Бенджамін Франклін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Бенджамін Франклін
Benjamin Franklin
Бенджамін Франклін
 
Партыя:
Адукацыя:
Дзейнасць: палітычны дзеяч, навуковец, дыпламат, вынаходнік, пісьменнік, журналіст, выдавец
Месца працы:
Член у:
Веравызнанне: Дэізм
Нараджэнне: 17 студзеня 1706(1706-01-17)[4][5][…]
Смерць: 17 красавіка 1790(1790-04-17)[4][5][…] (84 гады)
Пахаванне:
Бацька: Джасая Франклін(англ.) бел.
Маці: Абія Фолджэр (англ.: Abiah Folger)
Жонка: Дэбара Рыд(англ.) бел.
Дзеці: Уільям Франклін[d], Francis Folger Franklin[d] і Sarah Franklin Bache[d]
 
Навуковая дзейнасць
Навуковая сфера: электрычнасць, оптыка, геаграфія
Вядомы як: вынаходнік маланкаадвода
 
Аўтограф: Benjamin Franklin Signature.svg
 
Узнагароды:

Медаль Коплі (1753)

Бе́нджамін Фра́нклін[8] (англ.: Benjamin Franklin; 17 студзеня 170617 красавіка 1790) — адзін з бацькоў-заснавальнікаў Злучаных Штатаў Амерыкі, вучоны, журналіст, выдавец, дыпламат, грамадскі дзеяч, пісьменнік.

З 1729 года выдаваў у горадзе Філадэльфія «Pennsylvania Gazette» («Пенсільванскую газету»), а ў 1732—1757 гадах «Альманах беднага Рычарда». Заснаваў у Філадэльфіі першую ў ЗША публічную бібліятэку (1731), Пенсільванскі ўніверсітэт (1740), Амерыканскае філасофскае таварыства (1743). Выступаў за скасаванне рабства неграў. З 1746 года вёў эксперыменты з атмасфернай электрычнасцю, у 1752 годзе прапанаваў маланкаадвод. Сфармуляваў (раней за А. Сміта) працоўную тэорыю вартасці. У філасофіі прытрымліваўся дэізму. У 1751—1764 гадах член палаты дэпутатаў Пенсільваніі. Прадстаўнік Пенсільваніі (1757—1762) і іншых паўночнаамерыканскіх калоній (1764—1775) у Лондане. У час вайны за незалежнасць ЗША член Кантынентальнага кангрэса, адзін з аўтараў Дэкларацыі незалежнасці ЗША, пасланнік ЗША ў Парыжы (1776—1785), спрыяў заключэнню амерыканска-французскага дагавора 1778 г. і Версальскага мірнага дагавора 1783 г. Адзін з распрацоўшчыкаў канстытуцыі ЗША (1787). Аўтар эсэ, сатырычных твораў, мемуараў.

Зноскі

  1. Jackson S. Memoir of Isaac Parrish, M.D., read to the College of Physicians of Philadelphia, February 2, 1853Філадэльфія: J. B. Lippincott & Co., 1853.
  2. Record #119034658 // general catalog of BnF
  3. Elenco cronologico Soci StranieriAccademia Nazionale delle Scienze detta dei XL. Праверана 2 сакавіка 2018.
  4. 4,0 4,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118534912 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 9 красавіка 2014.
  5. 5,0 5,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  6. 6,0 6,1 MacTutor History of Mathematics archive Праверана 22 жніўня 2017.
  7. 7,0 7,1 Франклин Бенджамин // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  8. Напісанне імя і прозвішча Бенджамін Франклін у адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т. 16., Мн., 2003, С.456.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]