Бюджэтны ўлік

Бухгалтарскі ўлік
Ключавыя паняцці
	Бухгалтар • Бухгалтарскі рахунак; Галоўная бухгалтарская кніга; Абаротна-сальдавая ведамасць; Справаздачны перыяд; Уліковая палітыка; Падвойны запіс • Праводка; Дэбет і крэдыт • Актывы і пасівы; Калькуляцыя • Сабекошт; МСФС • GAAP
Фінансавая справаздачнасць
	Бухгалтарскі баланс; Справаздача аб прыбытках і стратах; Справаздача аб руху грашовых сродкаў; Справаздача аб змене капіталу; Кансалідаваная • Камбінаваная
Вобласці бухгалтарскага ўліку
	Улік затрат • Фінансавы ўлік • Судовая бухгалтэрыя; Улік фондаў • Кіраўнічы ўлік • Падатковы ўлік; Бюджэтны ўлік • Банкаўскі ўлік
Аўдыт
Фінансавы кантроль
	Гэта панэль: глядзець; размовы; правіць;

Бюджэтны ўлік — гэта сістэма бесперапыннага і суцэльнага дакументальнага адлюстравання аперацый, звязаных з выкананнем дзяржаўных і мясцовых бюджэтаў, метадам падвойнага запісу ў грашовым выражэнні на рахунках бухгалтарскага ўліку ў адпаведнасці з дзейным заканадаўствам^[1].

Структура бюджэтнага ўліку

Бюджэтны ўлік з'яўляецца часткай сістэмы бухгалтарскага ўліку і ўключае два асноўныя напрамкі^[1]:

улік выканання дзяржаўнага бюджэту паводле даходаў і расходаў;
вядзенне бухгалтарскага ўліку ў бюджэтных установах.

Мэта і функцыі

Асноўнай мэтай бюджэтнага ўліку з'яўляецца фармаванне дакладнай, поўнай і своечасовай інфармацыі пра рух бюджэтных сродкаў, у тым ліку^[1]:

паступленні даходаў у бюджэты розных узроўняў і дзяржаўныя пазабюджэтныя фонды;
выкананне расходнай часткі бюджэту;
стан рэшткаў бюджэтных сродкаў і крыніц фінансавання дэфіцыту.

Аб’екты бюджэтнага ўліку

Абʼектамі бюджэтнага ўліку зʼяўляюцца^[1]:

грашовыя сродкі, даходы, расходы, разлікі, перададзеныя і атрыманыя пазыкi, вынікі выканання бюджэту;
матэрыяльныя каштоўнасці, разлікі, фонды, крыніцы фінансавання і фінансавыя вынікі дзейнасці бюджэтных устаноў.

Асноўныя задачы

Выдзяляецца некалькі асноўных задач бюджэтнага ўліку^[1]:

фармаванне ўліковай інфармацыі для кантролю за паступленнем даходаў і мэтанакіраваным выкарыстаннем сродкаў;
забеспячэнне празрыстасці выканання бюджэтаў розных узроўняў;
справаздачнасць органам улады і іншым карыстальнікам інфармацыі;
выкананне заканадаўства аб бюджэце і бухгалтарскім уліку^[2].

Функцыі бюджэтнага ўліку

Назіранне, адлюстраванне і абагульненне. Дазваляе весці бесперапынны кантроль за выкананнем бюджэту паводле даходаў і расходаў.

Кіраванне і планаванне. Служыць крыніцай інфармацыі для аналізу выканання бюджэту, выяўлення адхіленняў і прыняцця рашэнняў для дасягнення бюджэтных паказчыкаў.

Кантроль. Забяспечвае кантроль за паступленнем даходаў, выкарыстаннем бюджэтных сродкаў, выкананнем фінансавай дысцыпліны і выяўленнем парушэнняў.

Захаванне дзяржаўнай маёмасці. Сістэма ўліку накіравана на прадухіленне злоўжыванняў і іншых парушэнняў бюджэтнага заканадаўства^[2].

У Беларусі

У Рэспубліцы Беларусь бюджэтны ўлік рэгулюецца^[1]:

Законам «Аб бухгалтарскім уліку і справаздачнасці»^[3];
Бюджэтным кодэксам^[2];
указамі і дэкрэтамі Прэзідэнта;
пастановамі Урада;
нарматыўнымі актамі Міністэрства фінансаў.

Бюджэтны ўлік выканання мясцовых бюджэтаў, а таксама ўлік ва ўстановах, фінансаваных з бюджэту, ажыццяўляецца на аснове асобных інструкцый^[1].

Глядзі таксама

Крыніцы

1 2 3 4 5 6 7 Позднякова И.А. Бюджетный учет и отчетность: Учеб.-метод. комплекс для студ. спец. 1-25 01 04 «Финансы и кредит» специализации 1-25 01 04 01 «Финансы». – Новополоцк: ПГУ, 2004. – 272 с. ISBN 985-418-286-Х
1 2 3 Кодекс Республики Беларусь № 412-З (Кодекс Республики Беларусь от 16 июля 2008 г. №412-З «Бюджетный кодекс Республики Беларусь.») (нявызн.)(недаступная спасылка). etalonline.by. Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2023. Праверана 13 чэрвеня 2025.
↑ «О бухгалтерском учете и отчетности» – тематические подборки НПА на Pravo.by (руск.). pravo.by. Праверана 13 чэрвеня 2025.

[:0-1] 1 2 3 4 5 6 7 Позднякова И.А. Бюджетный учет и отчетность: Учеб.-метод. комплекс для студ. спец. 1-25 01 04 «Финансы и кредит» специализации 1-25 01 04 01 «Финансы». – Новополоцк: ПГУ, 2004. – 272 с. ISBN 985-418-286-Х

[:1-2] 1 2 3 Кодекс Республики Беларусь № 412-З (Кодекс Республики Беларусь от 16 июля 2008 г. №412-З «Бюджетный кодекс Республики Беларусь.») (нявызн.)(недаступная спасылка). etalonline.by. Архівавана з першакрыніцы 4 лютага 2023. Праверана 13 чэрвеня 2025.

[3] «О бухгалтерском учете и отчетности» – тематические подборки НПА на Pravo.by (руск.). pravo.by. Праверана 13 чэрвеня 2025.

[1]

[2]

[3]