Браслаў (гміна)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Браслаў
польск.: Gmina Brasław
Краіна
Уваходзіць у Браслаўскі павет
Уключае 183 грамады
Адміністрацыйны цэнтр Браслаў
Дата ўтварэння 1921[1]
Дата скасавання 1939
Насельніцтва (1931) 13 113[2]
Шчыльнасць 40 чал./км²
Плошча 392,3[2] км²

Гміна Браслаў (польск.: Gmina Brasław) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1939 года на тэрыторыі Віленскай зямлі[1], Віленскага ваяводства (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў мястэчку Браслаў (1587 жых. у 1921 годзе[3])[4], якое з 15 сакавіка 1927 года, не атрымаўшы гарадскіх правоў, было сядзібай таксама Браслаўскага павета[5].

Першапачаткова тэрыторыя гміны ўваходзіла ў склад Новааляксандраўскага павета ў Ковенскай губерні. 31 кастрычніка 1919 года гміна была ўключана ў склад новаўтворанага Браслаўскага павета Віленскай акругі Грамадзянскай управы Усходніх зямель[6][7]. 20 снежня 1920 года гміна ўвайшла ў склад часовай Навагрудскай акругі[8], a 19 лютага 1921 года была ўключана ў склад навастворанага Навагрудскага ваяводства[9]. З 13 красавіка 1922 года[1] года ў складзе Віленскай зямлі[10], ператворанай 20 студзеня 1926 года ў Віленскае ваяводства[11]. Гміна Браслаў была адной з 7 гмін, размешчаных на граніцы з Латвіяй.

У лістападзе 1939 года павет уключаны ў склад БССР, скасаваны 15 студзеня 1940 года разам з гмінамі.

Дэмаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Паводле перапісу насельніцтва Польшчы 1921 года ў гміне пражываў 11 181 чал., 8205 вызнавалі каталіцтва, 1366 — праваслаўе, 8 — евангельскую веру, 301 — стараверства, 3 — грэка-каталіцтва, 6 — іслам, 1292 — іўдаізм. Таксама 5229 жых. назвалі сябе палякамі, 4418 — беларусамі, 1 — немцамі, 978 — яўрэямі, 429 — літоўцамі, 123 — рускімі, 2 — латышамі і 1 — эстонцам. Мелася 1913 жылых будынкаў[12].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Існуе разыходжанне ў вызначэнні прыналежнасці паўночна-заходніх гмін Браслаўскага павета (гміны Браслаў, Дрысвяты, Дукшты, Опса, Плюсы, Рымшаны, Слабодка, Смолвы і Відзы) на мяжы 1921—1922 гадоў. Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (Арт. 1) называе Браслаўскі павет адным з 5 паветаў (разам з Віленскім, Ашмянскім, Свянцянскім і Троцкім) Віленскай зямлі, над якім была ўсталявана дзяржаўная ўлада ў 1922 годзе (гэта значыць тэрыторыі, якія ўваходзілі ў склад Сярэдняй Літвы). З іншага боку, Паказальнік населеных пунктаў Польскай Рэспублікі, выдадзены Галоўным статыстычным упраўленнем у 1923 годзе, называе Браслаўскі павет адным з паветаў (разам з Дунілавіцкім, Дзісенскім і Вілейскім), якія ў 1922 годзе былі перададзены з Навагрудскага ваяводства і ў склад Віленскай зямлі, і прыводзіць адначасова падрабязную статыстыку для гэтых гмін з 30 верасня 1921 года. Таксама іншыя крыніцы (між іншым карты) падаюць інфармацыю пра далучэнне на мяжы 1921—1922 гадоў да Сярэдняй Літвы Браслаўскага і Лідскага паветаў (Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku, 2005; Atlas Historyczny Polski, PKWK, 1967). Разыходжанне ўзнікла праз розныя інтэрпрэтацыі, праведзеных на тэрыторыі Браслаўскага павета (а таксама Лідскага павета) «выбараў у Віленскі сейм» на падставе пастановы Сейма Польшчы ад 16 лістапада 1921 года, якая паклала канец палітычнай барацьбе на гэтых тэрыторыях. Адам Мяльцарак сцвярджае, што Браслаўскі і Лідскі паветы фактычна да Сярэдняй Літвы не адносіліся.
  2. 2,0 2,1 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom I - Województwo Wileńskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1938
  3. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej — Tom VII — Część II — Ziemia Wileńska — Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Браслаў i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej — podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 года, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. Dz. U. z 1927 r. Nr 24, poz. 193
  6. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 25, poz. 257
  7. Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919
  8. Dz. U. z 1920 r. Nr 115, poz. 760
  9. Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93
  10. Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 — Art. 8.
  11. Dz. U. z 1926 r. Nr 6, poz. 29
  12. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 7, część 2. — 1924. — s. 3.