Бертальд V Цэрынген

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Бертальд V
ням.: Berthold V. von Zähringen
Бертальд V
Профіль Бертальда V. Вежа ў Берне, Швейцарыя.
5-ы Герцаг Цэрынгенскі
8 снежня 1186 — 18 лютага 1218
Папярэднік: Бертальд IV Цэрынгенскі
Пераемнік: герцагства ліквідавана
 
Нараджэнне: каля 1160
Смерць: 18 лютага 1218(1218-02-18)
Фрайбург
Пахаванне: Freiburg Minster[d]
Род: Цэрынгены
Бацька: Бертальд IV Цэрынгенскі
Маці: Гедвіга фон Фробург

Бе́ртальд V (ням.: Berthold V. von Zähringen, auch Berchthold V.), вядомы таксама як Бертальд Багаты (каля 1160 — 18 лютага 1218, Фрайбург) — герцаг цэрынгенскі з 1186 года, сын герцага Бертальда IV і Клеменцыі Намюрскай. Апошні герцаг фон Цэрынген.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Стаў спадчыннікам свайго бацькі ў 1186 годзе, прычым уладанні Цэрынгенаў былі падзелены паміж Бертальдам і яго дзядзькам Адальбертам, герцагам Тэкскім. У пачатку свайго кіравання Бертальд V атрымаў перамогу ў няпростай барацьбе за ўладу з бургундскай знаццю, навёў парадак у раёне Фірвальдштэцкага возера (будучай калыскі Швейцарыі) і возера Тунерзэе, пашырыўшы тэрыторыю Туна і заснаваўшы ў 1191 годзе горад Берн, які стаў цэнтрам яго ўладанняў.

Пасля смерці германскага імператара Генрыха VI шэраг імперскіх князёў прапанавалі Бертальду V стаць пераемнікам Генрыха. Спачатку Бертальд пагадзіўся, але неўзабаве даведаўся, што большасць германскай знаці схіляецца на карысць кандыдата Гогенштаўфенаў Філіпа Швабскага, малодшага сына Фрыдрыха Барбаросы і брата памерлага імператара. У гэтых умовах Бертальд V заняў бок Філіпа і наўзамен атрымаў шэраг тэрыторый на поўдні Германіі (Ортэнау, Брэйсгау, Брайзах і абацтва Усіх Святых) і поўначы сучаснай Швейцарыі (Шафгаўзен). Акрамя таго Філіп Швабскі заплаціў Бертальду V 3000 сярэбраных марак за адмову ад прэтэнзій на германскую карону.

Бернскі фантан Цэрынгенаў са статуяй Бертальда V

У 1200 годзе Бертальд V пачаў перабудову знакамітага Фрайбургскага сабора, заснаванага яго дзедам Конрадам, каб стварыць радавую пахавальню Цэрынгенаў.

У 1211 годзе Бертальд V уступіў у канфлікт з Тамаза I Савойскім, спрабуючы захапіць тэрыторыю Вале, аднак яго войскі пацярпелі паражэнне ў бітве пры Ульрыхіне, якое паклала канец экспансіі Бертальда V на поўдзень.

У 1218 годзе Бертальд V Багаты памёр, не пакінуўшы нашчадства. З яго смерцю лінія герцагаў Цэрынгенскіх згасла. Бургундскія імперскія лены перайшлі да імператара (пры гэтым Цюрых і Берн сталі свабоднымі імперскімі гарадамі), а ўладанні ў Брэйсгау, Швабіі, Шварцвальдзе і Швейцарыі — па жаночай лініі да граф Урах (граф Эган IV фон Урах быў у шлюбе з сястрой Бертальда V Агнесай) і Кібург (граф Ульрых III фон Кібург быў у шлюбе з іншай сястрой Бертальда Ганнай).

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]