Бітва за Эн-Наджаф (2004)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Другая бітва за Эн-Наджаф
Асноўны канфлікт: Іракская вайна
Defense.gov News Photo 040805-M-4358R-003.jpgАмерыканскія марпехі вядуць бой з праціўнікам у Наджафе.
Дата 5—27 жніўня 2004
Месца Эн-Наджаф
Вынік перамір’е
Праціўнікі
Flag of the United States.svg ЗША
Flag of Iraq.svg Ірак
Flag of Promised Day Brigades.svg Армія Махдзі
Іран КВІР Ірана[1] (спрэчна)
Камандуючыя
Злучаныя Штаты Амерыкі Энтані Хэслэм Flag of Promised Day Brigades.svg Муктада ас-Садр
Сілы бакоў
3800 байцоў 1400—1500 байцоў
Страты
58—145 забітых[2][3][4] больш за 178 забітых
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы

Другая бітва за Эн-Наджаф — бітва ў жніўні 2004 года, што адбылася паміж амерыкана-іракскімі войскамі і шыіцкімі апалчэнцамі на чале з Муктадой ас-Садрам падчас Паўстання Арміі Махдзі.

Папярэднія падзеі[правіць | правіць зыходнік]

31 ліпеня 2004 года 11-е экспедыцыйнае падраздзяленне марской пяхоты ЗША пад камандаваннем узначаленай Польшчай шматнацыянальнай дывізіі ўзяла на сябе аператыўнае кіраванне правінцыямі Наджаф і Аль-Кадысія Непасрэдна ў горадзе Эн-Наджаф базаваўся 66-ы ўзвод амерыканскай ваеннай паліцыі і байцы сальвадорскага кантынгенту. Бліжэйшыя раёны да гэтага часу ўжо былі падвергнуты нападам шыіцкіх паўстанцаў. Першы бой з «Арміяй Махдзі» ў горадзе адбыўся 4 красавіка, у выніку чаго адзін сальвадорац загінуў, пры гэтым было забіта 19 баевікоў[5]. Другое сутыкненне прайшло 2 жніўня[6]. Паводле некаторых амерыканскіх крыніц, у перастрэлцы на баку баевікоў удзельнічалі байцы ліванскай Хезбалы і КВІР Ірана[1].

Бітва[правіць | правіць зыходнік]

Асноўныя падзеі пачаліся 5 жніўня, калі Армія Махдзі атакавала паліцэйскі ўчастак у гадзіну ночы. Іх першая атака была адбітая, але паўстанцы перагрупаваліся і атакавалі зноў у 3 гадзіны. Неўзабаве пасля гэтага па просьбе губернатара Эн-Наджафа былі накіраваны сілы хуткага рэагавання. Каля 11 гадзін раніцы спецназ трапіў пад моцны кулямётны і мінамётны агонь арміі Махдзі ў Вадзі-Ус-Саламе, самых вялікіх могілках у мусульманскім свеце. Могілкі былі шматслаевымі на працягу стагоддзяў, што прывяло да вялікіх падземных грабніц, тунэлях і наземных помнікаў, многія з якіх дасягалі двух паверхаў у вышыню. Некаторыя баі нават ахапілі гэтыя тунэлі[7].

На другі дзень баёў пры выкананні блізкай паветранай падтрымкі верталёт ЗША UH-1N быў збіты агнём са стралковай зброі, аднак экіпаж выжыў. У гэты ж час чатыры амерыканскія вайскоўцы былі забітыя падчас цяжкіх вулічных баёў.

Да 9 жніўня да амерыканцаў прыйшло падмацаванне[8], але яны працягнулі несці цяжкія страты. Так, падчас баёў паўтузіна амерыканскіх танкаў «Абрамс» і баявых машын «Брэдлі» былі пашкоджаныя або выведзеныя з ладу агнём РПГ паўстанцаў на вузкіх вуліцах.

Да гэтага часу баі пачаліся ў цэнтры горада, а затым перакінуліся на могілкі. Праз некалькі дзён баявыя дзеянні перамясціліся ў наваколлі мячэці імама Алі, калі Армія Махдзі адступіла і схавалася там[9]. Амерыканцы акружылі комплекс пасля баёў у старым горадзе. Армія Махдзі выкарыстала вялікія гасцініцы з выглядам на могілкі ў якасці кулямётных пазіцый для назірання. Тады замежнікі абстралялі іх ракетамі, а затым атакавалі некалькі з гатэляў. Пасля перастрэлкі гатэлі былі захоплены. У выніку баёў былі пашкоджаныя два мінарэты мячэці, адной з самых святых з усіх шыіцкіх святынь. Хоць суседнія будынкі атрымалі значныя пашкоджанні, сама мячэць атрымала толькі паверхневыя пашкоджанні ад шальных куль і аскепкаў.

23 жніўня адбылося па меншай меры 15 выбухаў, многія з якіх гучалі як артылерыйскія снарады, калі шрапнэль звалілася ў двары мячэці з залатым купалам, і стрэлы рэхам разнесліся па завулках. 26 жніўня два F-16, якія вылецелі з Балады, скінулі чатыры 2000-фунтовых JDAMs (Сумесныя боепрыпасы прамога траплення) на дзве гасцініцы побач з храмам, якія выкарыстоўваліся паўстанцамі. Паспяховы авіяўдар нанёс зруйнавальны ўдар па ворагу.

Жорсткія баі вымусілі боку сесці за стол перамоваў. У выніку, быў падпісаны дакумент, які усталяваў рэжым спынення агню. Гэтая дамоўленасць была выгадная амерыканцам, так як пазбаўляла іх ад неабходнасці ўваходзіць у мячэць імама Алі[10].

Страты[правіць | правіць зыходнік]

У баях амерыканцы страцілі больш чым 18 чалавек забітымі і звыш за 100 параненых, а таксама 2 танкі і 4 уседарожніка. Ва ўрадавай арміі налічваецца мінімум 40 забітых, 46 параненых і 18 палонных. Паўстанцы страцілі мінімум 178 і яшчэ 261 палоннымі.

Наступствы[правіць | правіць зыходнік]

Баі скончыліся 27 жніўня 2004 года ўзгодненым спыненнем агню: байцы арміі Махдзі здалі сваю зброю перад сыходам, і ніхто з іх не быў затрыманы; войскі ЗША таксама пакідалі горад, а іракская паліцыя ўзяла пад кантроль бяспеку ў горадзе. Асобныя сутычкі працягваліся некалькі яшчэ месяцаў. Некаторыя байцы з Наджафа адправіліся ў Садр-Сіці ў Багдадзе, дзе таксама ішлі цяжкія баі, каб дапамагчы арміі Махдзі ў іх партызанскай дзейнасці супраць амерыканскіх і іракскіх сіл. Канчатковае пагадненне паміж ЗША і Муктадой ас-Садрам было дасягнута да канца верасня, а баявыя дзеянні спыніліся ў пачатку кастрычніка.

Літататура[правіць | правіць зыходнік]

  • Camp, R. D. (2011). Battle for the city of the dead: In the shadow of the Golden Dome, Najaf, August 2004. Minneapolis, Minn: Zenith Press.

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Al-Nujaba Militia Leader Sheikh Akram Al-Kaabi: IRGC And Lebanese Hizbullah Officers Have Guided Us In Fighting The American Forces Since 2004: 'We Started Using Explosively Formed Penetrators... They Would Explode Inside The Tank, Destroying It And Killing' The Americans Inside
  2. Iraqi Guardsmen Close in on Najaf Shrine
  3. Бои в Фаллудже не прекращаются // Сергей Карамаев, Lenta.ru, 11 ноября 2004
  4. КСИР Ирана рассказал о реальных потерях США в Ираке и Афганистане // RG.RU, 22 феврале 2019
  5. Rodríguez C. The absurdity of fighting in Iraq , National Catholic Reporter . Праверана 24 лютага 2012.
  6. Michael R. Gordon; Bernard E. Trainor (2012). The Endgame: The Inside Story of the Struggle for Iraq, from George W. Bush to Barack Obama. Pantheon Books. p. 99. ISBN 9780307377227. 
  7. Francis X. Kozlowski. The Battle of An-Najaf. U.S. Marine Corps History Division. p. 12. 
  8. Donald P. Wright; Timothy R. Reese. On Point II: Transition to the New Campaign: The United States Army in Operation Iraqi Freedom, May 2003 - Jan 2005. p. 336. https://history.army.mil/html/bookshelves/resmat/GWOT/OnPointII.pdf. 
  9. The Endgame, 102.
  10. The Endgame, 105.