Амінаспірты

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Амінаспірты, амінаалкаголі — аліфатычныя арганічныя злучэнні, якія змяшчаюць —NH2, і —OH групы ля розных атамаў вугляроду ў малекуле. Ніжэйшыя амінаспірты ўяўляюць сабой высокакіпячыя масляністыя вадкасці з уласцівасцямі асноў.

Па ўзаемным размяшчэнні аміна- і гідраксільных груп адрозніваюць 1,2-, 1,3-, 1,4-амінаспірты і т. п.; па ступені замяшчэння амінагрупы амінаспірты, падобна амінам, дзеляць на першасныя, другасныя і трацічныя.

Атрыманне і ўласцівасці[правіць | правіць зыходнік]

α-Амінаспірты атрымліваюць далучэннем аміяку і амінаў да эпаксідаў, для сінтэзу іншых амінаспіртоў выкарыстоўваюць стандартныя сінтэтычныя метады ўвядзення амін — і гідраксільнай груп.

Для амінаспіртоў характэрныя рэакцыі як спіртоў, так і амінаў, аднак у выпадку блізкага размяшчэння амінавай і гідраксільнай групы з-за ўзаемнага ўплыву іх рэакцыйная здольнасць некалькі паніжаная.

Прымяненне[правіць | правіць зыходнік]

Амінаспірты, асабліва этаноламін, шырока выкарыстоўваюць у вытворчасці мыйных сродкаў, эмульгатораў, касметычных і лекавых прэпаратаў, а таксама як паглынальнікі кіслых газаў (напрыклад, CO2).

Аминоспирты ў біяхіміі[правіць | правіць зыходнік]

Да амінаспіртоў ставіцца халін, якому належыць важная роля ў абмене рэчываў у чалавека і жывёл; прэпараты халіну ўжываюць для лячэння печані. Некаторыя алкалоіды, напрыклад эфедрын, з'яўляюцца амінаспіртамі, да іх належыць таксама важны гармон адрэналін.