Васіль Сяргеевіч Сёмуха

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Васіль Сяргеевіч Сёмуха
Vasiĺ Siomucha.jpg
2010 г.
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 18 студзеня 1936(1936-01-18)
Месца нараджэння:
Дата смерці: 3 лютага 2019(2019-02-03) (83 гады)
Пахаванне:
Грамадзянства:
Альма-матар:
Месца працы:
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: перакладчык, перакладчык Бібліі, выкладчык універсітэта
Валодае мовамі: беларуская
Мова твораў: беларуская
Грамадская дзейнасць
Член у
Узнагароды:
Лагатып Вікіцытатніка Цытаты ў Вікіцытатніку

Васі́ль Сярге́евіч Сё́муха (18 студзеня 1936, хутар Ясінец (Ясенец), цяпер Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць — 3 лютага 2019[1]) — беларускі перакладчык, найбольш вядомы сваімі перакладамі з нямецкай мовы. Пераклаў на беларускую мову Біблію.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў сям’і лесніка. Бацька быў праваслаўным, маці — пратэстанткай[2]. Меў брата Яўгена[3]. У ліпені 1942 года бацькі былі арыштаваныя нацыстамі праз падазрэнне ў сувязі з партызанамі, быў спалены хутар. Бацькі былі расстраляныя ва ўрочышчы Слабудка, дзе агулам нацысты забілі 5000 чалавек[2]. Асірацелых братоў выхоўвала родная цётка з боку бацькі Ганна з вёскі Смаляніца.

Скончыў Пружанскую сярэднюю школу № 2. У 1959 годзе скончыў рамана-германскае аддзяленне філалагічнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта імя Ламаносава.

Працаваў рэдактарам у Беларускім дзяржаўным выдавецтве (1959—1964), інжынерам у сектары тэхінфармацыі СКБ-3 на Мінскім трактарным заводзе (1964—1965), выкладчыкам нямецкай мовы ў школе (1966—1967), літаратурным супрацоўнікам газеты «Літаратура і мастацтва» (1967—1972). Па сумяшчальніцтве выкладаў нямецкую мову ў БДУ (1966—1970). З 1972 года — рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура».

Сябра Саюза пісьменнікаў СССР (з 1977). Сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў, беларускага ПЭН-цэнтра. Выкладаў сусветную літаратуру ў Беларускім гуманітарным ліцэі.

Памёр 3 лютага 2019 года. З Мінскага крэматорыя прах быў перавезены ў Пружаны[4]. Пахаваны на гарадскіх могілках Пружанаў, побач з дзядзькам і цёткай Ганнай, якія выхоўвалі Васіля Сёмуху пасля страты бацькоў[5].

Пераклады[правіць | правіць зыходнік]

Дэбютаваў перакладам у 1959 г. Пераклаў з нямецкай паасобныя творы Гётэ, Шылера, Гейнэ, Шаміса, Мюлера, Рукерта, Гофмана, Грымельсгаўзена, Ніцшэ, Брэхта, Дзюрэнмата, Гесэ, дэ Бройна, Томаса Мана, Рыльке, Зюскінда і інш. З польскай перакладаў Міцкевіча, Славацкага, Норвіда, Тувіма, Сыракомлю, Ежы Анжыеўскага і інш. З латышскай — Яніс Райніса, Чакса, Белшавіцу, Скуіньша, Белса, Вацыеціса і інш.

Рабіў пераклады тэкстаў для драматычных тэатраў і да музычных твораў. Супрацоўнічаў з заслужаным артыстам Беларусі, кіраўніком «Беларускай капэлы» Віктарам Скарабагатавым. Пераклаў лібрэта да опер Радзівіла «Фауст», «Маргер» Горскага, «Страшны двор» Манюшкі.

Пераклаў на беларускую мову «Найвышэйшую песню Саламонаву» (1994), «Новы Запавет. Псалтыр» (1995), «Біблію» (2002).

Перакладаў з нямецкай, польскай, латышскай, лацінскай, іспанскай, нарвежскай, армянскай, украінскай і іншых моў.

Бібліяграфія (кніжныя выданні)[правіць | правіць зыходнік]

Прызнанне[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Памёр Васіль Сёмуха
  2. 2,0 2,1 Глеб Лабадзенка Васіль Сёмуха: «Барадулін называе мяне казлом, а Караткевіч уратаваў!». nn.by (zviazda.by) (20 студзеня 2011). Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2019. Праверана 6 лютага 2019.
  3. Мікалай Пейган, Мікалай Сінкевіч Гаркавы подых вайны. old.maiak.by (4 ліпеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 6 лютага 2019. Праверана 6 лютага 2019.
  4. У Менску развіталіся з Васілём Сёмухам. racyja.com. Архівавана з першакрыніцы 12 сакавіка 2019. Праверана 12 сакавіка 2019.
  5. Антаніна Хакімава У Пружанах развітаюцца з Васілём Сёмухам. vb.by (8 лютага 2019). Архівавана з першакрыніцы 12 сакавіка 2019. Праверана 12 сакавіка 2019.
  6. Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Здановіч І. Рупліўцы беларускага нацыянальнага адраджэньня з Пружаншчыны: Грамадска-літаратурны даведнік. — Пружаны, 2003. — 144 с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]