Васічу
Васічу, васіку (на мовах сіў: wasi'chu, wašíču, waṡicu) — зняважлівая мянушка для некарэнных жыхароў ЗША, звычайна белых[1], але часам таксама афраамерыканцаў[2].
Літаральна слова перакладаецца як «той, хто прымае тлушч». Першапачаткова значэнне — «тлусты» або «прагны»[3][4]. Слова мае ў індзейцаў сіў (напрыклад, у лакота) вельмі абразлівую афарбоўку[5].
Індзейская актывістка з племя хункпапа народа лакота Барбара Мэй Кэмеран пісала[6]:
 |
Мая бабуля заўсёды называла белых людзей «васіку сіка», робячы акцэнт на «сіка», нашым слове, якое азначае жудасны або дрэнны. [...] У рэшце рэшт я зразумела, што ненавіджу не белую скуру, а іх культуру падману, прагнасці, расізму і гвалту.
Арыгінальны тэкст (англ.)
My grandmother always referred to white people as the "wasicu sica" with emphasis on sica, our word for terrible or bad. [...] Eventually I realized that it wasn't the white skin that I hated, but it was their culture of deceit, greed, racism and violence. |
 |
У 1970-я гады тэрмін трапіў у англійскую мову. У 2010-я гады яго выкарыставанне ўзрасло[7].
Слова трапіла ў папулярную культуру і СМІ[8][9]. Напрыклад, яно сустракаецца ў фільмах «Танцы з ваўкамі» (1990)[10], «Навальнічнае сэрца» (1992)[10], «Белыя людзі» (2015)[11], «Стэнд» (2020)[12], «Елаўстон» (2021)[13], «Талса Кінг» (2022)[14].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ Buechel; Manhart (2002). Lakota dictionary : Lakota-English/English-Lakota New Comprehensive Edition.
- ↑ English to Dakota Dictionary: As Spoken by the Sisseton-Wahpeton Oyate. Dakota-English Dictionary. Праверана June 28, 2022.
- ↑ Hopkins. Indigenous people are paying the price for vaccine thieves. Al Jazeera (30 студзеня 2021). — «A direct translation of the word [wašíču] means, “fat taker”. My ancestors used it to describe the greedy, covetous, selfish behaviour they witnessed in European settlers who invaded our homelands. To them, fat was the most nutrient-rich, energy-dense part of the buffalo...»
- ↑ nickwestes. The Lakota word wašíču evolved over the years. It wasn't initially derogatory, describing "fat-taking" behavior. Today, it means hoarding social wealth and stealing land, describing capitalists and settlers. Example phrase: "Mitch McConnell is a piece of shit wasicu.". Twitter.
- ↑ Estes is Assistant Professor in American Indian Studies at the University of Minnesota Lakota Giving and Justice(недаступная спасылка). owašíču owe waste sni (26 лістапада 2015). Архівавана з першакрыніцы 26 лістапада 2024. Праверана September 19, 2023.
- ↑ Barbara Cameron, "Gee, You Don't Seem Like An Indian," in This Bridge Called My Back: Writings by Radical Women of Color (1981), p. 41
- ↑ Google Ngram: Wasi'chu. Google Books Ngram Viewer.
- ↑ Dunbar Ortiz, Roxanne (1981). Review of "Wasi'chu: The Continuing Indian Wars" (PDF). American Indian Culture and Research Journal. 5 (4): 77. ISSN 0161-6463. Праверана 18 September 2023.
- ↑ Balmain, Colette (2009). And What's on the Menu Today? Greed and Gluttony in Sato's Naked Blood. In Balmain; Norris (рэд-ры). Uneasy Humanity Perpetual Wrestling with Evils. Oxford, England: Inter-Disciplinary Press. pp. 121–130 – via Academia.edu.
- 1 2 The Saturday Rumpus Essay: Wa. The Rumpus.net (24 снежня 2016). Праверана September 25, 2023.
- ↑ Horan. MTV White People Episode Recap Jose Antonio Vargas. Refinery29 (23 ліпеня 2015). Праверана September 25, 2023.
- ↑ Wilcox. The Stand – Episode Six: Trashcan Man & The Vigil. Post Apocalyptic Media (26 студзеня 2021). Праверана September 25, 2023.
- ↑ Yellowstone, Half the Money (S4, E1)
- ↑ Tulsa King, Dwight Meets Bad Face (S1, E2) Paramount+(англ.), Праверана 2023-09-25