Андраш Хегедзюш

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Андраш Хегедзюш
András Hegedüs 1956.jpg
 
Партыя: Венгерская камуністычная партыя
Навуковая ступень: доктарская ступень[d][1]
Дзейнасць: палітык, сацыёлаг
Нараджэнне: 31 кастрычніка 1922(1922-10-31)[1][2]
Сілшаркань[d], Csorna District[d], Sopron County[d], Каралеўства Венгрыя
Смерць: 23 кастрычніка 1999(1999-10-23)[2] (76 гадоў) ці 22 кастрычніка 1999(1999-10-22)[1] (76 гадоў)
Будапешт, Венгрыя[1]

Андраш Хегедзюш (венг.: Hegedüs András; 31 кастрычніка 1922, Сілшаркань — 23 кастрычніка 1999, Будапешт) — венгерскі камуністычны палітык перыяду Мацьяша Ракашы.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў беднай сям'і; рана страціў бацьку Шандара Хегедзюша, выхоўваўся маці Ідай Гечэні. Сярэднюю адукацыю атрымаў у евангелічнай школе ў Сілшаркані, пры падтрымцы мясцовага святара здолеў паступіць у грамадзянскую школу ў Шопране. У 1941 скончыў Евангелічны ліцэй у Шопране. Восенню таго ж года паступіў на чыгуначны факультэт Будапешцкага тэхналагічнага ўніверсітэта, рыхтаваўся стаць інжынерам-чыгуначнікам.

Знаёмства з дзеячамі моладзевага падполля Ферэнцам Донатам і Белай Салаі ў 1942 прывяло Хегедзюша ў шэрагі нелегальнай Венгерскай камуністычнай партыі, якая вяла падпольную барацьбу супраць аўтарытарнага рэжыму Хорці. Хегедзюш наладзіў працу партыйнай ячэйкі ва ўніверсітэце, завошта ў жніўні 1944 года быў арыштаваны і асуджаны на два гады пазбаўлення волі, аднак ужо ў лістападзе 1944 яму атрымалася бегчы і вярнуцца ў антыфашысцкае Супраціўленне. 24 чэрвеня 1945 быў дэлегаваны ў склад Часовага нацыянальнага сходу. З 1948 па 1949 — супрацоўнік аддзела сельскай гаспадаркі і паведамлення Венгерскай партыі працы (ВПП), які пасля ўзначальваў да 1951. У 1951—1956 член Палітбюро, Цэнтральнага камітэта і сакратарыята партыі.

Нягледзячы на сваю маладосць і неспрактыкаванасць, займаў пасаду прэм'ер-міністра Венгрыі ў 19551956. Ракашы прызначыў яго на гэту пасаду ў якасці кампраміснай фігуры заміж свайго галоўнага канкурэнта Імрэ Надзя. Падпісаў Варшаўскі дагавор ад імя ВНР. Бег у СССР 28 кастрычніка 1956 — на пяты дзень паўстання 1956 года[3].

Вярнуўся ў Венгрыю ў 1958, але больш не браў удзел у палітыку, выкладаў сацыялогію. Сваю навуковую дзейнасць пачаткаў у Інстытуце эканомікі Венгерскай акадэміі навук (1958—1961), потым пераведзены намеснікам Камітэта статыстыкі Венгрыі (1961—1963). З 1963 па 1968 узначальваў заснаваную ім жа Сацыялагічную даследчыцкую групу (пасля Інстытут сацыялогіі) пры Венгерскай АН, а таксама быў рэдактарам выданні «Рэальнасць» (Valóság); з 1966 выкладаў ва Універсітэце эканомікі імя Карла Маркса.

У 1968 годзе супольна з некалькімі калегамі засудзіў увод войскаў Арганізацыі Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію для падаўлення Пражскай вясны. У выніку яму забаранілі далей выкладаць сацыялогію і Хегедзюш пачаў працаваць галоўным навуковым саветнікам у міністэрстве прамысловасці Венгрыі. У 1973 годзе быў выключаны з камуністычнай партыі і звольнены з міністэрства. З 1975 года выйшаў на пенсію па ўзросту, у 1982 годзе змог аднавіцца выкладчыкам ва Універсітэце эканомікі. Выступіў супраць поўнамаштабнага ўкаранення капіталістычных адносін падчас «шокавай тэрапіі». У 1990 годзе арганізаваў Рабочую акадэмію, якую ўзначальваў да сваёй смерці ў 1999 годзе.

Зноскі


Папярэднік:
Імрэ Надзь
Прэм'ер-міністр Венгрыі
1955–1956
Пераемнік:
Імрэ Надзь