Брачыслаў Васількавіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Брачыслаў Васількавіч
Князь віцебскі
1162 — пасля 1180
Папярэднік: Усяслаў Васількавіч
Пераемнік: ?
 
Нараджэнне: невядома
Смерць: пасля 1180
Дынастыя: Рурыкавічы, полацкая галіна, віцебская лінія
Бацька: Васілька Святаславіч
Дзеці: сыны: ?Васілька Брачыславіч, ?Усяслаў Брачыславіч

Брачыслаў Васількавіч (? — памёр пасля 1180) — князь віцебскі (1162 — пасля 1180). Прадстаўнік Ізяславічаў Полацкіх, галіны роду Рурыкавічаў[1].

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Напэўна быў сынам Васількі Святаславіча[1], полацкага князя ў 1132—1143/44 гадах. Пра Брачыслава вядома вельмі мала. Упершыню пэўна ўспамінаецца крыніцамі пад 1180 годам як князь віцебскі, калі сярод саюзнікаў Святаслава Усеваладавіча(руск.) бел., вялікага князя кіеўскага, хадзіў да Друцка[1]. Пасля гэтых падзей крыніцамі не ўспамінаецца.

Напэўна, яшчэ адзін, але дакладна не датаваны, успамін пра Брачыслава ёсць у «Слове пра паход Ігараў». Прынамсі, на цяперашні час, большасць даследчыкаў трымаецца меркавання, што згаданыя «Словам» браты Ізяслаў, Брачыслаў і Усевалад Васількавічы — сыны Васількі Святаславіча, а не іншага Васількі, як прапануюць асобныя даследчыкі. Аўтар «Слова» папракае Брачыслава і Усевалада, што не аказалі дапамогі Ізяславу і той загінуў у баі з літоўцамі. Пры гэтым, цяжка рабіць высновы пра ступень справядлівасці папроку, таксама і пра адносіны братоў і іх біяграфіі.

Праблематыка[правіць | правіць зыходнік]

Значаная частка даследчыкаў атаясняе Брачыслава Васількавіча з Брачыславам, які ўспамінаецца пад 1158[1] годам, калі полацкі князь Рагвалод Барысавіч забраў у менскіх князёў Глебавічаў горад Ізяслаўль і аддаў Брачыславу, бо горад быў яго «отчынай». Неўзабаве Глебавічы захапілі Ізяслаўль, схапілі і закавалі Брачыслава, а яго брата Валодшу пасадзілі ў цямніцу. У 1160 годзе Рагвалод Барысавіч зноў ваяваў з Глебавічамі і вызваліў Брачыслава і Валодшу[1].

Аднак, гэтае атаясненне, Брачыслава Васількавіча з Брачыславам, удзельнікам падзей 1158—1160 гадоў, няпэўнае. Калі крыніцай у 1158 годзе Ізяслаўль называецца «отчынай» Брачыслава Васількавіча, трэба дапусціць, што некалі ізяслаўскім князем быў Васілька Святаславіч. Гэтую акалічнасць адзначае напрыклад Загарульскі, але не робіць належных высноў. Між тым, пра княжанне Васількі Святаславіча ў Ізяслаўлі ні проста, ні ўскосна не паведамляюць крыніцы, пагатоў, для гэтага храналагічна няма месца. Так, у 1128 годзе Ізяслаўль трымаў Брачыслаў, якога лічаць Давыдавічам, то бок, перад ім ізяслаўскім князем трэба лічыць Давыда Усяславіча, а не Васільку Святаславіча. Пасля ж 1128 года, Ізяслаўль як і Полацк трымалі кіеўскія намеснікі, бо Мсціслаў «паслаў мужоў па гарадах іх». Толькі ў 1132 годзе палачане прагналі кіеўскага намесніка і далі Васільку сталец у Полацку, менавіта пры гэтым Васілька ўспамянуты ўпершыню, а Ізяслаўль тым часам, мусіць, заставаўся ў кіеўскіх руках.

Такім чынам, даследчыкі ставяць асобна Брачыслава Давыдавіча, ізяслаўскага князя ў 1128 годзе, і Брачыслава, ізяслаўскага князя ў 1158—1160 гадах, якога сумніўна атаясняюць з Брачыславам Васількавічам. Вядома, напэўна, Брачыслаў Давыдавіч разам з бацькам у 1129 годзе быў высланы ў Візантыю. Аднак, як паказвае выпадак Рагвалода-Васіля, які вярнуўся з візантыйскай ссылкі ў 1139 годзе, Брачыслаў Давыдавіч мог вярнуцца з Візантыі і Ізяслаўль быў хутчэй яго отчынай.

Шлюб і дзеці[правіць | правіць зыходнік]

Імя жонкі невядома. У якасці дзяцей Брачыслава называюцца:

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Брячислав Василькович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 84. — 737 с.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Богуславский В.В., Бурминов В.В. Русь. Рюриковичи. — м: Познавательная книга плюс, 2000. — С. 79. — 672 с. — (Иллюстрированные словари). — 20 000 экз. — ISBN 5-8321-0050-6.