Вядзьмак

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Вядзьмак (укр.: відьмак, відьмар, відьмунвідьмак, відьмар, відьмун[1], відьмач[2]; бел.: вядзьмак, вядзьмарвядзьмак, вядзьмар[3], Шаблон:Lang-be2[1]) — персанаж славянскай міфалогіі[4] і дэманалогіі[1], калдун. З'яўляецца начальнікам над ведзьмамі пэўнай мясцовасці; можа дзейнічаць заадно з імі або, наадварот, абараняць людзей ад выхадак ведзьмаў і заложных нябожчыкаў[5], змовамі лячыць хваробы людзей і жывёл.

У граматычным дачыненні да слова «вядзьмак» адпавядае слова жаночага роду з падобнай этымалогіяй — «ведзьма».

Валодаючы магічнымі здольнасцямі, вядзьмак можа па сваім меркаванні абгортвацца матылькоў, канём, ваўком ці іншымі жывёламі. Па павер'ях, ведьмак, як і іншыя ведзьмакі, можа быць «прыроджаным» або «навучаным». У «прыроджанага» ведзьмака можа не быць барады, вусоў, затое прысутнічае маленькі хвосцік, а адлюстраванне ў зрачках вачэй перавернута дагары нагамі. «Навучаны» вядзьмак нічым не адрозніваецца ад нармальнага чалавека.

Перад смерцю вядзьмак павінен перадаць свае веды іншаму чалавеку. Калі ён памірае, надыходзіць засуха або ідуць бясконцыя дажджы. Па адным з павер'яў, пасля смерці ведзьмака варта адсекчы яму галаву, пакласці яго тварам уніз і забіць у рот кол. У магілу кладуць кавалак асіны, цвікі, паперу, габлюшку, ля магілы тройчы рассыпаюць мак. Калі ўсе было зроблена правільна, людзі верылі, што вядзьмак не ператворыцца ў упыра. Па іншых павер'ях, вядзьмак і пасля смерці ахоўвае сяло, не прапускаючы ў яго мерцвякоў.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

  • 1,0 1,1 1,2 Слащёв, 1995, с. 73
  • Словарь української мови / Упор. з дод. влас. матеріалу Б. Грінченко : в 4-х т. — К. : Вид-во Академії наук Української РСР, 1958. Том 1, ст. 235.
  • Слоўнік беларускай мовы. Менск: Беларуская навука, 2012.
  • Королёв, 2006
  • Максимов, 1903