Розніца паміж версіямі "Удзельнік:Liashko/Пясочніца2"

Jump to navigation Jump to search
няма тлумачэння праўкі
Увесну 1880 года Ян Баляслаў павянчаўся другі раз{{Sfn|Сідарэвіч А. М.|2014|}}, з Зоф’яй Лычкоўскай, дачкой уладальніка невялікага фальварка Ракуцёўшчына, каля мястэчка Краснага. Зоф’я да фальварку дачынення ўжо не мела, але ў спадчыну ёй застаўся невялікі драўляны дом на Садовай вуліцы ў Мінску{{Sfn|Крывіцкі Л.|1991|с=10}}. У Яна Баляслава і Зоф’і было пяць дзяцей: Ян Герман (Іван; 1881—1919), Вікторыя (памерла ў маленстве; ?—?), Антон (1884—1942), Эмілія (1886—1974), Стэфан (Сцяпан; 1889—1947). Стэфан быў названы ў гонар дзядзькі — Стэфана Луцкевіча, удзельніка паўстання 1863—1864 гадоў, загінуў у 1863 годзе{{Sfn|Сідарэвіч А. М.|2014|}}.
 
Сям’я была каталіцкай, у хаце гаварылі па-польску{{Sfn|Крывіцкі Л.|1991|с=10}}. Выхаваныя ў Янпольскай Баляслаўкультуры, яксёстры афіцэрСтаніслава расійскайі армііЭмілія, выдатнапісалі валодаўпазней рускайсвае мовайлісты Антону выключна па-польску{{Sfn|КрывіцкіСідарэвіч ЛА. М.|19912014|с=10}}. Іван Луцкевіч наступным чынам згадвае светапогляд сям’і: «''...сям’я жыла ўспамінамі аб напалеонаўскім паходзе і паўстаннях 1831 і 1863 гадоў, жыла ідэаламі дэмакратызму з часоў французскае рэвалюцыі і паўстанчаскімі настроямі, у ёй панаваў заўсёды шчыра дэмакратычны дух,- і гэтым духам былі прасякнуты дзеці, што шукалі ў школе дружбы не панічоў, a сыноў мужыцкіх''»{{Sfn|Серыкава В.|2009|}}.
 
=== Раннія гады ===
Антон Луцкевіч нарадзіўся ў Шаўлях, дзе ягоны бацька працаваў на Лібава-Роменскай чыгунцы. У 1887 годзе Луцкевічы пераязджаюць у Лібаву, з прычыны пераводу туды бацькі. У 1895 годзе сям’я пераязджае ў Мінск, праз паўгода пасля пераезду памірае бацька{{Sfn|Серыкава В.|2009|}}.
 
Антон Луцкевіч паступае ў [[Мінская губернская гімназія|Мінскую губернскую гімназію]], якую заканчвае ў 1902 годзе. Луцкевіч адзначаў, што яшчэ ў Мінскай гімназіі ён і яго брат Іван усвядоміліся і нацыянальна, і сацыяльна, і пачалі гуртаваць вакол сябе болей-меней свядомых беларусаў{{Sfn|Серыкава В.|2009|}}. Пазнаёміўшыся з беларускім паэтам, мастаком і перакладчыкам Карусём Каганцом, браты Луцкевічы арганізавалі гімназічны гурток, у занятках якога значнае месца займала беларуская тэматыка. Браты мелі цесныя стасункі з [[Генрых Хрыстафоравіч Татур|Генрыхам Францішкам Татурам]], беларускім гісторыкам, краязнаўцам і калекцыянерам{{Sfn|Сідарэвіч А. М.|2014|}}. Таксама ў братоў Луцкевічаў збіраўся і інтэрнацыянальны гурток, у якім яны займаліся сацыяльнымі пытаннямі{{Sfn|Серыкава В.|2009|}}. Браты заклалі беларускую бібліятэчку з кніжкамі па беларускай гісторыі і этнаграфіі{{Sfn|Серыкава В.|2009|}}.
У [[1902]] скончыў [[Мінская губернская гімназія|Мінскую губернскую гімназію]]. Вучыўся на фізіка-матэматычным факультэце [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсі]]тэта, юрыдычным факультэце [[Дэрпцкі ўніверсітэт|Дэрпцкага ўніверсітэт]]а. Адзін з заснавальнікаў у [[1903]] [[Беларуская рэвалюцыйная грамада|БРГ]]. Арыштаваны ў [[Мінск]]у ў [[1904]] за распаўсюджванне партыйнай літаратуры; выпушчаны з пазбаўленнем права пакідаць горад. У лютым [[1906]] сумесна з братам Іванам пераехаў у [[Вільня|Вільню]]. Там яны адразу перайшлі на нелегальнае становішча, бо распачалося следства ў справе замаху на мінскага губернатара [[Павел Рыгоравіч Курлоў|П. Курлова]]. Замах здзейснілі [[Іван Пятровіч Пуліхаў|І. Пуліхаў]] і сёстры Ізмайловіч, якія былі частымі гасцямі на мінскай кватэры Луцкевічаў, таму апошнія аўтаматычна падпадалі пад падазрэнне<ref>Луцкевіч, А. Да гісторыі беларускага руху: Выбраныя творы / Антон Луцкевіч; [Уклад., прадм., камент., анатав. індэкс імёнаў А. Сідарэвіча]. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2003. — 287 с. — С. 90. — ISBN 985-6730-09-0.</ref>. Ёсць звесткі, што з віленскімі кантактамі Луцкевічам дапамог В. Іваноўскі, іх супрацоўнік па пецярбургскай студэнцкай дзейнасці<ref>Собственноручные показания А. И. Луцкевича // Луцкевіч, А. Да гісторыі беларускага руху... — С. 11.</ref>. Уваходзіў у склад рэдакцый газ. «[[Наша доля]]» і «[[Наша ніва (1906)|Наша ніва]]». Першы артыкул апублікаваў у 1906 у № 1 газеты «Наша доля». Супрацоўнічаў з выдавецтвам «Нашай нівы», з 1913 з [[Беларускае выдавецкае таварыства|Беларускім выдавецкім таварыствам]]. 3 1911 саўладальнік Віленскай бібліятэкі-чытальні «Веды» Б. Даніловіча, з 1914 яе ўладальнік.
 
У [[1902]] скончыў [[Мінская губернская гімназія|Мінскую губернскую гімназію]]. Вучыўся на фізіка-матэматычным факультэце [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсі]]тэта, юрыдычным факультэце [[Дэрпцкі ўніверсітэт|Дэрпцкага ўніверсітэт]]а. Адзін з заснавальнікаў у [[1903]] [[Беларуская рэвалюцыйная грамада|БРГ]]. Арыштаваны ў [[Мінск]]у ў [[1904]] за распаўсюджванне партыйнай літаратуры; выпушчаны з пазбаўленнем права пакідаць горад. У лютым [[1906]] сумесна з братам Іванам пераехаў у [[Вільня|Вільню]]. Там яны адразу перайшлі на нелегальнае становішча, бо распачалося следства ў справе замаху на мінскага губернатара [[Павел Рыгоравіч Курлоў|П. Курлова]]. Замах здзейснілі [[Іван Пятровіч Пуліхаў|І. Пуліхаў]] і сёстры Ізмайловіч, якія былі частымі гасцямі на мінскай кватэры Луцкевічаў, таму апошнія аўтаматычна падпадалі пад падазрэнне<ref>Луцкевіч, А. Да гісторыі беларускага руху: Выбраныя творы / Антон Луцкевіч; [Уклад., прадм., камент., анатав. індэкс імёнаў А. Сідарэвіча]. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2003. — 287 с. — С. 90. — ISBN 985-6730-09-0.</ref>. Ёсць звесткі, што з віленскімі кантактамі Луцкевічам дапамог В. Іваноўскі, іх супрацоўнік па пецярбургскай студэнцкай дзейнасці<ref>Собственноручные показания А. И. Луцкевича // Луцкевіч, А. Да гісторыі беларускага руху... — С. 11.</ref>. Уваходзіў у склад рэдакцый газ. «[[Наша доля]]» і «[[Наша ніва (1906)|Наша ніва]]». Першы артыкул апублікаваў у 1906 у № 1 газеты «Наша доля». Супрацоўнічаў з выдавецтвам «Нашай нівы», з 1913 з [[Беларускае выдавецкае таварыства|Беларускім выдавецкім таварыствам]]. 3 1911 саўладальнік Віленскай бібліятэкі-чытальні «Веды» Б. Даніловіча, з 1914 яе ўладальнік.
 
Пасля акупацыі Вільні ў [[1915]] нямецкімі войскамі ўзначаліў [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]]. Адзін з выдаўцоў газеты «Гоман». У 1915 з братам, паэтэсай [[Цётка (Алаіза Пашкевіч)|Цёткай (А.Пашкевіч)]] і інш. заснаваў Беларускую сацыял-дэмакратычную работніцкую групу ([[БСДРГ]]), узначаліў [[Беларускі народны камітэт]] (БНК). Адзін з ініцыятараў [[Канфедэрацыя Вялікага Княства Літоўскага|Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага]]. У 1916 БНК ухваліў яго канцэпцыю Злучаных Штатаў ад Балтыйскага да Чорнага мора.
9 125

правак

Навігацыя