Аява (народ)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аява
Báxoǰe
FOUR WOMEN OF THE IOWA INDIAN TRIBE ARE SHOWN WEARING A MODERN VERSION OF THEIR COSTUMES ON THE MAIN STREET OF WHITE... - NARA - 557158.jpg
Фота 1974 г.
Агульная колькасць 2567
Рэгіёны пражывання Flag of the United States.svg ЗША
Мова аява
Рэлігія анімізм, хрысціянства
Блізкія этнічныя групы хо-чанк, місуры, атоэ, осэйдж

Ая́ва (англ.: Iowa; саманазва: Báxoǰe, літаральна "шэры снег") — індзейскі народ, карэнныя жыхары ЗША. Жывуць пераважна ў штатах Аклахома, Небраска і Канзас. Агульная колькасць (2010 г.) - 2 567 чал.

Паходзяць з вярхоўяў ракі Місісіпі, адкуль у XVI ст. пад ціскам алганкінаў і іракезаў мігрыравалі на паўднёвы захад сучаснай Мінесоты. У пачатку XIX ст. паселішчы аява сустракаліся ўздоўж Місуры да вытокаў Місісіпі. Лічыцца, што назву аява атрымалі ад сіў. Яна літаральна перакладаецца як "млявыя".

З-за эпідэмічных захворванняў і ваенных сутычак з іншымі плямёнамі ў першай трэці XIX ст. колькасць аява значна скарацілася. Яны былі вымушаны саступіць свае землі ЗША і ў 1837 г. былі пераселены ў рэзервацыі ў Канзасе і Небрасцы. Каля 45 аява служылі ў арміі Канфедэрацыі падчас грамадзянскай вайны ў ЗША. У 1883 г. частка племені перасялілася ў Аклахому.

Традыцыйнымі заняткамі лічацца ручное земляробства, загоннае паляванне, уздоўж рэк — рыбалоўства. Будавалі вёскі, што складаліся з гліняных хацін з вострымі дахамі. Паляўнічыя карысталіся скуранымі тыпі. Сучасныя заняткі — земляробства і абслугоўванне турыстаў. Рэзервацыі аява валодаюць казіно.

Захаваліся вусны фальклор, у тым ліку гістарычныя падданні і казкі, традыцыйная флейтавая музыка, народныя танцы.

Рэзервацыі аява карыстаюцца ўнутранай аўтаноміяй і маюць самакіраванне.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]