Валерый Паўлавіч Аляксееў

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Валерый Паўлавіч Аляксееў
руск.: Валерий Павлович Алексеев
Дата нараджэння 22 жніўня 1929(1929-08-22)
Месца нараджэння Масква, Расія
Дата смерці 7 лістапада 1991(1991-11-07) (62 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці антраполаг, папулярызатар навукі, палеантолаг, археолаг
Навуковая сфера антрапалогія, археалогія
Месца працы Інстытут этнаграфіі АН СССР
Інстытут археалогіі АН СССР
Навуковая ступень доктар гістарычных навук
Альма-матар Маскоўскі інстытут усходазнаўства
Член у

Валерый Паўлавіч Аляксееў (руск.: Валерий Павлович Алексеев) (22 жніўня 1929[1], Масква, СССР7 лістапада 1991, Масква, СССР) — савецкі антраполаг і археолаг. Доктар гістарычных навук (1967), акадэмік АН СССР (1988).

У 1952 г. скончыў далёкаўсходні факультэт Маскоўскага інстытута ўсходазнаўства. У 1955 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Палеоантропология Южной Сибири», а ў 1965 г. доктарскую — «Краниология народов Восточной Европы и Кавказа в связи с вопросами их происхождения». Працаваў у Інстытуце этнаграфіі АН СССР. З 1988 да 1991 гг. дырэктар Інстытута археалогіі АН СССР.

Навуковыя даследаванні[правіць | правіць зыходнік]

Даследаваў старажытнае і сучаснае насельніцтва Усходняй Еўропы, Каўказа, Сібіры, Манголіі, Індыі, Кубы і інш. Прапанаваў прынцыпова новую класіфікацыю чалавечых рас, заснаваную на паслядоўнасці ўзнікнення ачагоў расаўтварэння. У кнізе «Паходжанне народаў Усходняй Еўропы» (1969) абагульніў этнагенетычны аналіз палеаантрапалагічных дадзеных, у т.л. па беларусах XIX ст. Прымаў удзел у падрыхтоўцы навуковых кадраў і фарміраванні навуковай тэматыкі групы антрапалогіі Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР.

У 1978 г. прапанаваў вылучыць асобны від Homo rudolfensis.

Пахаваны на Пятніцкіх могілках (Масква).

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Кнігі, брашуры[правіць | правіць зыходнік]

  • География человеческих рас. — М.: Мысль, 1974. — 351 с. с черт. и карт.; 1 л. карт.
  • Избранное: в 5 т. / В. П. Алексеев; [вступ. ст. Т. И. Алексеевой, С. А. Арутюнова, Г. М. Бонгард-Левина; РАН, Отделение историко-филологических наук]. Т. 1: Антропогенез. — М.: Наука, 2007. — 710, [1] с., [1] л. портр. — ISBN 978-5-02-035543-9.
  • Избранное: в 5 т. / В. П. Алексеев; [вступ. ст. Т. И. Алексеевой, С. А. Арутюнова, Г. М. Бонгард-Левина; РАН, Отделение историко-филологических наук]. Т. 2: Антропогеография. — М.: Наука, 2007. — 551, [1] с., [1] л. портр. — ISBN 978-5-02-035544-6.
  • Избранное: в 5 т. / В. П. Алексеев; [вступ. ст. Т. И. Алексеевой, С. А. Арутюнова, Г. М. Бонгард-Левина; РАН, Отделение историко-филологических наук]. Т. 3: Историческая антропология и экология человека. — М.: Наука, 2008. — 613, [1] с., [5] л. ил., портр. — ISBN 978-5-02-035545-3.
  • Избранное: в 5 т. / В. П. Алексеев; [вступ. ст. Т. И. Алексеевой, С. А. Арутюнова, Г. М. Бонгард-Левина; РАН, Отделение историко-филологических наук]. Т. 5: Происхождение народов Кавказа. — М.: Наука, 2009. — 378, [1] с., [5] л. ил., портр. — ISBN 978-5-02-035547-7.
  • Историческая антропология и этногенез / АН СССР, Отд-ние истории. — М. : Наука, 1989. — 444, [1] с. — ISBN 5-02-009932-5.
  • Историческая антропология Средней Азии: (Палеолит — эпоха античности) / В. П. Алексеев, А. А. Аскаров, Т. К. Ходжайов; АН УзССР, Ин-т археологии; Под ред. М. Г. Бонгард-Левина. — Ташкент: Фан, 1990. — 276, [1] с. — ISBN 5-648-00413-3.
  • Этногенез. — М.: Высшая школа, 1986. — 173, [3] с. — (Библиотека историка).

Артыкулы[правіць | правіць зыходнік]

  • Антропологические данные и проблемы происхождения шорцев // Ученые записки ХакНИИЯЛИ. — 1965. — Вып. XI. — С.86 — 100.
  • Краниология хакасов в связи с вопросами их происхождения // Труды Киргизской комплексной археолого-этнографической экспедиции. Т. 4. — М., 1960. — С. 269 — 364.
  • К средневековой палеоантропологии Кузнецкой котловины // Известия лабораторных археологических исследований. — 1974. — Вып. 5. — С. 112 — 118.
  • Очерк происхождения тюркоязычных народов Восточной Европы в свете данных антропологии // Вопросы этногенеза тюркоязычных народов Среднего Поволжья. — Казань, 1971. — С. 232—271.
  • Очерки экологии человека: Учеб. пособие / В. П. Алексеев; Международный независимый эколого-политологический университет. — М.: Изд-во МНЭПУ, 1998. — 230, [3] с. — ISBN 5-7383-0050-5.
  • Палеоантропология Алтае-Саянского нагорья эпохи неолита и бронзы // Труды Института этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. Новая серия. Т. LXXI, Антропологический сборник III. — М.: Изд-во АН СССР, — 1961. — С. 107 — 206.
  • Происхождение хакасского народа в свете данных антропологии // Материалы исследований по археологии, этнографии и истории Красноярского края. — Красноярск: Кн. изд-во, 1963. — С. 135 — 164.

Расавая геаграфія беларусаў і праблемы этнагенезу / В. П. Аляксееў, М. У. Вітаў, Л. І. Цягака; АН Беларусі, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. — Мн.: Навука і тэхніка, 1994. — 128 с. — ISBN 5-343-00794-5.

  • Сибирь как очаг расообразования // Проблемы исторической этнографии и антропологии Азии. — М.: Наука, 1968.
  • Хакасы, енисейские киргизы, киргизы (сравнительно-краниологический очерк) // Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции. Т. I — М., 1956. — С. 114 — 115.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Аляксееў Валерый Паўлавіч / І. І. Салівон // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 27 — 28. — ISBN 978-985-11-0353-5.