Розніца паміж версіямі «Афганістан»

Jump to navigation Jump to search
2 811 байтаў дададзена ,  7 месяцаў таму
няма тлумачэння праўкі
 
== Насельніцтва ==
Колькасць насельніцтва Афганістана паводле экспертных ацэнак ААН складае прыблізна38прыблізна 38 мільёнаў чалавек. ЗаА вось паводле афганскай статыстыкі, на тэрыторыі краіны пражывае блізу 33 млн.чал. — падлічыць людзей у горнай, падзеленай міжусобіцай краіне, няпроста. У любым разе за пачатак ХХІ стагоддзя янанасельніцтва Афганістана павялічылася ўдвая, у тым ліку за кошт рэпатрыяцыі пяці мільнёнаў афганскіх бежанцаў, што дадалі дэмаграфічнаму выбуху асаблівую магутнасць. Хуткасць росту насельніцтва найвялікшая па-за межамі Афрыкі і адна з самых высокіх у свеце. За апошніх два дзесяцігоддзі яна скарацілася, у параўнанні з суседзямі па Азіі, зусім нязначна: ад 2,97 % у [[2002]] годзе іда найважнейшым2,35 % у 2021 <ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/#people-and-society</ref> Найважнейшым складнікам прыросту з'яўляецца вельмі высокая нараджальнасць (36 чалавек на 100 у 2021 годзе)<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/#people-and-society</ref>. Смяротнасць, дарэчы, таксама немалая (12,5 чал. на 1000), хоць і добра скарацілася ад талібскіх часоў, дзякуючы развіццю медыцыны. Насельніцтва краіны вельмі маладое: сёння сярэдняму афганцу каля 20 гадоў, доля дзяцей і падлеткаў складае 40 %. Сярэдняя працягласць жыцця, што пры талібах была роўнай 42 гадам (адна з самых нізкіх у свеце), вырасла да 52 гадоў (але і цяпер адна з самых нізкіх у свеце).
 
Трэба адзначыць, што каля 3-х мільёнаў афганцаў дагэтуль туляюцца ў лагерах для бежанцаў у суседніх Пакістане і Іране, а шмат хто паспеў там нарадіцца і вырасці. На працягу 1980-х - 2020-х Афганістан застаецца "найбуйнейшым пастаўшчыком" выгнаннікаў на дарогі свету.
ПражываеУ Афганістане пражывае больш за 20 народнасцяў (пуштуны, таджыкі, узбекі, хазарэйцы, туркмены, кызылбашы і інш). Самая шматлікая этнічная група — пуштуны (прыблізна 4448 % насельніцтва). [[таджыкі|Таджыкаў]] каля 22 %, [[узбекі|узбекаў]] каля 9 %, блізу 7 насельніцтва складаюць [[хазарэйцы]]. Пуштунская большасць размаўляе на пушту, але гістарычна склалася, што функцыі [[лінгва франка]] выконвае [[дары (мова)|дары]] — мова афганскіх таджыкаў і (у дыялектным выглядзе) хазарэйцаў, практычна ідэнтычная персідскай і таджыцкай мовам. Білінгвізм у Афганістане —— звычайная справа.
 
Афганістан з'яўляецца монаканфесійнай краінай: 99 % вернікаў (а вераць тут амаль усе) — гэта мусульмане. Усе асноўныя этнічныя групы прытрымліваюцца суніцкага ісламу, хазарэйцы — шыіты.
Асноўныя гарады: Кабул, [[Горад Герат|Герат]], [[Кандагар]], [[Мазары-Шарыф]]. Сярэдняя працягласць жыцця: 42,46 гады. 23 % насельніцтва жыве ніжэй узроўня беднаты.
 
Для гарадскога насельніцтва складае каля 26 %, астатнія тры чвэрці афганцаў вядуць сельскі лад жыцця, у тым ліку 5 % — качавы! Асноўныя гарады: Кабул (каля 4 млн чалавек), [[Горад Герат|Герат]], [[Кандагар]], [[Мазары-Шарыф]].
Нацыянальны склад [[насельніцтва]] ([[1996]]):
 
* [[афганцы]] ([[пуштуны]]) — каля 42 %
* [[таджыкі]] — каля 20 %
* [[узбекі]] — каля 9 %
* [[хазарэйцы]] — каля 9 % і інш.
 
=== Рэлігія ===

Навігацыя