Розніца паміж версіямі "Тампліеры"

Jump to navigation Jump to search
98 байтаў выдалена ,  2 гады таму
др
арфаграфія, афармленне, стылявыя змены
(Дадаў болей дакладнае слова-вызначэньне.)
др (арфаграфія, афармленне, стылявыя змены)
|вядомыя_камандзіры=[[Гуга дэ Пейн]]<br />[[Эўрар дэ Бар]]<br />[[Жак дэ Мале]]
}}
'''Тампліеры''', '''храмоўнікі, Рыцарскі Ордэн''' ([[французская мова{{lang-fr|франц]]. templiers}}, ад temple  — храм), — члены сярэднявечнагасярэдневяковага каталіцкага духоўна-рыцарскага ордэна, заснаванага ў [[Іерусалім]]е пасля [[Першы крыжовы паход|Першага крыжовага паходу]] (каля [[1118]] або [[1119]]) французскімі [[рыцар]]амі для абароны паломнікаў, умацавання і пашырэння дзяржаў крыжакоў у [[палесціна|Палесціне]] і [[сірыя|Сірыі]].
 
=== Гісторыя= ==
Названыя па першапачатковай рэзідэнцыі заснавальнікаў ордэна, якая знаходзілася зблізкукаля царквы, якая, паводле адданняпадання, была ўзведзенаяўзведзена на месцы старажытнага [[Храм Саламона|храма Саламона]]. У [[1128]] быў выпрацаваны статут ордэна, які ператварыў яго ў строга цэнтралізаваную арганізацыю. У [[1139]] [[Інакенцій II, Папа Рымскі|Папа Інакенцій II]] надаў Тампліерам шырокія прывілеі: выняткавыключэнне з юрысдыкцыі мясцовых свецкіх і царкоўных феадалаў, вызваленне ад выплаты царкоўных падаткаў, падсуднасць толькі папскай курыі і інш. Гэтыя прывілеі пасля пацвярджаліся і дапаўняліся інш.іншымі папамі, якія імкнуліся паставіць ордэн на службу сваім палітычным мэтам. Тампліеры актыўна ўдзельнічалі ў [[Крыжовыя паходы|крыжовых паходах]] 12—13 стст. З часам яны сталі найбольш арганізаванай ваенна-палітычнай сілай [[Іерусалімскае каралеўства|Іерусалімскага каралеўства]]. У [[1187]] Тампліеры патрываліпацярпелі жорсткае паражэнне ў [[Бітва пры Хаціне|бітве пры Хаціне]] ад [[Саладзін]]а. Ордэн Тампліераў дзякуючы падараванням і ахвяраванням ператварыўся ў найбуйнаганайбуйнейшага феадальнага валадара на [[Блізкі Усход|Блізкім Усходзе]] і ў [[Еўропа|Еўропе]]. Яго «правінцыі» (мясцовыя падпадзяленні) існавалі амаль ва ўсіх дзяржавах Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Сяляне, жорстка працаваўшыя ў маёнтках Тампліераў, не раз паднімалі супраць іх паўстанні. Узбагачэнню Тампліераў садзейнічалі заняткі гандлем і ліхвярствам. У 13 ст. Тампліеры  найбуйныянайбуйнейшыя банкіры ў Заходняй Еўропе. Да фінансавых паслуг Тампліераў звярталіся феадалы, васпаныправіцелі, рымскія папы. [[Image:Templars on Stake.jpg|thumb|left|Спаленне Тампліераў за «ерась»]] У [[1291]] Тампліеры абгрунтаваліся на [[Кіпр]]ы, затым канчаткова перабраліся ў Еўропу, пераважна ў [[Францыя|Францыю]]. У канфлікце пачатку 14 ст. паміж французскім каралём [[Філіп Прыгожы|Філіпам IV Прыгожым]] і рымскім папам [[Баніфацый VIII, Папа Рымскі|Баніфацыем VIII]] Тампліеры падтрымлівалі папу. У перыяд Авіньёнскага паланення пап Філіп IV, баяўшыся росту магутнасці Тампліераў, імкнуўся авалодаць іх багаццямі, дамогся абвінавачвання Тампліераў у ерасі. Супраць іх быў узбуджаны [[інквізіцыя|інквізіцыйны]] працэс. Увосень [[1307]] амаль усе Тампліеры ў Францыі былі арыштаваныя; пасля жорсткіх катаванняў «абвінавачаныя» у ерасі і спаленыя ([[1310]]); здабытак ордэна быў канфіскаваны каралеўскай казной. Пераследам падвергнуліся таксама Тампліеры і ў інш. дзяржавах Заходняй Еўропы. У [[1312]] папа [[Клімент V, Папа Рымскі|Клімент V]] скасаваў ордэн Тампліераў.
 
У [[1291]] Тампліеры аселі на [[Кіпр]]ы, затым канчаткова перабраліся ў Еўропу, пераважна ў [[Францыя|Францыю]].
=== Спадчына ===
З іх ваеннай місіяй і шырокімі фінансавымі сродкамі, рыцары фінансавалі будаўніцтва вялікай колькасць пабудоў і храмаў у Еўропе і на Святой Зямлі. Шматлікія з гэтых будынкаў усё яшчэ захаваліся. Адметныя архітэктурныя элементы гэтых будынкаў уключаюць выкарыстанне выявы «два рыцара на адзіным кані», уяўляючы беднату Тампліераў, і круглыя будынкі, распрацаваныя, каб пахадзіць на царкву [[Царква Святога долу|Святога Долу]] ў [[Іерусалім]]е.
 
[[Image:Templars on Stake.jpg|thumb|left|Спаленне Тампліераў за «ерась»]]
Сёння вялікая колькасць арганізацый заяўляе, што яны з'яўляюцца нашчадкамі традыцый тампліераў, асабліва тых якія з'яўляюцца добрымі учынкамі. Некаторыя з такіх арганізацый шмат дзейнічаюць па ўсяму свету, падтрымліваюць лякарні, медыцынскія цэнтры для жабракоў і іншае.
У канфлікце пачатку 14 ст. паміж французскім каралём [[Філіп Прыгожы|Філіпам IV Прыгожым]] і рымскім папам [[Баніфацый VIII, Папа Рымскі|Баніфацыем VIII]] Тампліеры падтрымлівалі папу. У перыяд Авіньёнскага паланення пап Філіп IV, баючыся росту магутнасці Тампліераў, імкнуўся авалодаць іх багаццямі, дабіўся абвінавачвання Тампліераў у ерасі. Супраць іх быў узбуджаны [[інквізіцыя|інквізіцыйны]] працэс. Восенню [[1307]] амаль усе Тампліеры ў Францыі былі арыштаваныя; пасля жорсткіх катаванняў «абвінавачаныя» у ерасі і спаленыя ([[1310]]); здабытак ордэна быў канфіскаваны каралеўскай казной. Праследаванням падвергліся таксама Тампліеры і ў іншых дзяржавах Заходняй Еўропы. У [[1312]] папа [[Клімент V, Папа Рымскі|Клімент V]] скасаваў ордэн Тампліераў.
 
=== Паданні=Спадчына ==
З іх ваеннай місіяй і шырокімі фінансавымі сродкамі, рыцары фінансавалі будаўніцтва вялікай колькасць пабудоў і храмаў у Еўропе і на Святой Зямлі. ШматлікіяМногія з гэтых будынкаў усё яшчэ захаваліся. Адметныя архітэктурныя элементы гэтых будынкаў уключаюць выкарыстанне выявы «два рыцара на адзінымадным кані», уяўляючысімвалізуючы беднату Тампліераў, і круглыя будынкі, распрацаваныя, каб пахадзіцьбыць падобнымі на царкву [[Царква СвятогаКраевугольнага долуКаменя|царкву Святога Долу]] ў [[Іерусалім]]е.
З самага заснавання ордэна, з ім было звязана мноства паданняў і легенд. Большасць была пра тое, што Тампліеры даўно займалі Храмаву гару. Хадзілі чуткі, пра рэліквіі, якія там маглі знайсці члены ордэна (у асноўным: Святая Граль, Каўчэг Заповедзяў ці фрагменты крыжа на якім быў распяты [[Ісус Хрыстос]]). Яшчэ больш легенд хадзіла пра скарбы схованыя Тампліерамі.
 
Сёння вялікая колькасць арганізацый заяўляе, што яны з'яўляюцца нашчадкамі традыцый тампліераў, асабліва тых якія з'яўляюцца добрымі учынкамідабрачыннасці. Некаторыя з такіх арганізацый шмат дзейнічаюць па ўсяму свету, падтрымліваюць лякарні, медыцынскія цэнтры для жабракоў і іншае.
===Гл. таксама===
 
{{Партал|Крыжовыя паходы}}
== Паданні ==
*[[Мальтыйскі ордэн]]
З самага заснавання ордэна, з ім было звязана мноства паданняў і легенд. Большасць была пра тое, што Тампліеры даўно займалі Храмаву гару. Хадзілі чуткі, пра рэліквіі, якія там маглі знайсці члены ордэна (у асноўным: Святая Граль, Каўчэг ЗаповедзяўЗапаведзей ці фрагменты крыжа, на якім быў распяты [[Ісус Хрыстос]]). Яшчэ больш легенд хадзіла пра скарбы, схованыя Тампліерамі.
*[[Тэўтонскі ордэн]]
 
*[[Лівонскі ордэн]]
=== Гл. таксама= ==
* [[Мальтыйскі ордэн]]
* [[Тэўтонскі ордэн]]
* [[Лівонскі ордэн]]
 
== Літаратура ==
* Тамплиеры. М.  А.  Заборов. // БСЭ
 
== Спасылкі ==
{{Faciens misericordiam}}
{{Каталіцкія ордэны}}
 
 
 

Навігацыя