Амар Ягі

Амар Ягі
Амар Ягі
	англ.: Omar M. Yaghi
Дата нараджэння	9 лютага 1965 (61 год)
Месца нараджэння	Аман, Аман[d], Іарданія;
Грамадзянства	Іарданія; ЗША; Саудаўская Аравія;
Род дзейнасці	хімік, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера	organometallic chemistry[d]
Месца працы	Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе; Мічыганскі ўніверсітэт; Універсітэт штата Арызона; Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі; Універсітэт Цынхуа;
Навуковая ступень	доктар хімічных навук ()
Альма-матар	Ілінойскі ўніверсітэт ва Урбане і Шампейне (1990); Олбаніўскі ўніверсітэт ();
Навуковы кіраўнік	Walter Klemperer[d]
Член у	Нацыянальная акадэмія навук ЗША (); Леапальдзіна (); Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук (); European Academy of Sciences[d] (); Нацыянальная акадэмія дэі Лінчэі ();
Узнагароды	Міжнародная прэмія караля Фейсала ў галіне навукі[d] (2015) Прэмія стагоддзя[d] (2010) прэмія Альберта Эйнштэйна (2017) BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award[d] (2017) MRS Medal Award[d] (2007) Gregori Aminoff Prize[d] (2019) прэмія Вольфа па хіміі (2018) Mustafa Prize[d] (2015) Newcomb Cleveland Prize[d] (2007) член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2022) August-Wilhelm-von-Hofmann-Denkmünze[d] (2020) Clarivate Citation Laureate[d] (2010) медаль Вільгельма Экснера[d] (2023) Ernest Solvay Prize[d] (2024)
Сайт	yaghi.berkeley.edu/bio.h…; chemistry.berkeley.edu/p…
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Амар Ягі (англ.: Omar M. Yaghi; нар. 9 лютага 1965(1965-02-09)^[1], Аман^[1]) — іардана- амерыканскі хімік. Уваходзіць у лік пяці найбольш цытуемых хімікаў у свеце. З’яўляецца другім найбольш цытаваным хімікам за перыяд з 2000 па 2010 год^{[заўв 1]}^[11]. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 2025 года.

Біяграфія

Нарадзіўся ў Амане ў сям’і палестынскіх бежанцаў. Перабраўся ў ЗША ў 16 гадоў для паступлення ў каледж. Скончыў Універсітэт штата Нью-Ёрк у Олбані (бакалаўр, 1985). Ступень доктара філасофіі па неарганічнай хіміі атрымаў у 1990 годзе ў Ілінойскім універсітэце ва Урбане-Шампейне (навуковы кіраўнік прафесар Walter G. Klemperer). У 1990—1992 гадах постдок у Гарвардскім універсітэце ў прафесара Рычарда Холма. У 1992—1998 гадах ва Універсітэце штата Арызона, у 1999—2006 гадах у Мічыганскім універсітэце, у 2007—2011 гадах у Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе.

У цяперашні час прафесар хіміі (James and Neeltje Tretter Chair Professor) у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі і старэйшы навуковы супрацоўнік (Senior Faculty Scientist) Нацыянальнай лабараторыі імя Лоўрэнса ў Берклі. Дырэктар-заснавальнік Berkeley Global Science Institute, судырэктар Kavli Energy NanoScience Institute і California Research Alliance.

У 2021 годзе атрымаў грамадзянства Саудаўскай Аравіі^[12].

Аўтар больш за 250 артыкулаў.

Працы ў асноўным прысвечаны металаарганічнай хіміі.

Узнагароды

Solid-State Chemistry Award, Амерыканскае хімічнае таварыства & Exxon Co. (1998)
Sacconi Medal, Італьянскае хімічнае таварыства (2004)
Hydrogen program Award Міністэрства энергетыкі ЗША (2007)
Newcomb Cleveland Prize AAAS (2007)
Chemistry of Materials Award, Амерыканскае хімічнае таварыства (2009)
Izatt-Christensen International Award (2009)
Прэмія стагоддзя (2010)
Thomson Reuters Citation Laureates (2010)^[13]
China Nano Award (2013)
Міжнародная прэмія караля Фейсала (2015)
Прэмія «Мустафа» (2015)^[14]
TÜBA Academy Prize (2016)
Edward Mack, Jr. Lecture, Універсітэт штата Агая (2016)
Spiers Memorial Award, Каралеўскае хімічнае таварыства (2017)
King Abdullah II Order of Distinction of the First Class (2017)
Japan Society of Coordination Chemistry International Award (2017)
Bailar Medal in Inorganic Chemistry (2017)
Kuwait Prize in Fundamental Sciences (2017)
Прэмія Альберта Эйнштэйна (2017)
BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2017)
Прэмія Вольфа па хіміі (2018)
Prince Sultan bin Abdulaziz International Prize for Water (2018)
ENI award (2018)
Gregori Aminoff Prize (2019)
August-Wilhelm-von-Hofmann-Denkmünze (2020)
VinFuture Prize (2021)
Медаль Вільгельма Экснера (2023)
Прэмія Тан (2024)
Прэмія Бальцана (2024)
Нобелеўская прэмія па хіміі (2025)

Заўвагі

↑ Перш за яго — Чад Міркін

Крыніцы

1 2 3 4 https://www.leopoldina.org/fileadmin/redaktion/Mitglieder/CV_Yaghi_Omar_M._D.pdf
↑ https://www.arabnews.com/node/1967886/saudi-arabia
↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>
↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>
↑ Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>
↑ https://chemistry.berkeley.edu/news/omar-yaghi-elected-national-academy-sciences
↑ http://www.nasonline.org/member-directory/members/20041907.html
↑ https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/omar-yaghi/
↑ Ernest Solvay Prize 2024 awarded to Professor Omar M. Yaghi - European Academy of Sciences — 2024. Праверана 28 студзеня 2025.
↑ (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206 Праверана 20 студзеня 2026.
↑ Trio win Nobel chemistry prize for work on 'Hermione's handbag' materials (нявызн.). Reuters (8 кастрычніка 2025). Праверана 8 кастрычніка 2025.
↑ Saudi-American citizen Omar Yaghi among winners of Nobel Prize in Chemistry (нявызн.). Al Arabiya English (8 кастрычніка 2025). Праверана 8 кастрычніка 2025.
↑ Thomson Reuters predicts Nobel laureates (нявызн.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лістапада 2010. Праверана 24 верасня 2016.
↑ Laureates of Mustafa Prize were Announced | The Mustafa Prize (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 6 мая 2017. Праверана 24 верасня 2016.

Спасылкі

https://chemistry.berkeley.edu/faculty/chem/yaghi

[11] Перш за яго — Чад Міркін

[_20b7dbf0758fefe8-1] 1 2 3 4 https://www.leopoldina.org/fileadmin/redaktion/Mitglieder/CV_Yaghi_Omar_M._D.pdf

[_7dbc518540a7045a-2] ttps://www.arabnews.com/node/1967886/saudi-arabia

[_2b5999449978820a-3] Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>

[_8703fb4df8393f8b-4] Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>

[_6cc6bd734d5a75a4-5] Montenegro A. ORCID Public Data File 2023 — 2023. — doi:10.23640/07243.24204912.V1 Праверана 10 лістапада 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q123508386'></a>

[_5640027cbc7be598-6] ttps://chemistry.berkeley.edu/news/omar-yaghi-elected-national-academy-sciences

[_4f0347c37f0aeec0-7] ttp://www.nasonline.org/member-directory/members/20041907.html

[_ca415b2d34683d62-8] ttps://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/omar-yaghi/

[_29fbd124da454e61-9] Ernest Solvay Prize 2024 awarded to Professor Omar M. Yaghi - European Academy of Sciences — 2024. Праверана 28 студзеня 2025.

[_906d839d46933213-10] (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206 Праверана 20 студзеня 2026.

[12] Trio win Nobel chemistry prize for work on 'Hermione's handbag' materials (нявызн.). Reuters (8 кастрычніка 2025). Праверана 8 кастрычніка 2025.

[13] Saudi-American citizen Omar Yaghi among winners of Nobel Prize in Chemistry (нявызн.). Al Arabiya English (8 кастрычніка 2025). Праверана 8 кастрычніка 2025.

[14] Thomson Reuters predicts Nobel laureates (нявызн.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 25 лістапада 2010. Праверана 24 верасня 2016.

[15] Laureates of Mustafa Prize were Announced | The Mustafa Prize (англ.)(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 6 мая 2017. Праверана 24 верасня 2016.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[заўв 1]

[11]

[12]

[13]

[14]