Кіпу: Розніца паміж версіямі

Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
76 байтаў выдалена ,  6 гадоў таму
др
няма тлумачэння праўкі
др (афармленне)
дрНяма тлумачэння праўкі
[[File:Inca Quipu.jpg|left|thumb|Кіпу інкаў. Музей Ларка (Ліма)]]
{{Сістэмы злічэння}}
'''Кі́пу''' ({{lang-es|quipu}} ад {{lang-qu|khipu}}  — «вузел», «завязвать вузлы», «лічыць»)  — старажытная мнеманічная і лічэбная сістэма [[інкі|інкаў]] і іх папярэднікаў у [[Анды|Андах]], своеасаблівая пісьменасць. Прадстаўляе сабой складаныя вяровачныя спляценні і вузялкі, вырабленыя з поўсці паўднёваамерыканскіх вярблюдавых (альпакі і ламы) альбо з бавоўны. У кіпу можа быць ад некалькіх нітак да 2000. Яна выкарыстоўвалася для перадачы паведамленняў пасыльнымі часкі па спецыяльна пракладзеных імперскіх дарогах, а таксама ў самых розных аспектах грамадскага жыцця (у якасці календара, тапаграфічнай сістэмы, для ўліку падаткаў, фіксацыі законаў і інш.). Кіпу ўпершыню ў гісторыі чалавецтва выкарыстоўвалася для прымянення такога спосабу вядзення бухгалтарскага ўліку як двайны запіс. <ref>http://www.nytimes.com/2016/01/03/world/americas/untangling-an-accounting-tool-and-an-ancient-incan-mystery.html '''Кі́пу''' ({{lang-es|quipu}} ад {{lang-qu|khipu}} [[New York Times]] </ref>) .
У музеях свету захоўваецца 751 кіпу, самыя вялікія калекцыі знаходзяцца ў музеях Берліна і Мюнхена, меншыя — у музеях Перу.
 
У музеях свету захоўваецца 751 кіпу, самыя вялікія калекцыі знаходзяцца ў музеях Берліна і Мюнхена, меншыя  — у музеях Перу.
Большая частка інфармацыі, зафіксаваная ў кіпу (2/3 расшыфраваных выпадкаў), — лічбавая, у [[дзесяцічная сістэма злічэння|дзесяцічнай сістэме злічэння]]. Сістэма кадзіравання ўключала прымяненне ключа галоўнага шнура, кадзіраванне колерам, кадзіраванне вузламі, фармат "утварэння серый", улік "фактару пазіцыі".
 
Большая частка інфармацыі, зафіксаваная ў кіпу (2/3 расшыфраваных выпадкаў),  — лічбавая, у [[дзесяцічная сістэма злічэння|дзесяцічнай сістэме злічэння]]. Сістэма кадзіравання ўключала прымяненне ключа галоўнага шнура, кадзіраванне колерам, кадзіраванне вузламі, фармат "«утварэння серый"», улік "«фактару пазіцыі"».
 
{{зноскі}}

Навігацыя