Бестыярыюм

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
«Леапард» — малюнак на бестыярыюм XIII стагоддзя, названым «Рочестерскым бестыярыем»
Фрагмент «Абердзінскага бестыярыя», XII стагоддзе

Бестыярыюм (ад лац.: bestia, «звер») — сярэднявечны зборнік заалагічных артыкулаў (з ілюстрацыямі), у якіх падрабязна апісваліся розныя жывёлы ў прозе і вершах, галоўным чынам, з аллегорическими і нравоучительными мэтамі[1]. Адзін з першых крыніц бестиариев — грэцкі трактат «Фізіёлаг». Найбольш вядомыя стара-французскія бестыярыюм: Ph. de Thaon'a (XII стагоддзе), Gervaise (XIII), Рышара дэ Фурніваля (XIII, выд. Hippeau, 1860) і інш.

У старажытнарускай літаратуры бестыярыюм называліся «фізіялогіі». Вельмі часта ў бестыярыюм з'яўляліся артыкулы, дзе падрабязна і з ілюстрацыямі апісваліся жывёлы, якія не існуюць на самай справе. Напрыклад, цмок, васіліск, мантикора і інш.

Аўтары уподобляли стварэнняў вобразаў і паняццяў рэлігіі і маралі, расшыфроўваючы іх, як іерогліфы. Услед за біблейскім размежаваннем «чыстых» і «нячыстых» істот, бестиаристы супрацьпастаўлялі жывёл, які сімвалізаваў Хрыста (арол, фенікс, пелікан[2]), стварэнням, вызывавшим асацыяцыі з вобразам д'ябла (жаба, малпа). Прырода ўспрымалася як арэна пастаяннай барацьбы добрых і злых сіл. Сярэднявечная думка білася над раскрыццём ўзаемасувязі паміж светам цялесным і духоўным светам. Бестыярыюм вучыў разважаць аб рэчах шляхам аналогій, а гэта, па сутнасці, блізка мастацкаму мысленню, оперирующему вобразамі. Категория:Википедия:Нет источников с июля 2016 Категория:Википедия:Статьи без источников (тип: литературный жанр) Категория:Википедия:Статьи с утверждениями без источников более 14 дней [крыніца не паказаны 113 дзён]

Таксама бестиарием можна назваць наогул любы зборнік артыкулаў аб неіснуючых жывёл, у тым ліку і сучасны. Напрыклад, «Фантастычны бестыярыюм» Кіра Булычова або «Бестыярыюм» Анджэя Сапкоўскага. Таксама да жанру бестиариев можна аднесці «Кнігу выдуманых істот» Х. Л. Борхеса альбо «Чароўныя пачвары і дзе іх шукаць» Джоан Роўлінг.Категория:Википедия:Нет источников с июля 2016 Категория:Википедия:Статьи с утверждениями без источников более 14 дней Категория:Википедия:Статьи без источников (тип: литературный жанр) [крыніца не паказаны 113 дзён]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

  • Фізіёлаг (кніга)
  • Шань хай цзын — старажытнакітайскі даведнік-бестыярыюм

Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Бестыярыюм ў літаратуры і выяўленчым мастацтве: Сб. артыкулаў / Склад. А. Л. Львова. М.: Intrada, 2012. — 183 с., 200 экз., ISBN 978-5-8125-1750-2
  • Т. Г. Юрчанка. Бестыярыюм // Літаратурная энцыклапедыя тэрмінаў і паняццяў / Аляксандр Мікалаевіч Николюкин. — Інстытут навуковай інфармацыі па грамадскіх навуках РАН: Интелвак, 2001. — С. 80-81. — 1596 с. — ISBN 5-93264-026-Х.
  • Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2004—.
  • Бестиарии, сборники // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.
  • Тыгрыца і грыфон: Сакральныя сімвалы жывёльнага свету / Цімафей з Газы (Timotheus of Gaza); Падрыхтоўка тэксту, пераклад, каментары і даследаванне А. Г. Юрчанка. — СПб.: Азбука-класіка, Пецярбургскае Востоковедение, 2002. — 400 с. ISBN 5-352-00187-3, ISBN 5-85803-208-7. (у пер.)
  • Пчелов Е. В. Бестыярыюм Маскоўскага царства: жывёліны ў эмблематике Маскоўскай Русі канца XV—XVI стст. / Адк. рэд. акад. РАН Вяч. Нд. Іваноў. — М.: Старая., 2011. — 204 с. — 300 экз. ISBN 978-5-904043-47-6. (вобл.)

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]