Баляслаў Прус

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Баляслаў Прус
Bolesław Prus
Bolesław Prus (ca. 1905).jpg
Баляслаў Прус
Асабістыя звесткі
Імя пры нараджэнні:

Аляксандр Главацкі

Дата нараджэння:

20 жніўня 1847(1847-08-20)[1][2][3]

Месца нараджэння:

Грубешаў, Грубяшоўскі павет[d], Люблінскае ваяводства, Польшча

Дата смерці:

19 мая 1912(1912-05-19)[1][2][3] (64 гады)

Месца смерці:

Варшава, Царства Польскае, Расійская імперыя[4]

Пахаванне:

Старыя Павонзкі

Грамадзянства:

Flag of Poland.svg Польшча
Flag of Russia.svg Расійская імперыя

Альма-матар:

Варшаўскі ўніверсітэт

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

журналіст, філосаф, пісьменнік, літаратурны крытык, празаік

Гады творчасці:

1872 — цяп. час

Жанр:

раман і апавяданне

Мова твораў:

польская мова[5]

Лагатып Вікікрыніц Творы ў Вікікрыніцах
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Баляслаў Прус, сапр.: Аляксандр Главацкі (польск.: Bolesław Prus; 20 жніўня 1847, Грубяшоўскі павет — 19 мая 1912, Варшава) — польскі пісьменнік.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям'і беднага шляхціча. Вучыўся ў Люблінскім ліцэі, адкуль у 1863 г. пайшоў у паўстанне 1863—1864 гадоў. Быў паранены, пасля арыштаваны; вярнуўся да вучобы ў Люблінскім ліцэі. Скончыўшы ліцэй Б. Прус паступіў на фізіка-матэматычнае аддзяленне Галоўнай школы ў Варшаве, але кінуў вучобы ў 1870 г. з-за нястачы сродкаў. Працаваў хатнім настаўнікам, рабочым, дзяржаўным чыноўнікам.

З 1872 г. пачаў журналісцкую дзейнасць у «Ніве», «Хатнім апекуне», «Кур'еры Варшаўскім». У 1874 г. дэбютаваў апавяданнямі «Жыхар Паддашша» і «Якубаў сон», аўтар раманаў «Клопаты бабулі» (1874) і «Палац і хаціны» (1875). У пач. 1880-х напісаў свае найлепшыя кароткія апавяданні «Антэк», «Шарманка», «Грахі маленства», «Камізэлька» (выйшлі ў зборніку «Першыя апавяданні», 1881). У 1885 г. выйшла аповесць Б. Пруса «Фарпост», у 1889 г. — буйны празаічны твор, раман «Лялька», у 1893 г. — раман «Эмансіпанткі». Сусветную славу Б. Прусу зрабіў гістарычны раман «Фараон» (1896). У апошняе дзесяцігоддзе жыцця Б. Прус працаваў над раманамі «Дзеці» (1909) і «Перамены» (застаўся няскончаным).

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

На беларускую мову творы Б. Пруса перакладалі Я. Брыль, Г. Жарко, М. Хаўстовіч, М. Чарнецкі.

  • Лялька / Перакл. з польскай Галіна Жарко і Мікалай Хаўстовіч. -- Мн.: Выдавец Уладзімір Сіўчыкаў, 2017.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Boleslaw Prus // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Bolesław Prus // Internet Speculative Fiction Database — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Прус Болеслав // Большая советская энциклопедия: [в 28 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. 5,0 5,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12012142b Праверана 10 кастрычніка 2015.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Хрэстаматыя па літаратуры народаў свету (ч.1). — Мн., 1995.