Бітва за Эн-Наджаф (2004)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Другая бітва за Эн-Наджаф
Асноўны канфлікт: Іракская вайна
Defense.gov News Photo 040805-M-4358R-003.jpgАмерыканскія марпехі вядуць бой з праціўнікам у Наджафе.
Дата 5—27 жніўня 2004
Месца Эн-Наджаф
Вынік перамір’е
Праціўнікі
Flag of the United States.svg ЗША
Flag of Iraq.svg Ірак
Flag of Promised Day Brigades.svg Армія Махдзі
Іран КВІР Ірана[1] (спрэчна)
Камандуючыя
Злучаныя Штаты Амерыкі Энтані Хэслэм Flag of Promised Day Brigades.svg Муктада ас-Садр
Сілы бакоў
3800 байцоў 1400—1500 байцоў
Страты
58—145 забітых[2][3][4] больш за 178 забітых
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы

Другая бітва за Эн-Наджаф — бітва ў жніўні 2004 года, што адбылася паміж амерыкана-іракскімі войскамі і шыіцкімі апалчэнцамі на чале з Муктадой ас-Садрам падчас Паўстання Арміі Махдзі.

Папярэднія падзеі[правіць | правіць зыходнік]

31 ліпеня 2004 года 11-е экспедыцыйнае падраздзяленне марской пяхоты ЗША пад камандаваннем узначаленай Польшчай шматнацыянальнай дывізіі ўзяла на сябе аператыўнае кіраванне правінцыямі Наджаф і Аль-Кадысія Непасрэдна ў горадзе Эн-Наджаф базаваўся 66-ы ўзвод амерыканскай ваеннай паліцыі і байцы сальвадорскага кантынгенту. Бліжэйшыя раёны да гэтага часу ўжо былі падвергнуты нападам шыіцкіх паўстанцаў. Першы бой з «Арміяй Махдзі» ў горадзе адбыўся 4 красавіка, у выніку чаго адзін сальвадорац загінуў, пры гэтым было забіта 19 баевікоў[5]. Другое сутыкненне прайшло 2 жніўня[6]. Паводле некаторых амерыканскіх крыніц, у перастрэлцы на баку баевікоў удзельнічалі байцы ліванскай Хезбалы і КВІР Ірана[1].

Бітва[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя падзеі пачаліся 5 жніўня, калі Армія Махдзі атакавала паліцэйскі ўчастак у гадзіну ночы. Іх першая атака была адбітая, але паўстанцы перагрупаваліся і атакавалі зноў у 3 гадзіны. Неўзабаве пасля гэтага па просьбе губернатара Эн-Наджафа былі накіраваны сілы хуткага рэагавання. Каля 11 гадзін раніцы спецназ трапіў пад моцны кулямётны і мінамётны агонь арміі Махдзі ў Вадзі-Ус-Саламе, самых вялікіх могілках у мусульманскім свеце. Могілкі былі шматслаевымі на працягу стагоддзяў, што прывяло да вялікіх падземных грабніц, тунэлях і наземных помнікаў, многія з якіх дасягалі двух паверхаў у вышыню. Некаторыя баі нават ахапілі гэтыя тунэлі[7].

На другі дзень баёў пры выкананні блізкай паветранай падтрымкі верталёт ЗША UH-1N быў збіты агнём са стралковай зброі, аднак экіпаж выжыў. У гэты ж час чатыры амерыканскія вайскоўцы былі забітыя падчас цяжкіх вулічных баёў.

Да 9 жніўня да амерыканцаў прыйшло падмацаванне[8], але яны працягнулі несці цяжкія страты. Так, падчас баёў паўтузіна амерыканскіх танкаў «Абрамс» і баявых машын «Брэдлі» былі пашкоджаныя або выведзеныя з ладу агнём РПГ паўстанцаў на вузкіх вуліцах.

Да гэтага часу баі пачаліся ў цэнтры горада, а затым перакінуліся на могілкі. Праз некалькі дзён баявыя дзеянні перамясціліся ў наваколлі мячэці імама Алі, калі Армія Махдзі адступіла і схавалася там[9]. Амерыканцы акружылі комплекс пасля баёў у старым горадзе. Армія Махдзі выкарыстала вялікія гасцініцы з выглядам на могілкі ў якасці кулямётных пазіцый для назірання. Тады замежнікі абстралялі іх ракетамі, а затым атакавалі некалькі з гатэляў. Пасля перастрэлкі гатэлі былі захоплены. У выніку баёў былі пашкоджаныя два мінарэты мячэці, адной з самых святых з усіх шыіцкіх святынь. Хоць суседнія будынкі атрымалі значныя пашкоджанні, сама мячэць атрымала толькі паверхневыя пашкоджанні ад шальных куль і аскепкаў.

23 жніўня адбылося па меншай меры 15 выбухаў, многія з якіх гучалі як артылерыйскія снарады, калі шрапнэль звалілася ў двары мячэці з залатым купалам, і стрэлы рэхам разнесліся па завулках. 26 жніўня два F-16, якія вылецелі з Балады, скінулі чатыры 2000-фунтовых JDAMs (Сумесныя боепрыпасы прамога траплення) на дзве гасцініцы побач з храмам, якія выкарыстоўваліся паўстанцамі. Паспяховы авіяўдар нанёс зруйнавальны ўдар па ворагу.

Жорсткія баі вымусілі боку сесці за стол перамоваў. У выніку, быў падпісаны дакумент, які усталяваў рэжым спынення агню. Гэтая дамоўленасць была выгадная амерыканцам, так як пазбаўляла іх ад неабходнасці ўваходзіць у мячэць імама Алі[10].

Страты[правіць | правіць зыходнік]

У баях амерыканцы страцілі больш чым 18 чалавек забітымі і звыш за 100 параненых, а таксама 2 танкі і 4 уседарожніка. Ва ўрадавай арміі налічваецца мінімум 40 забітых, 46 параненых і 18 палонных. Паўстанцы страцілі мінімум 178 і яшчэ 261 палоннымі.

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Баі скончыліся 27 жніўня 2004 года ўзгодненым спыненнем агню: байцы арміі Махдзі здалі сваю зброю перад сыходам, і ніхто з іх не быў затрыманы; войскі ЗША таксама пакідалі горад, а іракская паліцыя ўзяла пад кантроль бяспеку ў горадзе. Асобныя сутычкі працягваліся некалькі яшчэ месяцаў. Некаторыя байцы з Наджафа адправіліся ў Садр-Сіці ў Багдадзе, дзе таксама ішлі цяжкія баі, каб дапамагчы арміі Махдзі ў іх партызанскай дзейнасці супраць амерыканскіх і іракскіх сіл. Канчатковае пагадненне паміж ЗША і Муктадой ас-Садрам было дасягнута да канца верасня, а баявыя дзеянні спыніліся ў пачатку кастрычніка.

Літататура[правіць | правіць зыходнік]

  • Camp, R. D. (2011). Battle for the city of the dead: In the shadow of the Golden Dome, Najaf, August 2004. Minneapolis, Minn: Zenith Press.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Al-Nujaba Militia Leader Sheikh Akram Al-Kaabi: IRGC And Lebanese Hizbullah Officers Have Guided Us In Fighting The American Forces Since 2004: 'We Started Using Explosively Formed Penetrators... They Would Explode Inside The Tank, Destroying It And Killing' The Americans Inside
  2. Iraqi Guardsmen Close in on Najaf Shrine Архівавана 22 мая 2011.
  3. Бои в Фаллудже не прекращаются // Сергей Карамаев, Lenta.ru, 11 ноября 2004
  4. КСИР Ирана рассказал о реальных потерях США в Ираке и Афганистане // RG.RU, 22 феврале 2019
  5. Rodríguez C. The absurdity of fighting in Iraq, National Catholic Reporter . Праверана 24 лютага 2012.
  6. Michael R. Gordon; Bernard E. Trainor (2012). The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama. Pantheon Books. p. 99. ISBN 9780307377227. 
  7. Francis X. Kozlowski. The Battle of An-Najaf. U.S. Marine Corps History Division. p. 12. 
  8. Donald P. Wright; Timothy R. Reese. On Point II: Transition to the New Campaign: The United States Army in Operation Iraqi Freedom, May 2003 - Jan 2005. p. 336. https://history.army.mil/html/bookshelves/resmat/GWOT/OnPointII.pdf. 
  9. The Endgame, 102.
  10. The Endgame, 105.