Анры Жыфар

Анры Жыфар
Анры Жыфар
	фр.: Henri Giffard
Імя пры нараджэнні	Анры-Жак Жыфар
Род дзейнасці	інжынер, вынаходнік, аэранаўт
Дата нараджэння	8 лютага 1825
Месца нараджэння	Парыж, Францыя
Дата смерці	15 красавіка 1882 (57 гадоў)
Месца смерці	Парыж, Францыя
Месца пахавання	Пер-Лашэз;
Грамадзянства	Францыя;
Узнагароды і прэміі	72 names on the Eiffel Tower[d]
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Анры Жыфа́р (фр.: Henri Giffard), пры нараджэнні Батыст Жуль Анры Жак Жыфар (Baptiste Jules Henri Jacques Giffard; 8 лютага 1825, Парыж — 15 красавіка 1882, там жа) — французскі вынаходнік. Стварыў першы ў свеце дырыжабль з паравым рухавіком. Стварыў струменевы інжэктар для паравых катлоў.

Вынаходкі

Дырыжабль з паравым рухавіком

У 1852 годзе Анры Жыфар пабудаваў аэрастат цыгарападобнай формы, даўжынёй 44 м і дыяметрам 12 м, які змяшчаў 2500 м³ газу і быў забяспечаны паветраным вінтом, які прыводзіўся ў кручэнне паравой машынай магутнасцю ў 3 к. с. (2,2 кВт). Маса самой машыны складала 50 кг, а разам з катлом — 150 кг, такім чынам удзельная маса рухавіка складала 50 кг/к. с. ці 68 кг/кВт. Для надання апарату ўстойлівасці і кіравання яго курсам быў прадугледжаны адмысловы руль-ветразь^[1].

На гэтым кіраваным аэрастаце (дырыжаблі) Жыфар падняўся 24 верасня 1852 г. з парыжскага іпадрома. Даволі моцны вецер, паводле яго ўласных слоў, перашкаджаў паступальнаму руху аэрастата (бо наяўнай магутнасці машыны не хапала для яго пераадолення), аднак яму ўдалося выканаць павароты і бакавыя рухі з дапамогай шрубы і руля. Затым вынаходнік падняўся на сваім апараце на вышыню каля 1800 м, дзе змог перасоўвацца гарызантальна і шчасна спусціўся на зямлю паблізу горада Трап (фр.: Trappes)^[1]. Такім чынам, Анры Жыфар стаў першым у гісторыі чалавекам, якому ўдалося здзейсніць палёт на аэрастаце з дапамогай паравога рухавіка^[1]^[2].

У 1855 годзе Анры Жыфар, сумесна з Г. Іонам, распачаў палёт на пабудаваным ім новым дырыжаблі ёмістасцю 3700 м³ пры даўжыні 70 м і найбольшым папярочніку 10 м, які быў забяспечаны больш магутным рухавіком (гэтак жа — паравым). Падчас палёту абалонка дырыжабля з-за канструктыўных недахопаў пачала выслізгваць з сеткі, да якой была прымацавана гандола, аднак паветраплавальнікам удалося апусціцца на зямлю да таго, як абалонка канчаткова аддзялілася^[1].

У далейшым Жыфар прыступіў да распрацоўкі праекта дырыжабля ёмістасцю ў 220000 м³ пры даўжыні 600 м. Яго хуткасць, па разліках аўтара, павінна была складаць да 72 км/г. Паравая машына павінна была працаваць ад двух катлоў, палівам для аднаго з якіх служыла газа, а для другога — газ з абалонкі дырыжабля. У працэсе працы над рухавіком для новага дырыжабля Анры Жыфар вынайшаў паравы інжэктар, які атрымаў пасля шырокае распаўсюджванне ў прамысловасці. Дзякуючы гэтаму вынаходніцтву Жыфар змог зарабіць значны стан. Аднак абставіны (у прыватнасці, пагаршэнне зроку) перашкодзілі рэалізацыі праекта вялізнага дырыжабля^[1].

К. Э. Цыялкоўскі, амаль праз 80 гадоў, у 1933 годзе, прапанаваў удасканаленні дырыжабля Жыфара ў артыкуле «Дырыжабль, стратаплан і зоркалёт як тры ступені найвялікшых дасягненняў СССР».

Смерць

15 красавіка 1882 года Анры Жыфар пакончыў з сабой з-за надыходзячай слепаты, атруціўшыся хлараформам^[1].

Зноскі

↑ ^а ^б ^в ^г ^д ^е Дузь П. Д. Паровой двигатель в авиации. — М.: Оборонгиз, 1939. Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "Паровой двигатель в авиации" вызначана некалькі разоў з розным зместам
↑ Праекты кіраваных аэрастатаў з паравым рухавіком прапаноўваліся і раней, у прыватнасці: Паўлі і Эггам, Дж. Кейлі, Партрыджам.

Літаратура

Авиация: Энциклопедия / Гл. ред. Г. П. Свищёв. — М. : Большая Российская энциклопедия, 1994. — ISBN 5-85270-086-X

Спасылкі

Аэронавтика // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.
Fonvielle, W. de (Wilfrid) (1885), Conférence sur les travaux aéronautiques de Henry Giffard, Imp. Collombon et Brûlé, Праверана 2019-03-17
Tissandier, Gaston; Tissandier, Albert, 1839-1906, (illus.) (1879), Le grand ballon captif à vapeur de M. Henry Giffard. : Cour des Tuileries--1878-1879 (3. éd ed.), G. Masson, Праверана 2019-03-17{{citation}}: Папярэджанні CS1: лічбавыя назвы: authors list (спасылка) Папярэджанні CS1: розныя назвы: authors list (спасылка)
Giffard, Henri, Henri Giffard papers, 1852-1910, Праверана 2019-03-17

[Паровой_двигатель_в_авиации-1] а ^б ^в ^г ^д ^е Дузь П. Д. Паровой двигатель в авиации. — М.: Оборонгиз, 1939. Памылка ў зносках: памылковы тэг <ref>; імя "Паровой двигатель в авиации" вызначана некалькі разоў з розным зместам

[Примечание_12-2] Праекты кіраваных аэрастатаў з паравым рухавіком прапаноўваліся і раней, у прыватнасці: Паўлі і Эггам, Дж. Кейлі, Партрыджам.

[1]

[2]