Вялікая сінагога (Нясвіж)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Сінагога
Вялікая сінагога
Niaśviž, Školišča. Нясьвіж, Школішча (1920).jpg
Краіна Беларусь
Горад Нясвіж
Канфесія іудаізм
Тып будынка сінагога
Будаўніцтва XVI—пачатак XVII стст.
Дата скасавання 1941

Вялікая сінагога, або Галоўная сінагога — колішняя сінагога XVI — пачатак XVII стст. у Нясвіжы

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Галоўная сінагога ў Нясвіжы была пабудавана пасля з'яўлення тут яўрэйскай абшчыны ў другой палове XVI стагоддзя. У 1589 г. яўрэі атрымліваюць ад уладальніка Нясвіжа Радзівіла Сіроткі прывілеі, які даваў дазвол на будаўніцтва каменнай або драўлянай сінагогі. Да сярэдзіны XVIII стагоддзя яўрэяў у Нясвіжы налічвалася ўжо 672 чалавека мужчынскага полу, а да канца XIX стагоддзя з больш 10 000 насельніцтва горада палову складалі яўрэі.

У канцы XVIII-пачатку XIX стагоддзя да сінагогі былі зроблены бакавыя прыбудовы, выведзеныя пад адну лінію з першым ярусам даху. Сінагога лічылася Галоўнай (ці Вялікай), паколькі ў Нявіжы ў канцы XIX стагоддзя налічвалася восем сінагог.

Нясвіжская сінагога падверглася моцнаму разбурэнню падчас Вялікай Айчыннай вайны і ў першыя паваенныя гады была цалкам знесена.

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Нясвіжская сінагога

Галоўны аб'ём сінагогі вельмі падобны да вядомай Халоднай сінагогі ў Мінску. Прамавугольны, з магутнымі контрфорсамі па вуглах і ў прасценках; высокія арачныя вокны паглыбленыя ў нішах тоўстых сцен; тынкаваныя і пабеленыя сцены знаходзяцца ў кантрасце з больш цёмным колерам контрфорсаў, вялікая шырыня карніза і цокаля надае архітэктуры некаторую выразнасць і кампенсуе адсутнасць знешняга дэкору. Дахавае завяршэнне сінагогі больш выразнае, чым у Мінскай. Двух'ярусная чатырохсхільная страха надавала архітэктуры будынка завершанасць, яго знешнія абрысы нібы паўтаралі абрыс скошаных контрфорсаў. У прамежку паміж дахавымі ярусамі знахадзіліся маленькія слыхавыя вакенцы, што таксама ажыўляла аблічча будынка і нагадвала аб нішах-байніцах старажытных абарончых будынкаў.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Архитектура европейских синагог / Локотко А.И. - Мн.: Ураджай, 2002. - 156с.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]