Розніца паміж версіямі "Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)"

Jump to navigation Jump to search
др
афармленне
др (Дадана Катэгорыя:Беларуская літаратура; выдалены шаблон {{няма катэгорый}} (праз HotCat))
др (афармленне)
{{вызнч|1='''«Маладн{{*|я}}кМаладня́к»}} ''' {{вызнч|1='''Усебеларускае аб'яднанне паэтаў і пісьменнікаў «Маладняк»}}:''' — аб'яднанне [[беларуская літаратура|беларускіх савецкіх пісьменнікаў]], якое існавала з лістападу 1923 да лістападу 1928. Аб'яднанне ўзнікла як гурток маладых паэтаў пры часопісе «[[Маладняк]]». Заснавальнікі: [[М. Чарот]], [[А. Вольны]], [[А. Дудар]], [[А. Александровіч]], [[А. Бабарэка]], [[Я. Пушча]]. Назву «Усебеларускае аб'яднанне...яднанне…» гурток узяў па стварэнні філіі ў Маскве (май 1924) і ініцыятыўных груп у Віцебску і Магілёве. Меліся філіі ў [[Мінская філія Маладняка|Мінску]], [[Бабруйская філія Маладняка|Бабруйску]], [[Барысаўская філія Маладняка|Барысаве]], [[Віцебская філія Маладняка|Віцебску]], [[Гомельская філія Маладняка|Гомелі]], [[Калінінская філія Маладняка|Клімавічах]] («Калінінская філія»), [[Магілёўская філія Маладняка|Магілёве]], [[Аршанская філія Маладняка|Оршы]], [[Полацкая філія Маладняка|Полацку]], [[Слуцкая філія Маладняка|Слуцку]], [[Смаленская філія Маладняка|Смаленску]], [[Ленінградская філія Маладняка|Ленінградзе]], [[Пражская філія Маладняка|Празе]], [[Рыжская філія Маладняка|Рызе]]; студыі і гурткі  — у многіх гарадах і мястэчках. У склад аб'яднання ўваходзілі нацыянальныя секцыі рускіх, польскіх, яўрэйскіх, літоўскіх пісьменнікаў.
 
Кіравальны орган: Прэзідыум, потым  — Цэнтральнае Бюро (з лютага 1925). ЦБ у розныя гады ўзначальвалі [[М. Чарот]], [[А. Вольны]], [[У. Дубоўка]], [[Платон Раманавіч Галавач|П. Галавач]]. Друкаваны орган  — часопіс «[[Маладняк (1923)|Маладняк]]» (нумары з 9/1926 да 11/1928). Многія філіі мелі ўласныя [[часопіс]]ы або [[альманах]]і. З мая 1925 аб'яднанне выдавала на свае сродкі бібліятэчку («кніжніцу»)  — невялікія зборнікі твораў сваіх сяброў (выйшла каля 60).
 
Сябрамі аб'яднання ў розны час былі [[К. Чорны]], [[З. Бядуля]], [[К. Крапіва]], [[У. Дубоўка]], [[У. Галубок]], [[Я. Журба]], [[А. Гурло]], [[М. Лынькоў]], [[П. Трус]], [[П. Броўка]], [[П. Глебка]], [[М. Зарэцкі]], [[Н. Чарнушэвіч]], [[А. Якімовіч]], [[М. Аляхновіч]], [[Р. Мурашка]], [[І. Барашка]], [[В. Казаль]], [[В. Сташэўскі]], [[А. Звонак]], [[С. Шушкевіч]], [[К. Губарэвіч]], [[У. Жылка]], [[М. Нікановіч]], [[Т. Кляшторны]], [[У. Хадыка]], [[З. Бандарына]], [[Ю. Гаўрук]], [[В. Гарбацэвіч]], [[В. Маракоў]], [[Л. Родзевіч]] і інш.
 
З цягам часу ў аб'яднанні выспеў крызіс, вынікам якога стаў расклад арганізацыі і выхад з яе складу ў маі 1926 многіх сяброў (Чорны, Крапіва, Дубоўка, Бабарэка, Глебка, Пушча, Лужанін і інш.) а на мяжы 1927–1928 1927—1928 — і асноўнага кіравальнага ядра (Чарот, Зарэцкі, Вольны, Дудар, Сташэўскі і інш.). Аб'яднанне было рэарганізаванае ў [[БелАПП]].
 
{{сюды|Гісторыя}}
 
== Дзейнасць ==
{{сюды|Праграма}}Творчая праграма была сфармуляваная ў дэкларацыі (снежань 1924): «''...ідэі…ідэі [[матэрыялізм]]у, [[марксізм]]у і [[ленінізм]]у ажыццявіць у беларускай мастацкай творчасці''»; мастацкі вобраз павінен аб'ектыўна адпавядаць рэальнасці. Праграма ўдакладнялася новымі дэкларацыямі (1925, 1926) у кірунку размежавання творчай і культурна-масавай працы, барацьбы за развіццё марксісцкай крытыкі і інш.
 
Аб'яднанне праводзіла вялікую выхаваўчую працу сярод моладзі, садзейнічала выяўленню талентаў, наладжвала сувязі з літаратурнымі арганізаццямі іншых ССР (Украінскай, Расійскай, Грузінскай), кнігаабмен з іншымі краінамі.
 
Савецкая крытыка адзначала, што творчасць маладнякоўцаў была прасякнутая пафасам сцвярджэння сацыялістычнага ладу, вызначалася пошукамі новых мастацкіх форм і сродкаў. Аднак многія з сяброў абвяшчалі літаратурную спадчыну перажыткам старога грамадства, захапляліся арыгінальнічаннем, фармалістычным штукарствам ({{сюды|Бурапена}}«{{вызн2|1=бурапена}}»). У сваёй дзейнасці аб'яднанне кіравалася ўказаннямі кампартыі, было цесна звязанае з камсамолам і стаяла на цвёрдай ідэалагічнай платформе, хоць і дапускала пралікі і памылкі.<ref name=khr>(Хромчанка 1987)...</ref>
 
{{зноскі}}
 
{{літ
== Літаратура ==
|* [[К. Р. Хромчанка]]. Маладняк // {{крыніцы/ЭЛіМБел|3}} С.410,411.
|** История белорусской советской литературы.  — Мн., 1977. С.22–2322-23,46–5046-50.
|*[[У. А. Навумовіч|Навумовіч У. А.]] Шляхамі арлянят. — Мн., 1984.
|** [[ІУ. ПА. ЧыгрынНавумовіч|ЧыгрынНавумовіч ІУ. ПА.]] ПрозаШляхамі «Маладняка»арлянят.  — Мн., 19851984.
** [[І. П. Чыгрын|Чыгрын І. П.]] Проза «Маладняка». — Мн., 1985.
|** [[М. І. Мушынскі|Мушынскі М. І.]] Беларуская крытыка і літаратуразнаўства. 20—30-я гады.  — Мн., 1975.
|*[[Н. С. Гілевіч|Гілевіч Н. С.]] Акрыленая рэвалюцыяй (Паэзія «Маладняка»). — Мн., 1962.
|** [[ЮН. С. ПшыркоўГілевіч|ПшыркоўГілевіч ЮН. С.]] БеларускаяАкрыленая савецкая прозарэвалюцыяй (20-яПаэзія — пачатак 30-х гадоў«Маладняка»).  — Мн., 19601962.
|** [[НЮ. С. ПеркінПшыркоў|ПеркінПшыркоў НЮ. С.]] ШляхіБеларуская развіццясавецкая беларускайпроза савецкай(20-я — літаратурыпачатак 20—3030гггадоў).  — Мн., 1960.
** [[Н. С. Перкін|Перкін Н. С.]] Шляхі развіцця беларускай савецкай літаратуры 20—30-х гг. — Мн., 1960.
|** [[Максім Гарэцкі|Гарэцкі М.]] «Маладняк» за пяць гадоў.  — Мн., 1928.
}}
 
{{DEFAULTSORT:Маладняк}}

Навігацыя