Аляксандр Антоні Сапега

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аляксандр Антоні Сапега
Aleksander Antoni Sapieha
Aleksander Antoni Sapieha.PNG
Аляксандр Антоні Сапега
Herb Sapiehów.PNG
Герб «Ліс»
 
Дзейнасць падарожнік-даследчык, вучоны, хімік, геолаг, палітык, мінералог
Член у
Нараджэнне 3 верасня 1773(1773-09-03)[1][2]
Смерць 8 верасня 1812(1812-09-08) (39 гадоў) ці 9 верасня 1812(1812-09-09)[1] (39 гадоў)
Дынастыя Сапегі
Бацька Юзаф Сапега[d]
Маці Тэафілія Стрэжыслава Ябланоўская
Жонка Ганна Ядвіга Сапега[d]
Дзеці Леан Сапега і Ганна Сафія Сапега[d]
 
Узнагароды

Аляксандр Антоні Сапега (3 верасня 1773, г. Страсбург, Францыя — 8 верасня 1812), навуковы і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, прадстаўнік роду Сапегаў, сын Юзафа Сапегі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Атрымаў хатнюю адукацыю, дзяцінства правёў на Падляшшы (Коцк, Сямяцічы). Ажыццявіў мінералагічныя экспедыцыі ў Польшчы і Літве, а таксама ў Альпы, на Балканы і Валынь. Аўтар працы «Мінералогія» (1800—1801), падручніка па неарганічнай хіміі, нарыса па крышталяграфіі. Падарожнічаў па Адрыятычным узбярэжжы, вывучаў этнаграфію славенцаў, харватаў, баснійцаў, герцагавінцаў; вынікі даследаванняў апублікаваў у выглядзе лістоў да Жана-Эмануэля Жылібера «Падарожжа ў славянскіх краінах у 1802 і 1803 гг.» (1811). У 1807 арганізаваў знаходжанне Напалеона ў Варшаве, стаў афіцэрам яго гвардыі, камергерам. 1 ліпеня 1812 увайшоў у склад Камісіі Часовага ўрада Вялікага Княства Літоўскага і ўзначаліў ваенны аддзел, але хутка выйшаў з урада з-за непаразуменняў з ваенным генерал-губернатарам ВКЛ (1812) Дзіркам ван Гогендорпам.

Грабніца Аляксандра Сапегі ў Красічыне.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Dr. Constant v. Wurzbach Sapieha, Alexander (1773–1812) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Т. 28. — S. 236.
  2. Aleksander Antoni Sapieha // маёмасць

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]