Алоэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Алоэ
Aloe arborescens Compton.JPG
Алоэ дрэвападобнае (Aloe arborescens)
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Aloe L., 1753

Сінонімы
Тыпавы від
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  42772
NCBI  25641
EOL  107303
GRIN  g:440
IPNI  23960

Алоэ, Альяс (Aloe) — род сукулентных раслін сямейства асфадзелавых. Прадстаўнікі — шматгадовыя травяністыя расліны з доўгім гладкім мясістым лісцем, пакрытым па краі шыпамі. Кветкі чырвоныя або жоўтыя, сабраныя ў верхавы пэндзаль. Назва роду перакладаецца з арабскай мовы як горкі.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Вядома каля 400 відаў. Найбольш вядомыя сярод іх — алоэ дрэвападобнае (Aloe arborescens)[3] і алоэ вера (Aloe vera), якое ўваходзіць у склад шматлікіх лекавых і касметычных прэпаратаў. Знешні від алое вельмі разнастайны — сярод іх ёсць дрэвападобныя формы і ліяны; сустракаюцца як гіганцкія, так і мініяцюрныя расліны.

Сцябло прамастойнае, галінастае. Лісце сакаўное, мясістае, шаравата-зялёнае з васкавым налётам, зубчастае па краях, мае гліказід алаін. Кветкі трубчастыя, чырвона-аранжавыя, сабраныя ў гронку. Плод — сухая трохгнёздавая каробачка. На ніжняй частцы сцяблоў штогод утвараюцца бакавыя парасткі («дзеткі»), якія таксама выкарыстоўваюцца для размнажэння.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Гістарычная «радзіма» алое — засушлівыя вобласці Афрыкі, Мадагаскара, Макаранезіі і поўдзень Аравійскага паўвострава. Але дзякуючы дэкаратыўным і лекавым ўласцівасцям, а таксама параўнальна лёгкаму і хуткаму прыстасаванню, шматлікія віды алое былі натуралізаваныя ў краінах Міжземнамор’я, Індыі, Мексіцы, на Кубе. Алоэ было завезена іспанцамі ў Еўропу, адкуль распаўсюдзілася на востраў Барбадос і ў шматлікія краіны Паўднёва-усходняй Азіі. Некаторыя віды вырошчвалі ў Закаўказзі як лекавыя расліны. На Беларусі культывуецца ў пакоях, аранжэрэях, дзе цвіце вельмі рэдка і дасягае вышыні не больш за 70 см.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Ужываецца таксама назва Пакрытанасенныя.
  2. Пра ўмоўнасць аднясення апісванай у гэтым артыкуле групы раслін да класа аднадольных гл. раздзел «Сістэмы APG» артыкула «Аднадольныя».
  3. Назва згодна з Я. П. Шмярко, І. П. Мазан. Лекавыя расліны ў комплексным лячэнні — Мн: Навука і тэхніка, 1989. — С. 388. — 399 с. — ISBN 5-343-00120-3.