Беларусафобія
 | Значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. |
Беларусафобія (стар.-грэч.: φόβος, скарочана — страх) — адмаўленне, варожасць і нянавісць да беларускага этнасу, беларускай мовы і Беларусі. Адна з асноўных праяў — стварэнне і распаўсюджанне міфаў з адмаўленнем гісторыі, жыццяздольнасці і магчымасці будучыні беларусаў (напрыклад, «Маленькая безабаронная Беларусь», «незабяспечаная рэсурсамі рэспубліка», «талерантны, цярплівы беларускі народ» і гэтак далей)[1][2].
Віды
[правіць | правіць зыходнік]Грамадскі дзеяч Аўген Касцюшка падзяляе носьбітаў беларусафобіі на пэўныя тыпы:
- Ментальная: беларускасць выклікае балючую алергічную рэакцыю. Для яе нейтралізацыі трэба карэнна рэфармаваць менталітэт яе носьбітаў і спыніць іх негатыўную дзейнасць[3].
- Прыстасавальніцкая: выклікаецца духоўнай пераменлівасцю і павярхоўным сябелюбствам дзеля атрымання большай выгады. Выкараняецца ладам, пры якім выгадна быць лаяльным грамадзянінам беларускай дзяржавы цераз побытавую адданасць культуры[3].
- Касмапалітычная: менавіта прыхаваная вестэрнізацыя і крышнаізацыя. Пераадольваецца шляхам канкурэнтаздольнасці беларускай культуры[1].
Праявы ў Беларусі
[правіць | правіць зыходнік]Палітык Зянон Пазняк адзначае рысы, якімі характарызуецца палітыка антыбеларускага рэжыму на Беларусі: ганьбаванне беларускага сцяга, спаленне беларускіх падручнікаў, зневажэнне беларускай мовы, ліквідацыя беларускіх навучальных устаноў, аплёўванне імя Васіля Быкава, блюзнерства над Францыскам Скарынай і вялікімі людзьмі беларускай нацыі, разбурэнне і пераробка знакавых помнікаў гісторыі і культуры, мэтанакіраванае псаванне нацыянальнага краявіду і вынішчэнне запаведнай прыроды, грэблівыя адносіны да беларускіх людзей, беларускай творчасці і літаратуры, нянавісць да маладых і да вольнага чалавека[4].
У рознай ступені, да беларусафобскай рыторыкі прылічаюць словы кіраўніка дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі, які не раз сцвярджаў, што «беларусы — гэта рускія са знакам якасці»[5], «беларусы і рускія — адзін народ»[6], а на пачатку свайго кіравання заяўляў, што «беларуская мова — бедная мова» і на ёй «нельга выказаць нечага вялікага»[7].
У 2016 годзе былі арыштаваны аўтары артыкулаў на «Regnum», у якіх яны пісалі, што Беларусь гэта «звар’яцелая недадзяржава», а беларускі акцэнт — «прыкмета нізкага паходжання»[8].
Журналіст Сяргей Астраўцоў на «Радыё Свабода» заявіў, параўноўваючы беларусаў з літоўцамі: «Беларусы нядружныя, зайздросныя, няўдзячныя. Народ, які ня любіць сябе. Які заўсёды баіцца. Свайго начальства, па-сапраўднаму, рускіх (у душы), і — крывадушна — Амерыкі. Не жыве, не дыхае свабодна, а толькі робіць выгляд. Не жыве як народ менавіта, як адметныя людзі»[9]. Гэтае выказванне таксама пазначылі як беларусафобскае[10].
Гл. таксама
[правіць | правіць зыходнік]Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- 1 2 Аўген Касцюшка. Беларусафобія // ARCHE Пачатак : часопіс. — 1999. — № 1 (2). — С. 195-197. — ISSN 1392-9682. Архівавана з першакрыніцы 28 снежня 2019.
- ↑ Group Of Belarusian Patriots. Беларусафобія // Беларускі Дайджэст. — 2000. — № 6 (77). — С. 8.
- 1 2 Group Of Belarusian Patriots. Беларусафобія // Беларускі Дайджэст. — 2000. — № 6 (77). — С. 7.
- ↑ Улада цемры. Зянон Пазняк (9 сакавіка 2008). Праверана 21 снежня 2019.
- ↑ «Няўжо каму-небудзь у Расіі Украіны не хапае» — Лукашэнка асудзіў спробы сутыкнуць беларусаў з расіянамі(недаступная спасылка). Belarus.by (18 студзеня 2019). Архівавана з першакрыніцы 15 жніўня 2020. Праверана 11 лютага 2020.
- ↑ Лукашэнка: Беларусы і расіяне — адзін народ. Наша Ніва (4 красавіка 2007). Праверана 11 лютага 2020.
- ↑ Народная газета. — 1995. — № . — 1 лютага. — С.
- ↑ «Недоприговор» за «недонарод»
- ↑ Чаму ў літоўцаў атрымліваецца?
- ↑ Белорусофобия. Выпуск 2
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- С. Ф. Дубянецкі, Э. С. Дубянецкі. Цяжкі шлях да Адраджэння. — Брэст: Выд-ва С. Лаўрова, 1997. — 89 с.
- Лозка А. Беларусафобія — гэта хвароба, якую трэба лячыць // Народная газета. — 1994. — 14-16 мая. — С. 2.
- Беларусафобія: [Гіст. аспект] // Беларускі Дайджэст. — 2000. — Чэрв. (№ 6). — С. 7-8.