Перайсці да зместу

Бітва за Ірун (1936)

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Бітва за Ірун
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Іспаніі
Рэспубліканскія сілы падчас бітвы за Ірун.
Рэспубліканскія сілы падчас бітвы за Ірун.
Дата 19 жніўня5 верасня 1936
Месца Ірун, Іспанія
Вынік перамога нацыяналістаў
Праціўнікі
Другая Іспанская Рэспубліка Рэспубліканцы Нацыяналісты
Камандуючыя
Антоніа Артэга Альфонса Беарлегі
Сілы бакоў
2000[1] – 3000[2][3] 2000[1]
Страты
невядома невядома
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Бітва за Ірун была вырашальнай бітвай Гіпускааскай аперацыі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Армія нацыяналістаў пад камандаваннем палкоўніка Альфонса Беарлегі захапіла горад Ірун, адрэзаўшы паўночныя правінцыі Гіпускаа, Біская, Сантандэр і Астурыя ад Францыі.

Перадумовы[правіць | правіць зыходнік]

Ірун размешчаны на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Іспаніі, паміж мяжой Францыі і горадам Сан-Себасцьян. У канцы ліпеня Навара, цытадэль карлістаў, была захоплена атрадамі рэкетэ, пасля чаго пачаліся масавыя рэпрэсіі супраць унесеных у чорны спіс мірных жыхароў[4]. У пачатку жніўня палкоўнік карлістаў Хасэ Сальчага і палкоўнік Альфонса Беарлегі па загадзе генерала Эміліа Мола ўзначалілі наступленне ў бок Іруна[5].

Сілы[правіць | правіць зыходнік]

Сілы палкоўніка Беарлегі былі малалікімі, але ў іх распараджэнні былі 155-мм артылерыйскія гарматы, нямецкія лёгкія танкі, самалёты Junkers Ju 52 і злучэнне з 700 байцоў іспанскага легіёна[2].

Горад абаранялі 3000 рэспубліканцаў, уключаючы апалчэнцаў НКП, астурыйскіх шахцёраў, баскскіх нацыяналістаў і французскіх камуністаў-добраахвотнікаў. Аднак яны былі дрэнна ўзброены і не мелі належнай ваеннай падрыхтоўкі[5].

Бітва[правіць | правіць зыходнік]

11 жніўня караблі нацыяналістаў «Іспанія» (лінкор), «Альмірантэ» (крэйсер) і «Веласка» (эсмінец) пачалі абстрэл горада. Асноўныя баі разгарнуліся на хрыбце Пунца[2].

Французы закрылі мяжу з Іспаніяй 8 жніўня, што прывяло да недахопу боепрыпасаў і харчоў у шэрагах рэспубліканцаў. Калі рэспубліканцы, нарэшце, пакінулі горад, адыходзячыя сілы анархістаў, раз’юшаныя адсутнасцю боепрыпасаў, падпалілі Ірун, каб знішчыць тое, што магло спатрэбіцца нацыяналістам[5].

Палкоўнік Беарлегі быў паранены снайперскай куляй, калі ўвайшоў у горад. Ён адмовіўся лячыць рану і неўзабаве памёр ад гангрэны[6].

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Пасля Іруна батальёны нацыяналістаў накіраваліся на захад, у бок Сан-Себасцьяна.

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

  1. а б Gabriel Jackson 1967, p. 273.
  2. а б в Antony Beevor 2006, p. 116.
  3. Hugh Thomas 2001, p. 364.
  4. Paul Preston 2013, p. 179-183.
  5. а б в Paul Preston 2013, p. 430.
  6. Antony Beevor 2006, p. 117.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]