Альфрэд Сцяпанавіч Майхровіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Альфрэд Сцяпанавіч Майхровіч
Дата нараджэння 2 чэрвеня 1937(1937-06-02)
Месца нараджэння
Дата смерці 11 сакавіка 2004(2004-03-11) (66 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Бацька Сцяпан Казіміравіч Майхровіч[1]
Род дзейнасці філосаф, эстэтык
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофскіх навук (1984)
Навуковае званне
Альма-матар
Прэміі

Альфрэд Сцяпанавіч Майхровіч (нар. 2 чэрвеня 1937, Мінск — 11 сакавіка 2004, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне гісторыка-філасофскай навукі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996), доктар філасофскіх навук (1984), прафесар (1994).

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

3 сям’і служачых. Бацька, Сцяпан Казіміравіч Майхровіч (1908—1981), беларускі савецкі крытык, літаратуразнавец. А. Майхровіч, скончыўшы СШ № 13 г. Мінска (1954), паступіў на філалагічны факультэт БДУ, які скончыў у 1959. Працаваў рэдактарам у выдавецтве «Навука і тэхніка» (1959—1961). У 1961—64 вучыўся ў аспірантуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР па спецыяльнасці эстэтыка. Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору (1965—69), старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута філасофіі і права АН БССР (1969—80). 3 1980 — загадчык аддзела гісторыі філасофіі гэтага інстытута. У 1969 абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Ідэйна-эстэтычныя погляды Я. Коласа». Доктарская дысертацыя прысвечана тэме «Беларускія рэвалюцыйныя дэмакраты: Фарміраванне і важнейшыя аспекты светапогляду»[2].

З 1999 года дырэктар Інстытута філасофіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Навуковая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя працы ў галіне гісторыі філасофіі, сацыяльнай філасофіі, эстэтыкі, этыкі. Даследаваў прыроду, заканамернасці і тэндэнцыі развіцця філасофскай думкі і культуры Беларусі; асаблівасці пачатковага перыяду яе фарміравання; Маральна-гуманістычны змест беларускага сярэднявяковага пісьменства; грамадска-палітычнае і гістарычнае свядомасць беларусаў XIV—XVI стст. (беларуска-літоўскія летапісы); светапогляд прадстаўнікоў ліберальна-дэмакратычнага і рэвалюцыйна-дэмакратычнага вызвольнага руху другой паловы XIX-пач. ХХ ст.; працэс зацвярджэння ў Беларусі ў 1920-я гады матэрыялістычнай філасофіі; катэгарыяльна-паняційнае ўтрыманне светапогляду і эстэтыкі Янкі Купалы і Якуба Коласа; працэс станаўлення ў Беларусі маральнай свядомасці і фарміравання этычнай думкі ў даакцябрскі перыяд; заканамернасці гістарычнага развіцця эстэтычнай свядомасці, тыпалогію яго формаў; метадалагічныя пытанні гісторыі філасофіі, грамадскай думкі і эстэтыкі Беларусі; праблемы сучаснага грамадска-палітычнага і сацыяльна-культурнага развіцця, фарміравання новых духоўна-ідэалагічных уяўленняў.

Аўтар больш за 90 навуковых прац, у т.л. 6 манаграфій, у т.л. «Эстэтычныя погляды Якуба Коласа», «Аб эстэтычным асваенні рэчаіснасці», за ўдзел у напісанні цыкла работ па гісторыі філасофіі і грамадскай думкі Беларусі дакастрычніцкага перыяду, апублікаваных у 1973—1980), «Беларускія рэвалюцыйныя дэмакраты: Важнейшыя аспекты светапогляду», «Янка Купала і Якуб Колас: Пытанні светапогляду»[2].

Навуковы рэдактар шэрага фундаментальных калектыўных манаграфій па гісторыі філасофіі Беларусі, дзе даследуюцца пытанні філасофскай думкі і культуры беларускага народа ў дакастрычніцкі час, раскрываецца сутнасць светапогляду і эстэтыкі Я. Купалы і Я. Коласа, распрацоўваюцца метадалагічныя праблемы. Цыкл гэтых работ удастоены Дзяржаўнай прэміі БССР. Сааўтар прац: «Нарысы гісторыі філасофскай і сацыялагічнай думкі Беларусі (да 1917 г.)», «Ідэі гуманізму ў грамадска-палітычнай і філасофскай думцы Беларусі (дакастрычніцкі перыяд)», «Ідэі матэрыялізму і дыялектыкі ў Беларусі (дакастрычніцкі перыяд)», «Развіццё марксісцка-ленінскай філасофіі ў БССР», «Філасофская і грамадска-палітычная думка Беларусі і Літвы. Заканамернасці развіцця. Праблемы даследавання»[2].

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

Дзяржаўная прэмія БССР (1984) за цыкл работ па гісторыі філасофіі і грамадскай думкі Беларусі даакцябрскага перыяду. Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1993) за манаграфію «Пошук сапраўднага быцця і чалавека: з гісторыі філасофіі і культуры Беларусі»[3].

Асноўныя працы[правіць | правіць зыходнік]

  • Об эстетическом освоении действительности. Мн.: Наука и техника, 1973.
  • Белорусские революционные демократы: важнейшие аспекты мировоззрения. Мн.: Наука и техника, 1977.
  • Янка Купала и Якуб Колас: вопросы мировоззрения. Мн.: Наука и техника, 1982.
  • Поиск истинного бытия и человека: из истории философии и культуры Беларуси. Мн.: Навука і тэхніка, 1992.
  • Якi ён, шлях Беларусi да дэмакратычнай дзяржавы. Мн.: Права і эканоміка, 1996.
  • Становление нравственного сознания: из истории духовной культуры Беларуси. Мн.: Беларускі кнігазбор, 1997.
  • Идеология: сущность, назначение, возможности. 3 изд. Мн.: Право и экономика, 2004.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 (unspecified title) Праверана 2 ліпеня 2022.
  2. 2,0 2,1 2,2 Л. С. Савік. Майхровiч Альфрэд Сцяпанавiч // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1994. — Т. 4. Лазарук — Перкін. — 524 с.; іл.. — ISBN 5-85700-153-6.
  3. Альфрэд Сцяпанавіч Майхровіч

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]