Алексус Грынкевіч

Алексус Грынкевіч
англ.: Alexus Grynkewich
2024 год
Мянушка	Грынч
Дата нараджэння	15 кастрычніка 1971(1971-10-15) (54 гады)
Бацька	Грэгары Грынкевіч[d]
Жонка	Шэнан Грынкевіч[d]
Альма-матар	Акадэмія ваенна-паветраных сіл ЗША (1993) Універсітэт Джорджыі (1994) Паветраны камандна-штабны каледж[d] (2003) Ваенна-марская паслядыпломная школа[d] (2006) Агульнавайсковы штабны каледж[d] (2010)
Месца працы	ваенна-паветраныя сілы ЗША
Грамадзянства	ЗША
Прыналежнасць	Злучаныя Штаты Амерыкі
Род войскаў	Ваенна-паветраныя сілы ЗША
Званне	генерал-лейтэнант і генерал
Камандаваў	Еўрапейскае камандаванне ЗША, Вярхоўны штаб саюзных дзяржаў у Еўропе
Бітвы/войны	«Непахісная рашучасць»
Узнагароды і званні
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Алексус Рыгоравіч Грынкевіч (нар. 1971, ЗША) — амерыканскі военачальнік беларускага паходжання.

21-ы вярхоўны саюзны камандзір у Еўропе (ВСКЭ) і 20-ы камандзір Еўрапейскага камандавання ЗША ад 2025 года. Камандзір 9-й паветранай арміі (Паўднёвая Караліна, 2022—2024), на чале якой загадваў ударамі па іранскіх групоўках на Блізкім Усходзе. Камандзір 9-й паветрана-экспедыцыйнай групы ў Кувейце (2019—2020), на чале якой браў удзел у аперацыі «Непахісная рашучасць» супраць Ісламскай дзяржавы Іраку і Леванту. Магістр навук (2010).

Паходжанне

Прадзед Алексуса Грынкевіча — Ілья Сцяпанавіч Грынкевіч — нарадзіўся ў 1873 годзе ў Мінску (Паўночна-Заходні край) у беларускай сям’і Сцяпана і Агаты Грынкевічаў. У 1899 годзе Ілья Грынкевіч прыехаў у ЗША на заробкі. Ён належаў да пачатку хвалі беларускіх перасяленцаў 1899—1908 гадоў, якая налічвала звыш 60 000 чалавек. 7 кастрычніка 1906 года Ілья Грынкевіч ажаніўся з 22-гадовай Анастасіяй Адамаўнай Снігірэвіч (1884—1945), якая нарадзілася ў Вільні і прыехала ў Новы Ёрк у 1901 годзе. Вянчанне адбылося ў саборы Міколы Цудатворцы на Манхэтэне, які быў галоўным храмам Рускай праваслаўнай царквы ў ЗША. Адным са сведкаў шлюбу быў Фёдар Лях. На час перапісу насельніцтва ЗША 1920 года Грынкевічы з 4-ма дзецьмі жылі ў Брукліне і працавалі ў гасцініцы. Адным з іх дзяцей быў Мікалай Ільіч Грынкевіч (1915—1969), які быў дзедам Алексуса Грынкевіча. Бацька Алексуса Грынкевіча — доктар металаарганічнай хіміі Рыгор Мікалаевіч Грынкевіч (1949, Балтымар, штат Мэрыленд — 2012, Гілберт, штат Арызона) — быў навукоўцам, які запатэнтаваў 14 вынаходак у галіне ўдасканалення прадукцыйнасці і вытворчасці паўправаднікоў.

Кар’ера

У 1993 годзе скончыў Акадэмію ваенна-паветраных сіл ЗША ў штаце Каларада. Пры гэтым атрымаў ступенню бакалаўра навук у ваеннай гісторыі і ваенную годнасць другога лейтэнанта. У 1994 годзе атрымаў ступенню магістра мастацтва ў гісторыі ва Універсітэце Джорджыі ў Атэнсе. Ад верасня 1994 года па жнівень 1996 года праходзіў падрыхтоўку пілотам на авіябазах Венс у штаце Аклахома і Люк у штаце Арызона.

Ад верасня 1996 года па ліпень 1999 года быў пілотам знішчальніка Ф-16 «Баявы сокал» і начальнікам падрыхтоўкі 18-й знішчальнай эскадрыллі на авіябазе Эельсан на Алясцы. У 1997 годзе навучаўся ў эскадрыльна-афіцэрскай школе. Ад жніўня 1999 года па снежань 2001 года займаў пасаду пілота-інструктара, камандзіра палётаў і ацэншчыка ў 421-й знішчальнай эскадрыллі на авіябазе Хіл у штаце Юта. Ад студзеня 2002 года па студзень 2003 года быў пілотам-інструктарам Ф-16Ц і начальнікам узбраення 80-й знішчальнай эскадрыллі на авіябазе Кунсан у Паўднёвай Карэі.

У 2003 годзе прайшоў навучанне ў Паветраным камандна-штабным каледжы (ПКШК) у штаце Алабама. У лютым 2003 года стаў пілотам-інструктарам выпрабавання і ацэнкі Ф-16Ц і Ф-22А «Драпежнік» 422-й выпрабавальна-ацэнкавай эскадрыллі на авіябазе Неліс у штаце Невада. Затым там сама заняў пасаду начальніка ацэнкі Ф-22А 53-й выпрабавальна-ацэнкавай групы і кіраўніка аперацый 59-й выпрабавальна-ацэнкавай эскадрыллі. За час працы пілотам дасягнуў узроўню камандзіра пры больш як 2300 гадзінах налёту.

У верасні 2005 года пачаў навучанне ў Ваенна-марской паслядыпломнай школе (МВПШ) у Каліфорніі, якую скончыў у 2006 годзе. У 2006 годзе прайшоў падрыхтоўку ў Ваенна-паветраным каледжы (ВПК) у штаце Алабама. Ад студзеня па снежань 2007 года працаваў у Паветрана-баявым камандаванні (ПБК) на авіябазе Лэнглі ў штаце Вірджынія. Ад студзеня 2008 года па чэрвень 2009 года быў камандзірам 49-й эскадрыллі аперацыйнага забеспячэння на авіябазе Холаман у штаце Нью-Мексіка. Пасля гэтага навучаўся ў Аб’яднана-перадавой баявой школе Агульнавайсковага штабнога каледжу (АВШК) у Норфалку (штат Вірджынія), дзе ў 2010 годзе атрымаў ступенню магістра навук.

Ад ліпеня 2010 года па май 2012 года працаваў у штабе Еўрапейскага камандавання Узброеных сіл ЗША ў Штутгарце (Германія), у тым ліку ў якасці начальніка аддзелу планавання. Ад чэрвеня 2012 года быў намеснікам камандзіра 57-га крыла на авіябазе Неліс, а ад мая 2013 года — камандзірам 53-га крыла на авіябазе Эглін у штаце Фларыда. У чэрвені 2015 года атрымаў прызначэнне начальнікам аддзелу інтэграцыі стратэгічнага планавання Ваенна-паветраных сіл ЗША ў Пентагоне (акруга Арлінгтан, штат Вірджынія). У чэрвені 2016 года стаў намеснікам кіраўніка па аперацыях 3-й аперацыйнай дружыны ў Камітэце начальнікаў штабоў (КНШ) ЗША, а затым — намеснікам кіраўніка па сусветных аперацыях Управы аперацый КНШ. Ад красавіка 2019 года па май 2020 года займаў пасаду намесніка камандзіра па аперацыях Сумесна-аб’яднанай аперацыйнай групы аперацыі «Непахісная рашучасць» супраць Ісламскай дзяржавы Ірака і Леванта, а таксама быў камандзірам 9-й паветрана-экспедыцыйнай групы ў Кувейце.

Ад чэрвеня 2020 года па чэрвеня 2022 года быў кіраўніком аперацый Цэнтральнага камандавання Узброеных сіл ЗША ў Фларыдзе. Ад ліпеня 2022 года да красавіка 2024 года быў камандзірам 9-й паветранай арміі ў штаце Паўднёвая Караліна, на чале якой загадваў дзеяннямі на Блізкім Усходзе, у тым ліку ўдарамі па іранскіх групоўках. У маі 2024 года стаў кіраўніком аперацый Камітэту начальнікаў штабоў ЗША. 5 чэрвеня 2025 года амерыканскі прэзідэнт Дональд Трамп прызначыў Алексуса Грынкевіча камандзірам Еўрапейскага камандавання ЗША і вылучыў на пасаду вярхоўнага саюзнага камандзіра ў Еўропе (ВСКЭ), што ўхвалілі ўсе 32 дзяржавы-ўдзельніцы Арганізацыі Паўночнаатлантычнага дагавора (Бельгія).

Ваенныя годнасці

• Другі лейтэнант (2 чэрвеня 1993)
• Першы лейтэнант (2 чэрвеня 1995)
• Капітан (2 чэрвеня 1997)
• Маёр (1 жніўня 2003)
• Падпалкоўнік (1 верасня 2007)
• Палкоўнік (1 верасня 2011)
• Брыгадны генерал (24 мая 2017)
• Генерал-маёр (1 снежня 2019)
• Генерал-лейтэнант (21 ліпеня 2022)

Спасылкі

• Ваяры ў дзеянні з камандзірам Цэнтральнай паветранай арміі генерал-лейтэнантам Алексусам Грынкевічам (англ.). Аб’яднанне паветрана-касмічных сіл (14 лютага 2023). Праверана 7 чэрвеня 2025.