Венгерская дзяржава

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Венгерская дзяржава
Magyar Állam

Марыянетачная дзяржава Германіі
Flag of Hungary (1920–1946).svg
17 кастрычніка 1944 – 7 мая 1945


Flag of Hungary (1946-1949, 1956-1957).svg
Flag of Hungary (1920–1946).svg Coat of arms of Hungary (1945).svg
Сцяг Венгрыі Герб Венгрыі
Гімн
Himnusz
Сталіца Будапешт
Найбуйнейшыя гарады Будапешт, Дэбрэцэн, Мішкальц і г.д.
Мова Венгерская
Рэлігія каталіцызм, лютэранства, кальвінізм
Валюта Венгерская крона, Венгерскі пенгэ
Нацыянальны лідар
 - 1944—1945 Ферэнц Салашы
Прэм'ер-міністр[1]
 - 1944—1945 Ферэнц Салашы
Гісторыя
 - 15 кастрычніка 1944 Аперацыя «Панцэрфаўст»
 - 17 кастрычніка 1944 Фарміраванне ўрада
 - 13 лютага 1945 Захоп Будапешта савецкімі войскамі
 - 12 красавіка 1945 Канец нямецкай акупацыі
 - 7 мая 1945 Спыненне існавання
Сцяг Венгрыі Гісторыя Венгрыі

Венгрыя да венграў

Вялікая Маравія

Давенгерская Венгрыя

Перадгісторыя венграў

Сярэднявечча

Каралеўства

Асмана-венгерскія войны

Новы час

Асманская Венгрыя

Трансільванія

Габсбургі

Паўстанне Ракаці

Асманская Венгрыя

Рэвалюцыя 1848-1849 гадоў

Аўстра-венгерскае кампраміс

Транслейтанія

Найноўшы час

Першая Рэспубліка

Венгерская Савецкая Рэспубліка

Каралеўства

Другая Сусветная вайна

Дзяржава

Другая Рэспубліка

Народная Рэспубліка

Паўстанне 1956 года

Сучаснасць


Партал «Венгрыя»

Венгерская дзяржава (венг.: Magyar Királyság) ці «Урад нацыянальнага адзінства» (венг.: Nemzeti Összefogás Kormánya) — дзяржава-сатэліт Трэцяга Рэйха, якая існавала ў перыяд з кастрычніка 1944 па май 1945 на тэрыторыі Каралеўства Венгрыя.

Прычынай зрушэння ўлады і стварэння марыянетачнага рэжыму паслужыла жаданне венгерскага ўрада рэгента Міклаша Хорці выйсці з вайны і падпісаць перамір'е з СССР. Германія на той момант страціла ўжо амаль усіх саюзнікаў, якія або самастойна выйшлі з вайны (як Румынія і Балгарыя), або былі акупаваны войскамі Антыгітлераўскай кааліцыі. З прычына таго, што Венгрыя мела стратэгічна важнае значэнне з-за наяўнасці на яе тэрыторыі радовішчаў нафты. Венгерская нацыянал-сацыялістычная партыя Скрыжаваных стрэл, легалізаваная яшчэ ў сакавіку 1944, мела моцную германскую падтрымку і на той момант ужо стала значнай палітычнай сілай у краіне.

15 кастрычніка 1944 у Будапешце нямецкія штурмавікі Ота Скорцэні здзейснілі дзяржаўны пераварот (аперацыя «Панцэрфаўст»). Быў выкрадзены сын Міклаша Хорці, у выніку чаго той быў вымушаны адмовіцца ад улады на карысць лідара Скрыжаваных стрэл Феранца Салашы.[2] Салашы атрымаў дыктатарскую ўладу і стаў «нацыянальным лідарам» (венг.: Nemzetvezető) дзяржавы.

Нацыянальныя інтарэсы ў Венгрыі былі іншымі, аднак у выніку моцнага германскага ціску і хуткага наступу Чырвонай Арміі ўсе сілы і рэсурсы былі кінуты на працяг вайны. Адыходзячыя венгерскія і нямецкія часці знішчалі за сабой масты і астатнюю інфраструктуру, з мэтай максімальна запаволіць савецкі наступ. Для папаўнення колькасці арміі дзяржава праводзіла татальную мабілізацыю, якой падвяргалася ўсё насельніцтва ўзростам ад 12 да 70 гадоў. Гэтак жа з венгерскіх ваеннаслужачых фарміраваліся дывізіі нямецкіх войскаў СС (25-я, 26-я, 33-я). Прадстаўнікі салашысцкага ўрада ў канцы снежня 1944 г. адправіліся да Гітлеру з просьбай павялічыць колькасць нямецкіх войскаў на тэрыторыі Венгрыі. Фюрар даў абяцанне адправіць у Венгрыю яшчэ два-тры армейскіх карпусы і адтуль пачаць «асноўны наступ супраць рускіх». У снежні 1944 пачалася Будапешцкая аперацыя, 1-я венгерская армія сумесна з нямецкімі войскамі спрабавала ўсімі сіламі ўтрымаць горад, аднак у лютым 1945 ён усё-ткі быў узяты Чырвонай Арміяй. Да гэтага часу значная частка Венгрыі ўжо не кантралявалася ўрадам Салашы. 6 сакавіка нямецкія войскі і 3-я венгерская армія пачалі наступальную аперацыю «Абуджэнне вясны» (у савецкай літаратуры вядомая як Балатонская абарончая аперацыя), з мэтай адкінуць савецкія войскі і змяніць ход вайны на сваю карысць, якая апынулася апошняй буйной нямецкай аперацыяй у Другой сусветнай вайне. Наступ пачаўся адносна паспяхова, аднак неўзабаве выдыхнуўся і ініцыятыва канчаткова перайшла да Чырвонай Арміі.[3]

Пасля правалу аперацыі, у канцы сакавіка 1945 урад Салашы бег у Германію, і рэжым фактычна спыніў сваё існаванне. Афіцыйна ён быў скасаваны 7 мая, за дзень перад капітуляцыяй Германіі.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. Афіцыйна пасада прэм'ер-міністра адсутнічала, аднак фактычна венгерскі ўрад узначальваў Салашы
  2. Кто это — Ференц Салаши? (Ференц Салаши)
  3. Ход войны / 1945 / Освобождение Венгрии, Австрии, Чехословакии и Югославии / Освобождение западной части Венгрии и восточных районов Австрии © «Великая Отечественная война 1941—1954 гг.» Приложение к официальному сайту Министерства обороны России