Розніца паміж версіямі "Балканскі тэатр ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны"

Jump to navigation Jump to search
(→‎Кампанія 1918 года: Падрыхтоўка да наступлення)
 
=== Агульнае наступленне саюзных войскаў ===
 
{{у планах}}
{{Асноўны артыкул|Бітва пры Добра Поле}}
 
[[14 верасня]] [[1918]] года раніцай пачалася магутная [[Артпадрыхтоўка|артылерыйская падрыхтоўка]], аднак, нягледзячы на магутны агонь, знішчыць інжынерныя абарончыя збудаванні балгараў не ўдалося. Пасля таго як артылерыя выпусціла вялікую колькасць снарадаў па балгарскіх пазіцыях, у наступленне перайшлі саюзныя войскі <ref name = "Корсун 89"/>. Раніцай [[15 верасня]] дзве французскія і адна сербская дывізіі атакавалі пазіцыі 2-й і 3-й балгарскіх дывізій на вышынях Ветранік і Дабраполле. Да вечара гэтага ж дня пасля жорсткіх баёў, фронт балгарскай арміі быў прарваны на ўчастку 15 км. Балгарскія войскі страцілі да 3&nbsp;000 палоннымі і 50 гармат. Пасля гэтага для развіцця поспеху ў бой былі ўведзеныя пяць сербскіх дывізій. Затым паміж балгарскімі і сербскімі войскамі завязаліся разлютаваныя баі за шэраг вышынь, якія ўдалося захапіць сербскай арміі <ref name = "Корсун 100"> {{Кніга:Корсун М.Г.:Балканскі фронт ПСВ|100|1}}</ref>.
 
Французска-грэцкія войскі захапілі пазіцыі балгараў каля масіва [[горны масіў Дзэна|Дзэна]]. Пасля гэтых першапачатковых поспехаў сербскім войскам удалося адкінуць балгараў за рэкі Вардар і Струма. У выніку гэтага шлях у даліну Вардара саюзным войскам быў адкрыты. Французскія часткі, якія дзейнічалі супраць частак 11-й нямецкай арміі, таксама мелі поспех. Толькі ў раёне возера [[Дойранскае возера|Дойран]] балгарскія войскі пад камандаваннем генерала [[Уладзімір Мінчаў Вазаў|Вазава]] [[Бітва пры Дойране, 1918|ўстойліва абараняліся]] <ref group = "заўв.">У балгарскай гістарыяграфіі першую, другую і трэцюю бітвы пры Дойране называюць '''[[:bg:Дойранска епопея|Дойранскай эпапеяй]]''', паколькі ўсе спробы саюзных войскаў прарваць абарону балгараў на гэтым участку разбіваліся аб гераічную стойкасць балгарскіх салдат і афіцэраў . Камандуючы балгарскай арміяй у Дойрана генерал Вазаў стаў у Балгарыі нацыянальным героем. </Ref>. Аднак да [[18 верасня]] разрыў фронту балгарскіх войскаў дасягнуў шырыні 25 км і глыбіні 15 км. Гэта дало магчымасць саюзнаму камандаванню арганізаваць пераслед адыходзячых балгарскіх войскаў авіяцыяй і кавалерыяй. Саюзныя войскі выйшлі ў даліну Вардара і Струмы. У наступленні актыўна ўдзельнічалі авіяцыя і кавалерыя саюзных войскаў <ref name = "Корсун 89"/>.
[[Файл:Vladimir Vazov.jpg|thumb|upright|Генерал Вазаў, кіраўнік абароны балгарскай арміі ля возера Дойран.]]
 
Наступленне саюзных войскаў працягвалася. [[19 верасня]] серба-французскія войскі фарсіравалі [[Црна-Рака|раку Чэрну]], пасля чаго сербскім часткам атрымалася адкінуць 11-ю армію да [[горад Прылеп|Прылеп]]а. Да [[20 верасня]] прарыў быў пашыраны да 45 км па фронце і на 40 км у глыбіню. Разумеючы гаротнае становішча балгарскай арміі, германскае камандаванне прыняло рашэнне накіраваць у Сербію свае войскі, спадзеючыся спыніць саюзнае наступленне ў раёне [[горад Ніш|Ніш]]а <ref name = "Корсун 89"/>. [[21 верасня]] серба-франка-грэцкія войскі дасягнулі ракі Вардар захапіўшы горад [[Крывалак]]. Такім чынам 11-я армія апынулася адрэзаная ад іншых балгарскіх частак. <Ref name = "Турнэс"/>. Да [[22 верасня]] фронт наступлення дасягае 150 км. [[23 верасня]] саюзнае камандаванне ўводзіць у бой кавалерыйскую групу, якая атрымала задачу авалодаць [[Горад Скоп'е|Скоп'е]] і арганізаваць рэйд па тылах [[11-я армія, Германская імперыя|11-й германскай арміі]]. Да [[24 верасня]] саюзныя войскі прайшлі зону сярэдняга цячэння Вардара і Чэрны, працягваючы энергічнае наступленне з мэтай канчатковага акружэння 11-й арміі <ref name = "Корсун 101"> {{Кніга:Корсун М.Г.:Балканскі фронт ПСВ|101|1}} </ref>.
 
[[26 верасня]] сербскія злучэнні занялі Вялес, англійскія войскі перайшоўшы дзяржаўную мяжу ўварваліся на тэрыторыю Балгарыі і захапілі [[горад Струміца|Струміцу]], пагражаючы наступленнем на Сафію. У гэты ж час італьянская дывізія ўвайшла ў [[горад Крушэва|Крушэва]]. Балгарскія арміі адступалі на ўсім працягу лініі фронту. Балгарскія падраздзялення пакідалі <ref group = "заўв."> Болгарская армія адступала ў спешным парадку, адпаведна вялікая колькасць складоў, абозаў і іншай маёмасці даставалася наступаючым. Аднак у баях за [[Горад Скоп'е|Скоп'е]] балгарам з дапамогай [[бронецягнік]]а ўдалося эвакуіраваць значную колькасць маёмасці, падарваць склады і масты. (Гл. {{Кніга:Корсун М.Г.:Балканскі фронт ПСВ|104|1}}) </ref> тысячы параненых, артылерыю, абозы і іншыя запасы і маёмасць. Фронт балгарскай арміі быў глыбока рассечан, 11-я армія апынулася ў катастрафічным становішчы <ref name = "Корсун 89"/>. У Вялеса на працягу [[26 верасня]] ішлі разлютаваныя баі паміж франка-сербскімі і балгарскімі войскамі. Гэта магло даць час 11-й германскай арміі лёгка выйсці з-пад удару і ў поўным парадку і адступіць. Аднак спадзеючыся ўтрымаць займаныя пазіцыі і мяркуючы, што астатнія балгарскія войскі ўжо спынілі адступленне, камандаванне 11-й арміі прымае рашэнне ўтрымліваць пазыцыі. Такім чынам камандаванне 11-й арміі давала магчымасць саюзным войскам завяршыць акружэнне <ref name = "Корсун 101"/>.
 
[[29 верасня]] сербы ўзялі [[Горад Шціп|Ішціп]], у гэты ж дзень французскія падпадзяленні фактычна завяршылі акружэнне 11-й арміі. [[Сербы]] маглі працягваць наступленне ў раён Струмы, а таксама маглі цясніць адыходзячую 2-ю балгарскую армію. Часткі французскіх і італьянскіх войскаў былі спыненыя балгарамі на рацэ Вяліке. Таксама фактычна прыпыніла свой рух 3-я грэцкая пяхотная дывізія <ref name = "Корсун 102"/>. У гэты ж дзень было складзена перамір'е паміж Балгарыяй і Антантай. Часткі 11-й арміі працягвалі змагацца і [[30 верасня]] паколькі не ведалі аб заключэнні перамір'я. Аднак пасля таго як балгарскім войскам паведамілі аб спыненні баявых дзеянняў, падраздзяленні 11-й арміі склалі зброю. Надыходзячымі войскамі было захоплена каля 500 гармат, 10&nbsp;000 коней, велізарная колькасць розных запасаў <ref name = "Корсун 102"> {{Кніга:Корсун М.Г.:Балканскі фронт ПСВ|102|1}} </ref>.
 
=== Капітуляцыя Балгарыі ===

Навігацыя