Аляксей Мікалаевіч Бацян

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аляксей Мікалаевіч Бацян
Vladimir Putin and Alexey Botyan, May 2007.jpg
Дата нараджэння

10 лютага 1917(1917-02-10) (101 год)

Месца нараджэння

Чартавічы, Ашмянскі павет[d], Віленская губерня, Расійская імперыя

Прыналежнасць

Flag of the Soviet Union.svg СССР

Званне

палкоўнік

Бітвы/войны

Вялікая Айчынная вайна

Узнагароды і прэміі
медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» ордэн Чырвонага Сцяга Герой Расійскай Федэрацыі ордэн Айчыннай вайны I ступені медаль «За баявыя заслугі» медаль «За абарону Масквы» ордэн Мужнасці юбілейны медаль «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» юбілейны медаль «50 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» Юбілейны медаль «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга медаль «Ветэран Узброеных Сіл СССР» ордэн «За заслугі перад Айчынай» IV ступені

Аляксей Мікалаевіч Бацян (10 лютага 1917, Віленская губерня (цяпер вёска Чартавічы, Валожынскі раён, Мінская вобласць, Беларусь)) — савецкі разведчык, ветэран Вялікай Айчыннай вайны, Герой Расійскай Федэрацыі (2007). Адыграў значную ролю ў захаванні Кракава (Польшча) ад разбурэння германскімі войскамі. Прататып «Маёра віхора».

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 10 лютага 1917 года ў вёсцы Чартавічы Ашмянскага павета Віленскай губерні (цяпер — Валожынскі раён Мінскай вобласці) у сялянскай сям'і. Па заканчэнні школы прызваны ў польскую армію, у складзе якой, камандуючы зенітным разлікам, у верасні 1939 года браў удзел у баях з немцамі. Пад Варшавай збіў тры самалёта «Юнкерс».

Калі ў 1939 годзе ўсходнія раёны Польшчы занялі савецкія войскі, стаў грамадзянінам СССР, выкладаў у пачатковай школе.

У 1940 годзе накіраваны на службу ў органы НКУС СССР, у 1941 годзе скончыў выведвальную школу. У лістападзе 1941 года ў якасці камандзіра разведвальна-дыверсійнай групы перакінуты за лінію фронту. Удзельнічаў у абароне Масквы.

У 1942 годзе накіраваны ў глыбокі тыл ворага ў заходнія раёны Украіны і Беларусі. Дзейнічаў там як самастойна, так і ў складзе буйных партызанскіх атрадаў. Быў намеснікам па выведцы камандзіра партызанскага злучэння Героя Савецкага Саюза В. А. Карасёва.

Пад яго непасрэдным кіраўніцтвам праведзена аперацыя па выбуху нямецкага гебітскамісарыата ў горадзе Оўруч Жытомірскай вобласці Украінскай ССР, калі там знаходзілася інспекцыя з Германіі. У выніку гэтай аперацыі 9 верасня 1943 года знішчана 80 гітлераўскіх афіцэраў. За гэтую аперацыю Аляксей Бацян прадстаўлены да звання Героя Савецкага Саюза, але тады узнагароджаны не быў.

У маі 1944 года па заданні Цэнтра на чале групы з 28 чалавек здзейсніў пераход у Польшчу, маючы задачу арганізацыі разведкі размяшчэння і перамяшчэння суперніка ў раёне горада Кракава. Дзякуючы добраму веданню польскай мовы і культуры мясцовага насельніцтва, а таксама сваім арганізатарскім здольнасцям, Аляксей Бацян здолеў арганізаваць узаемадзеянне і сумесныя баявыя аперацыі з такімі рознымі палітычнымі сіламі.

У студзені 1945 года ён кіраваў аперацыяй па знішчэнні склада выбухоўкі ў Каралеўскім замку ў Кракаве, якой немцы збіраліся падарваць горад перад уваходам Чырвонай Арміі.

У апошнія месяцы вайны група Аляксея Бацяна дзейнічала ў тыле ворага на акупаванай тэрыторыі Чэхаславакіі.

У 1983 годзе ў званні палкоўніка звольнены ў адстаўку па ўзросце. Да 1989 года працягваў працаваць у органах КДБ СССР у якасці грамадзянскага спецыяліста.

Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 10 мая 2007 года «за мужнасць і гераізм, праяўленыя ў ходзе аперацыі па вызваленні польскага горада Кракава і прадухіленні знішчэння яго нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гадоў» палкоўніку ў адстаўцы Бацяну Аляксею Мікалаевічу прысвоена званне героя Расійскай Федэрацыі з уручэннем медалі «Залатая Зорка».