Вышгарад (Талін)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Toompea Hill Tallinn 2006.jpg

Вышгарад, або То́ампеа (эст.: Toompea, ням.: Domberg, шведск.: Domberget — «кафедральны ўзгорак») — вапняковы пагорак у цэнтральнай частцы Таліна (Эстонія). Гэта працяглае плато памерамі прыкладна 400х250 метраў, плошчай 7 га і вышэйшае на 20—30 м за вакольную тэрыторыю. У фальклоры пагорак вядомы як курган над магілай Калева, узведзены яго смуткуючай жонкай.

Назва Тоампеа паходзіць ад Домскага сабора
Выгляд Таліна напрыканцы XIX стагоддзя

Гісторыя Тоампеа цесна звязаная з гісторыяй уладароў Эстоніі[1]. У цяперашні час тут размяшчаюцца урад і парламент Эстоніі, якіх часта таксама называюць проста Тоампеа[2].

На паўднёва-заходняй ускраіне пагорку знаходзіцца замак Тоампеа з вежай Германа. Гэтая вежа са сцягам Эстоніі — адзін з найбольш вядомых сімвалаў Эстоніі[3].

Геалогія[правіць | правіць зыходнік]

Тоампеа ўзнік каля 10 000 гадоў таму як востраў Балтыйскага ледавіковага возера[4]. З-за нязменнага постледавіковага дрэйфавання ён злучыўся з кантынентам падчас стадыі Літарынава мора[5]. Яшчэ ў 6-м тысячагоддзі да Н. Х. мора абмывала падножжа Тоампеа[6]. Цяпер берагавая лінія праходзіць больш як за 1 км ад яго, а яго падножжа на 17—20 м вышэй за ўзровень мора[7].

Вышгарад
Вышгарад


Зноскі

  1. History of the Riigikogu > Toompea Castle (англ.) . Riigikogu. Праверана 20 снежня 2009.
  2. Miljan, Toivo. Historical dictionary of Estonia — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — С. 474. — ISBN 0-8108-4904-6.
  3. Miljan, Toivo. Historical dictionary of Estonia — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — С. 373. — ISBN 0-8108-4904-6.
  4. Tallinn Klint (англ.) . North Estonian Klint — as a symbol of Estonian nature. Estonian Ministry of the Environment. Праверана 16 снежня 2009.
  5. Mare Isakar. Toompea aluspõhjakõrgendik (эст.) . Museum of Geology of the University of Tartu. Праверана 16 снежня 2009.
  6. Vabaduse väljak. Eesti mahukaim arheoloogiline uurimisobjekt (эст.)  // Horisont. — 2009. — В. 5.
  7. Map of Tallinn (эст.) . Tallinn City Planning Department. Праверана 16 снежня 2009.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Dmitri Bruns Tallinn : linnaehituslik kujunemine — Tallinn: Valgus, 1993. — 284 с. — ISBN 5-440-01328-8.
  • Baltimaade pronksi — ja rauaaeg — Tartu: Tartu University Press, 2007. — 309 с. — ISBN 978-9949-11-525-9.
  • Juhan Maiste, Silja Vohli Toompea uusaegsest topograafiast // Vana Tallinn VI (X) / Raimo Pullat — Tallinn: Estopol, 1996.
  • Historical dictionary of Estonia — Oxford: Scarecrow Press, 2004. — 558 с. — ISBN 0-8108-4904-6.
  • Tallinna ajalugu 1860-ndate aastateni / Raimo Pullat — Tallinn: Eesti Raamat, 1976. — 430 с.
  • Estonia — 5. — Chalfont St Peter: Bradt Travel Guides, 2007. — 288 с.
  • Eesti muinaslinnad — 20. — Tartu: Tartu University, 2008. — 357 с. — (Muinasaja teadus). — ISBN 978-9985-4-0538-3.
  • Tallinn (Reval) in the middle ages : town building in the 13th-14th centuries — Tallinn: Estonian Academy of Arts, 2008. — 190 с. — ISBN 978-9985-9841-4-7.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]