Перайсці да зместу

Браты Мангальф’е

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Жазэф і Эцьен Мангальф'е

Браты́ Мангальф'е́ (фр.: frères Montgolfier) — французскія вынаходнікі, папернікі і піянеры паветраплавання: Жазэф-Мішэль Мангальф'е (1740—1810) і Жак-Эцьен Мангальф'е (1745—1799). Стварылі першы практычна прыдатны паветраны шар, абалонка якога напаўнялася нагрэтым паветрам. Паветраныя шары гэтага тыпу атрымалі назву мангальф'ераў.[1]

Жак-Эцьен Мангальф'е

Папяровая вытворчасць

[правіць | правіць зыходнік]
Жазэф-Мішэль Мангальф'е

Браты нарадзіліся каля горада Ананэ ў сям'і патомных папернікаў. Іх бацька П'ер Мангальф'е кіраваў папяровай мануфактурай у Відалоне, у працы якой пазней удзельнічалі яго сыны. Сямейнае прадпрыемства ўкараняла новыя для тагачаснай Францыі спосабы апрацоўкі папяровай масы і вырабу гладкай веленевай паперы. У 1784 годзе мануфактура Мангальф'е атрымала статус каралеўскай.[2]

Досвед працы з лёгкімі тканінамі і паперай спатрэбіўся братам пры стварэнні абалонак першых аэрастатаў.

Вынаходства паветранага шара

[правіць | правіць зыходнік]
Першы свабодны палёт людзей на шары Мангальф'е, 21 лістапада 1783 года
Запуск шара з жывёламі ў Версалі 19 верасня 1783 года

У 1782 годзе Жазэф Мангальф'е пачаў доследы з лёгкімі папяровымі і тканкавымі абалонкамі, якія падымаліся пад уздзеяннем нагрэтага паветра. Да выпрабаванняў далучыўся Эцьен. 14 снежня 1782 года зроблены імі папяровы шар падняўся над дваром мануфактуры, пераляцеў праз раку і апусціўся на суседнім схіле.[3]

4 чэрвеня 1783 года браты правялі ў Ананэ першую публічную дэманстрацыю свайго вынаходства. Вялікі беспілотны шар з палатнянай абалонкай, абклеенай паперай, падняўся ў паветра і праляцеў некалькі кіламетраў.[4]

19 верасня 1783 года на двары Версальскага палаца, у прысутнасці караля Людовіка XVI і каралеўскага двара, быў запушчаны шар з першымі жывымі пасажырамі — баранам, качкай і пеўнем. Ён падняўся прыкладна на 600 м, за восем хвілін пераадолеў каля 3,5 км і прызямліўся без істотных пашкоджанняў.[5]

21 лістапада 1783 года ў Парыжы адбыўся першы свабодны палёт людзей на паветраным шары. На пабудаваным братамі аэрастаце падняліся Пілатр дэ Разье і маркіз Франсуа Ларан д'Арланд. Палёт працягваўся каля 25 хвілін; за гэты час паветраплавальнікі пераадолелі каля 8 км.[6][7]

Паспяховыя доследы братоў Мангальф'е паказалі магчымасць практычнага палёту на апараце, лягчэйшым за паветра, і сталі пачаткам шырокага развіцця паветраплавання.

Гл. таксама

[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ 65. Мангальф'е // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 10. — 544 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0169-9 (т. 10).
  2. ↑ Notre histoire (фр.). Canson. Праверана 14 ліпеня 2026.
  3. ↑ Les Montgolfier, la montgolfière et le papier (фр.). Canson. Праверана 14 ліпеня 2026.
  4. ↑ Aéronat au long cours (фр.). Les Essentiels de la Bibliothèque nationale de France. Праверана 14 ліпеня 2026.
  5. ↑ Le premier vol en montgolfière (фр.). Château de Versailles. Праверана 14 ліпеня 2026.
  6. ↑ Сацута У. М. Паветраплаванне // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 469. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
  7. ↑ 468. Паветраны шар // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]

Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Браты_Мангальф’е&oldid=5168750"