Перайсці да зместу

Кроквы: Розніца паміж версіямі

3 069 байтаў дададзена ,  5 гадоў таму
няма тлумачэння праўкі
[дагледжаная версія][недагледжаная версія]
Няма тлумачэння праўкі
Няма тлумачэння праўкі
[[Файл:Rafter in Oreshek fortress.JPG|thumb|кроквы адной з веж ў крэпасці [[Арэшак, крэпасць|Арэшак]]]]
{{няма ілюстрацый}}
 
{{фарматаванне}}
'''Кроквы''' — апорныя канструкцыі [[страха|страхі]] і [[дах]]у; [[брус]]ы, верхнімі канцамі злучаныя пад вуглом, а ніжнімі прымацаваныя да [[бэлька|бэлек]] або да верхняга [[вянок, архітэктура|вянка]] падоўжных [[сцяна|сцен]]. Больш даўнія ў [[Беларускае народнае дойлідства|беларускім народным дойлідстве]] канструкцыі [[страха|стрэх]] (на сохах, «на казлах», «на дзядках», закотам) былі пашыраны і ў манументальнай архітэктуры. Кроквы падзяляюць на нахіленыя, якія выкарыстоўвалі ў [[жылы дом|жылых дамах]] з [[пралёт]]ам 5-8 м, і вісячыя, якія выкарыстоўвалі ў манументальных збудаваннях з пралётамі 8-20 м і высокім дахам. У [[архітэктура Беларусі|архітэктуры Беларусі]] найбольш пашыраны кроквенна-[[рыгель]]ныя [[Ферма, канструкцыя|фермы]], якія даюць магчымасць ствараць разнастайныя формы даху, узбагачаць кампазіцыю збудаванняў.
 
== Тыпы крокваў ==
Кроквы падзяляюць на нахіленыя, якія выкарыстоўвалі ў [[жылы дом|жылых дамах]] з [[пралёт]]ам 5-8 м, і вісячыя, якія выкарыстоўвалі ў манументальных збудаваннях з пралётамі 8-20 м і высокім дахам. У [[архітэктура Беларусі|архітэктуры Беларусі]] найбольш пашыраны кроквенна-[[рыгель]]ныя [[Ферма, канструкцыя|фермы]], якія даюць магчымасць ствараць разнастайныя формы даху, узбагачаць кампазіцыю збудаванняў.
 
== Канструкцыя ==
[[Файл:Stropila-wood-00.JPG|thumb|Канец кроквеннай нагі з шыпам]]
[[Файл:Zatiazhkka-wood-hose|thumb|Канец зацяжкі з выемкай пад шып кроквеннай нагі]]
[[Файл:Stropila-up.jpg|thumb|Злучэнне верхніх канцоў кроквенных ног]]
Кроквы складаюцца з:
* нахільных кроквенных ног,
* вертыкальных стоек,
* нахільных подкосов.
 
Апора крокваў вырабляецца:
* у драўляных брусчатых або рубленых будынках — на верхнія [[Вянок|вянкі]];
* у каркасных — на верхнюю абвязку;
* у каменных дамах — на [[мауэрлат]] брусы таўшчынёй 140—160 мм.
 
Мауэрлат можа размяшчацца па ўсей даўжыні будынка або падкладвацца толькі пад кроквенную нагу. У тым выпадку, калі кроквенныя ногі ў сячэнні маюць невялікую шырыню, яны могуць з часам правіснуць. Каб пазбегнуць гэтага, неабходна ўжываць адмысловую рашотку, складаючую з стойкі, падкосаў і рыгеля. Для вырабу стоек і падкосаў выкарыстоўваюць дошкі шырынёй 150 мм і таўшчынёй 25 мм або драўляныя пласціны, атрымліваемыя з [[Бервяно|бервяна]], дыяметрам не менш 130 мм.
 
Для замацавання кроквеннай нагі прымяняецца зацяжка, звязваючая ніжнія канцы кроквенных ног кожнай кроквы. Пры слізгаценні па зацяжцы кроквенны канец можа парушыць яе цэласнасць. Каб папярэдзіць слізгаценне, усякаць кроквеннаю нагу ў зацяжку рэкамендуецца зубам, шыпам або тым і другім адначасова. Кроквы устанаўліваюцца на адлегласці 300—400 мм от краю.
 
* '''Кабы́лка''' — адрэзак дошкі, падаўжаючы ніжні канец кроквеннай нагі для размяшчэння на ім навісі даха або суцэльнага [[Лачанне|лачання]], ляжачай на карнізе.
* '''Наро́жник''' — элемент кровельнай сістэмы будынка, скарочаная кроквенная нага, падтрымліваючая ўчастак ската паміж накосной кроквеннай нагой і навіссю даха.
 
== Літаратура ==
* {{крыніцы/Слоўнік дойліда|}}
 
{{дапісаць}}
[[Катэгорыя:Будаўнічыя элементы і канструкцыі]]
[[Катэгорыя:Дах]]