Барыс Сямёнавіч Маркаў
| Барыс Сямёнавіч Маркаў | |
|---|---|
| Род дзейнасці | акцёр, палітык, оперны рэжысёр |
| Дата нараджэння | 7 сакавіка 1924[1] |
| Месца нараджэння | |
| Дата смерці | 25 сакавіка 1977[1] (53 гады) |
| Месца смерці | |
| Месца пахавання | |
| Грамадзянства | |
| Альма-матар | |
| Партыя | |
| Прыналежнасць | СССР |
| Бітвы/войны | |
| Узнагароды і прэміі | |
Барыс Сямёнавіч Маркаў (7 сакавіка 1924[1], Хадзякова[d], Алікоўскі раён[d] — 25 сакавіка 1977[1], Масква) — чувашскі савецкі артыст, рэжысёр, Народны артыст Чувашскай АССР (1961), Народны артыст РСФСР (1974), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі імя К. В. Іванова[2].
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1962—1966).
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Дзіцячыя і юнацкія гады правёў у вёсцы Хадзякова Алікаўскага раёна Чувашскай АССР. Скончыў Таўтоўскую школу, затым — Чэбаксарскі педагагічны тэхнікум; выкладаў у роднай школе.
На франтах Вялікай Айчыннай вайны ваяваў у артылерыі. Вучыўся ў Чувашскай студыі ГІТІСа пад кіраўніцтвам М. М. Тарханава.
У 1947—1954 гадах выконваў галоўныя ролі ў спектаклях на сцэне Чувашскага акадэмічнага тэатра імя К. У. Іванова.
У 1959 годзе скончыў ГІТІС па спецыяльнасці «Музычны рэжысёр».
Быў запрошаны на пасаду галоўнага рэжысёра Чувашскага музычнага тэатра (у складзе музычна-драматычнага тэатра), адкрыў студыі вакалу і балета.
Адначасова ў 1967—1972 гадах ставіў спектаклі ў Вялікім тэатры ў Маскве і на сцэне Крамлёўскага палаца з’ездаў; чытаў лекцыі ў ГІТІСе (дацэнт).
З 1966 года — начальнік упраўлення оперных тэатраў Расіі ў Міністэрстве культуры РСФСР, член калегіі Міністэрства.
Выбіраўся дэпутатам Савета Нацыянальнасцей (ад Чувашскай АССР) Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання (1962—1966)[3]; членам Чувашскага абкама і Чабаксарскага гарадскога камітэта КПСС.
Член Савецкага камітэта абароны міру.
Пахаваны на мемарыяльных могілках горада Чабаксары.
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Аўтар кніг «Нараджэнне музычнага тэатра Чувашыі», «Мой тэатр»; больш за 40 артыкулаў па мастацтве.
Узнагароды
[правіць | правіць зыходнік]- Заслужаны артыст Чувашскай АССР (1953),
- Народны артыст Чувашскай АССР (1961),
- Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1967),
- Народны артыст РСФСР (1974),
- Дзяржаўная прэмія Чувашскай АССР імя К. В. Іванова (1969),
- ордэн «Знак Пашаны» — за нястомны і плённы ўклад у развіццё мастацтва.
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б в г Чувашская энциклопедия — Чувашское книжное издательство, 2006. — 2567 с. — ISBN 978-5-7670-1471-2
- ↑ Лауреаты Государственной премии им. К. В. Иванова (руск.). Государственная книжная палата Чувашской Республики. Архівавана з першакрыніцы 4 красавіка 2012. Праверана 18 лістапада 2013.
- ↑ Депутаты Верховного Совета СССР VI-го созыва 1962—1966 (руск.)(недаступная спасылка). Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991. Архівавана з першакрыніцы 19 ліпеня 2013. Праверана 18 лістапада 2013.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- О награждении Маркова Б. С. Почётной грамотой Верховного Совета Чувашской АССР : указ Президиума Верховного Совета Чувашской АССР от 06.03.1974 // Советская Чувашия. — 1974. — 07 марта (№ 56), с. 1.
- О присвоении Маркову Б. С. Почетного звания народного артиста РСФСР : указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 09.10.1974 // Советская Чувашия. — 1974. — 10 окт. (№ 238), с. 1.
- О присвоении почетного звания заслуженного артиста Чувашской АССР : указ Президиума Верховного Совета Чувашской АССР от 19 марта 1953 г. // Советская Чувашия. — 1953. — 21 марта (№ 59), с. 1.
- Борис Семенович Марков : [буклет] / ред.-сост. И. Евсеева. — Чебоксары, 1994. — 1 л. : ил., портр.
- Канюкова, А. С. Жизнь, отданная театру / А. С. Канюкова, А. С. Марков. — Чебоксары : Изд-во ЧГУ, 1999, 134 с. : ил.
- Марков, А. С. Борис Семенович Марков — артист, режиссер, педагог / А. С. Марков, А. С. Маркова (Канюкова). — Чебоксары : [ЧГИГН], 2014. — 234 с. : ил., портр.
- Алексеев, О. Оперӑпа балет театрне — Борис Марков ятне / О. Алексеев // Хыпар. — 2001. — 16 ҫу. (чув.)
- Канюкова, А. Чӗре ун театршӑн тапнӑ / А. Канюкова // Тӑван Атӑл. — 1986. — № 8, с. 64-66.
- Кондратьев, В. Борис Марков пурнӑҫӗпе паллаштарать / В. Кондратьев // Хыпар. — 2001. — 21 нарӑс (чув.)
- Константинова, Л. Марковсен ывӑл-хӗрӗ — кашниншӗн ырӑ тӗслӗх / Л. Константинова // Пурнӑç çулěпе (Элӗк районӗ). — 2022. — 21 юпа/октябрь (№ 41), с. 7.. (чув.)
- Романская, М. Унӑн спектаклӗпе театр пуҫланнӑ / М. Романская // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2021. — 27 ҫу/май (№ 20), с. 7.. (чув.)
- «Хамӑр ӗҫе фанатик пек юратсан ҫеҫ…» : статьясем // Хыпар. — 1994. — 26 ҫу.. (чув.)
- Шинграев, В. Унӑн чӗри театршӑн ҫуннӑ / В. Шингарев // Хыпар. — 2014. — 13 пуш. — С. 4 : сӑн ӳкерчӗк.. (чув.)
- Алексин, В. Жизнь дал чувашской опере / В. Алексин // Советская Чувашия. — 1994. — 28 мая.
- Бушуева, Л. И. Марков Борис Семенович: 1924-1977. «Я вложил в этот театр всю свою жизнь» / Л. И. Бушуева // Мастера театрального искусства. — Чебоксары, 2012, с. 217-226.
- Дмитриева, В. Борис Марков и его театр / В. Дмитриева // Чебоксарские новости. — 1994. — 26 мая.
- Ефимов, Л. А. Видный организатор театрального искусства Чувашии и России : (к 95-летию со дня рождения Бориса Семеновича Маркова) / Л. А. Ефимов // Чӑваш наци ӑс-хакӑлӗпе ӳнер академийӗн хыпарӗсем = = Вестник Чувашской национальной академии наук и искусств. — 2019. — № 1, с. 13-22.
- Заломнов, П. Д. Марков Борис Семенович / П. Д. Заломнов // Чувашский государственный театр оперы и балета и ведущие мастера его сцены / П. Д. Заломнов. — Чебоксары, 2002, с. 25-26.
- Кондратьев, М. Послесловие редактора / М. Кондратьев // Марков, Б. С. Мой театр / Б. С. Марков. — Чебоксары, 1995, с. 93-94.
- Макарова, С. Режиссер от Бога / С. Макарова // Советская Чувашия. — 2009. — 7 марта, с. 3.
- Марков, А. С. Б. С. Марков — основатель чувашского музыкального театра / А. С. Марков // Политические преследования и репрессии 1920 — начала 1950-х годов в судьбах интеллигенции Чувашии. — Чебоксары, 2014, с. 144-151.
- Марков, А. С. На театральных подмостках трагедии разыгрываются по-настоящему / А. С. Марков // СЧ-Столица. — 2000. — 26 янв. — 1 февр. (№ 3), с. 15.
- Романов, П. В. Марков Борис Семенович / П. В. Романов // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001, с. 263.
- Романов, П. В. Марков Борис Семенович / П. В. Романов, М. Г. Кондратьев // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2009. — Т. 3 : М-Се, с. 47.
- Талантливый сын своего народа. Борис Марков // Чувашия театральная. — 2022. — Апр. (№ 3), с. 6.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Давыдов-Анатри В.. Б. С. Марков пурнăçěпе (чув.). Официальный портал органов власти Чувашской Республики. Праверана 18 лістапада 2013.
- Марков Борис Семёнович (руск.)(недаступная спасылка). Юбиляры 2009 г. (07 марта). Национальная библиотека Чувашской Республики. Архівавана з першакрыніцы 13 снежня 2013. Праверана 18 лістапада 2013.
- Вдовцева Людмила.Борис Семенович Марков.
- Марков Борис Семёнович (руск.). Чувашская энциклопедия. Праверана 18 лістапада 2013.
- Асобы
- Нарадзіліся 7 сакавіка
- Нарадзіліся ў 1924 годзе
- Памерлі 25 сакавіка
- Памерлі ў 1977 годзе
- Памерлі ў Маскве
- Пахаваныя ў Расіі
- Выпускнікі ДІТМа
- Члены КПСС
- Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»
- Народныя артысты РСФСР
- Заслужаныя дзеячы мастацтваў РСФСР
- Оперныя рэжысёры паводле алфавіта
- Оперныя рэжысёры XX стагоддзя
- Постаці Вялікага тэатра
- Выкладчыкі ДІТМа
- Тэатральныя педагогі XX стагоддзя
- Акцёры XX стагоддзя
- Акцёры СССР