Розніца паміж версіямі "Крывалессе"

Jump to navigation Jump to search
2 072 байты дададзена ,  3 гады таму
дапаўненне\
(→‎Заўвагі: афармленне)
(дапаўненне\)
[[Файл:Chugach2.jpg|справа|міні|400x400пкс|Субальпійскае крывалессе. Хрыбет [[Чугачские горы|Чугач]], [[Штат Аляска|Аляска]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]]]]
'''Крывалессе'''  — тып [[Лес|лесу]], для якога характэрныя невысокія (да 10 м<ref name="БФС">{{книгакніга|автораўтар=Блинова К. Ф. и др.|частьчастка=Криволесье|заглавиезагаловак=Ботанико-фармакогностический словарь: Справ. пособие|ссылкаспасылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/botaniko-farmakognost_slovar1990.djvu|ответственныйадказны=Под ред. К. Ф. Блиновой, Г. П. Яковлева|местомесца={{М}}|издательствовыдавецтва=Высш. шк.|год=1990|страницыстаронкі=76|isbn=5-06-000085-0}}</ref>) скрыўленыя (а часам і скручаныя [[Спіраль|спіраллю]]) [[Дрэва|дрэвы]] і [[Куст|кустыкуст]]ы, якія нярэдка  сцелюцца з узнімальнымі ўверх галінамі.
 
Субальпійскія крывалессі, адыгрываючы істотную ролю ў рэжыме многіх рэк, маюць водаахоўнае значэнне.
Дрэвы не толькі перакрыўляюцца ў падветраны бок, але і развіваюць свае галіны толькі на гэтым баку, так як маладыя [[Парастак|парасткі]] з наветранага боку гінуць ад высушвальнага дзеянні ветру; у выніку атрымліваюцца крывыя дрэвы з аднабокай кронай.
 
Да крывалесся можна аднесці і ''стланікі''  — формы дрэў і кустоў, якія сцелюцца па паверхні: усе непрыхаваныя зімой снегам галінкі адміраюць, і дрэвы атрымліваюць нізкую, крывую, як бы абрэзаную на ўзроўні снегавога покрыва форму.
 
Крывалессі звычайна сустракаюцца каля межаў распаўсюджвання лясоў, у раўнінных і горных [[Лесатундра|лесатундрах]]<ref name="БФС">{{книга|автор=Блинова К. Ф. и др.|часть=Криволесье|заглавие=Ботанико-фармакогностический словарь: Справ. пособие|ссылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/botaniko-farmakognost_slovar1990.djvu|ответственный=Под ред. К. Ф. Блиновой, Г. П. Яковлева|место={{М}}|издательство=Высш. шк.|год=1990|страницы=76|isbn=5-06-000085-0}}</ref>.
 
Крывалессі, характэрныя для [[Субальпійскі пояс|субальпійскага пояса]], пачынаюцца на вышыні ад 1500  м над [[Узровень мора|узроўнем мора]]. Як правіла, дрэвы ў крывалессі не прамыя, а [[Шабля|шаблепадобныя]], іх [[Ствол дрэва|ствалы]] ў [[Камель|комлевай]] частцы бываюць выгнутыя ўніз па [[Схіл|схіле]]. Такая форма ствала дазваляе дрэвам вытрымліваць [[Лавіна|лавінны]] напор снегу, «перакідаючы» яго праз сябе.
 
Субальпійскія крывалессі, адыгрываючы істотную ролю ў рэжыме многіх рэк, маюць водаахоўнае значэнне.
Відавы склад крывалессяў моцна адрозніваецца.
 
У [[Паўночная Еўропа|Паўночнай Еўропе]] гэта звычайна {{bt-bellat|бяроза|Betula}} і {{bt-bellat|хвоя|Pinus}}, у [[Альпы|Альпах]] і на [[Балканы|Балканах]]  — {{bt-bellat||Pinus mugo}}, на [[Каўказ]]е  — {{bt-bellat|бук|Fagus}}, {{bt-bellat|дуб|Quercus}}, {{bt-bellat||Quercus pontica}}, {{bt-bellat||Betula medwediewii}}, {{bt-bellat||Betula litwinowii}}, {{bt-bellat|чаромха звычайная|Prunus padus}}, у [[Заходняя Сібір|Заходняй Сібіры]]  — {{bt-bellat|елка|Picea}}, ва [[Усходняя Сібір|Усходняй Сібіры]]  — {{bt-bellat|лістоўніца|Larix}}, на [[Камчатка|Камчатцы]]  — {{bt-bellat|бяроза Эрмана|Betula ermanii}}, {{bt-bellat||Pinus pumila}} і {{bt-bellat|вольха|Alnus}}.
 
У прыакіянічных раёнах — у прыватнасці, у [[Фенаскандыя|Фенаскандыі]] — сустракаюцца так званыя [[бярозавыя крывалессі]], у якіх пераважае Бяроза Чарапанава ({{bt|Betula pubescens|subsp=tortuosa}}, [[syn.]] {{bt|Betula pubescens|subsp=czerepanovii}} — падвід {{bt-bellat|Бяроза пушыстая{{!}}Бярозы пушыстай|Betula pubescens}}<ref>{{КЭ|Березовые криволесья|1|321|спасылка=http://ke.culture51.ru/Berezovie-krivolesya-p648.html}}</ref>.
 
У [[падлесак|падлеску]] горнага крывалесся сустракаюцца [[ядловец|ядлоўцы]] ({{bt-bellat||Juniperus communis depressa}}, {{bt-bellat||Juniperus sabina}}, {{bt-bellat||Juniperus oblonga}}), [[рададэндран]]ы і іншыя прадстаўнікі сямейства [[верасовыя]], [[вярба|вярбы]].
 
На [[Паўночны Каўказ|Паўночным Каўказе]] горныя бярозавыя крывалессі складаюцца пераважна з {{bt-bellat||Betula litwinowii}}; у бярозавых крывалессях тут таксама сустракаюцца таксама {{bt-bellat|чаромха звычайная|Prunus padus}}, {{bt-bellat|брэднік|Salix caprea}}, {{bt-bellat||Salix kusnetzowii}}, {{bt-bellat||Rhododendron caucasicum}}<ref>[http://kmvline.ru/tsey/flora.php ''Амирханов А. М. и др.'' Цейское ущелье. Растительный мир]{{V|27|1|2011}}</ref>.
 
== Гл. таксама ==
 
* [[П'яны лес]]
* [[Рэдкалессе]]
 
{{зноскі}}
 
== Спасылкі ==
* {{З ВСЭ|загаловак=Криволесье}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Криволесье}}{{V|27|1|2011}}
* [http://www.ecosystema.ru/07referats/slovgeo/379.htm Криволесье в Географическом словаре на сайте Экосистема]{{V|27|1|2011}}
 
{{Botanics-stub}}
 
[[Катэгорыя:Біёмы]]

Навігацыя