Верхняя Венгрыя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
«Cassovia: Superioris Hungariae Civitas Primaria»[1], панарама з Civitates orbis terrarum. Касовія (Кошыцы) — «сталіца» Верхняй Венгрыі, 1617.

Верхняя Венгрыя (венг.: Felső-Magyarország or Felvidék, славацк.: Horné Uhorsko) — назва тэрыторыі ў паўночнай частцы Каралеўства Венгрыя. У цяперашні час прыкладна супадае з тэрыторыяй Славакіі[2][3][4][5]. Падчас асманскіх войнаў назва Верхняя Венгрыя распаўсюджвалася толькі на паўночна-ўсходнія рэгіёны Венгерскага каралеўства, а паўночна-заходнія адносіліся да Ніжняй Венгрыі. У XVIII—XIX стагоддзях гэта азначэнне стала ўжывацца ў дачыненні да ўсёй паўночнай часткі каралеўства.

Насельніцтва Верхняй Венгрыі было разнамасным і складалася са славакаў, венграў, немцаў і русінаў. Паводле першых поўных дэмаграфічных звестак, што з'яўляюцца ў XVIII стагоддзі, славакі складалі большасць насельніцтва[6]. Яны называлі гэту тэрыторыю тэрмінам «Slovensko» (бел.: Славакія), вядомым у пісьмовых крыніцах яшчэ з XV стагоддзя, аднак без акрэсленых межаў і без пэўнага вызначанага статусу ў Венгрыі[7]. У венгерскай літаратуры гэты рэгіён часта завецца «Felvidék» (бел.: Узвышша)[8].

Сучаснае ўжыванне[правіць | правіць зыходнік]

Пасля Першай сусветнай вайны значэнне венгерскага слова Felvidék (Felső-Magyarország выйшла з ужытку) звузілася да Славакіі і Карпацкай Русі. Цяпер выкарыстанне слова Felvidék у дачыненні да сваёй краіны славакі лічаць абразай[9], і яно ўжываецца венграмі выключна ў гістарычнай літаратуры для апісання сярэднявечнай тэрыторыі (хоць на той час гэты тэрмін яшчэ не ўвайшоў ва ўжыванне). Нават у дачыненні да трох дзяржаў рэгіёна, што засталіся ў складзе Венгрыі пасля Першай сусветнай вайны, цяпер ужываецца выраз Паўночная Венгрыя (Észak-Magyarország), а не Верхняя. Аднак прадстаўнікі венгерскай меншасці ў паўднёвых памежных рэгіёнах Славакіі працягваюць карыстацца звыклай назвай[10] дзеля азначэння тэрыторыі пражывання пераважна венграў[11]. Некаторыя называюць сябе felvidéki magyarok (бел.: «верхнія венгры»).

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]