Арэшкавічы (Пухавіцкі раён)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Арэшкавічы
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Першае згадванне
Насельніцтва
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1713
Аўтамабільны код
5
Арэшкавічы на карце Беларусі ±
Арэшкавічы (Пухавіцкі раён) (Беларусь)
Арэшкавічы (Пухавіцкі раён)
Арэшкавічы (Пухавіцкі раён) (Мінская вобласць)
Арэшкавічы (Пухавіцкі раён)

Арэ́шкавічы[1] (трансліт.: Areškavičy, руск.: Орешковичи) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Блужскага сельсавета.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

Знаходзіцца за 26 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, 3 км ад чыгуначнай станцыі Талька на лініі Мінск-Асіповічы на р. Свіслач.

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Назва вёскі напэўна паходзіць ад уласнага імя Арэшка, або адпаведнага патроніма (імя па бацьку, прозвішча). Таксама ёсць версія, што назва паходзіць ад арэшніка, якога шмат расло ў ваколіцах вёскі.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Селішчы[правіць | правіць зыходнік]

Селішча-1 Селішча-1 у вёсцы насупраць былой школы, на 1-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Свіслач, на ўсход ад моста цераз раку. Выявіла і даследавала 40 м² у 2002 годзе А. У. Ільюцік. Культурны пласт 0,4 м. Знойдзена кругавая кераміка 10-15 ст., каменны тачыльны брусок, гліняны грузік, фаянсавая люлька, гліняная фігурка, пакрытая карычневай эмаллю, жалезны каваны цвік. Да бронзавага веку адносяцца абломкі крэмню і фрагменты ляпнога арнаментаванага посуду.

Селішча-2 Селішча-2 у вёсцы, на 1-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Свіслач, злева ад дарогі ў в. Малінаўка. Выявіла і даследавала 12 м² у 2002 годзе А. У. Ільюцік. Культурны пласт 0,4 м. Знойдзена кругавая непаліваная і паліваная кераміка, тэракотавая кафля з раслінным арнаментам, шкляны посуд з пацінай, аконнае круглае шкло з загнутым краем, каваныя цвікі, медны гузік. Датуецца 13-18 ст.

Вялікае Княства Літоўскае[правіць | правіць зыходнік]

Упершыню Арэшкавічы успамінаюцца пад 1560 годам у інвентары Свіслачы.[2] Населены пункт уваходзіў у склад Менскага павету Менскае ваяводства.

Пад уладай Расійскай імперыі[правіць | правіць зыходнік]

Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) — у складзе Расійскай імперыі.

У паўстанні 1863 г. арэшкавіцкая шляхта прыняла актыўны ўдзел.

У 1897 г. — у Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.

Найноўшы час[правіць | правіць зыходнік]

У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.

25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года адпаведнасці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвашла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

Пасля рэвалюціі 1917 г. тут створана працоўная школа 1-ай ступені. У 1922 г. вучылася 50 хлопчыкаў і 13 дзяўчынак. У пачатку 1930-ых гг. створаны калгас «Арэшкавічы», працавала кузня.

З канца чэрвеня 1941 г. да 3.07.1944 г. вёска акупіравана нямецкімі войскамі.

З 1960 г. да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Талькаўскага сельсавета[3].

Насельніцтва[правіць | правіць зыходнік]

  • 1897 — 76 двароў, душ м.п. — 234, душ ж.п. — 267.
  • пачатак XX ст. — 90 двароў, 572 жыхары.
  • 1917 — 114 двароў, 661 жыхар.
  • 1969 — 82 двары, 205 жыхароў.
  • 1 студзеня 2002 — 84 двары, 233 жыхары.
  • 2007 — 190 чалавек.
  • 2010 — 166 чалавек.

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

  • Іосіф Іосіфавіч Жыновіч (1907—1974) — музыкант-цымбаліст, дырыжор, кампазітар і педагог, народны артыст БССР (1955) і СССР (1968), прафесар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР.

Культура і грамадства[правіць | правіць зыходнік]

  • 1 кастрычніка 1968 годзе была адчынена Арэшкавіцкая сельская бібліятэка. Асноўныя напрамкі дзейнасці бібліятэкі — выхаванне патрыятызму, гуманнасці, прававой культуры, краязнаўства, экалагічнае і духоўнае выхаванне, прапаганда здаровага ладу жыцця. Для юных аматараў кнігі дзейнічае Школа дабрыні і міласэрнасці «Да дабра — праз кнігу» і гурток «Чараўнік. Для тых, хто любіць казку». Значная ўвага надаецца пенсіянерам, пажылым людзям, інвалідам. Штогод бібліятэка абслугоўвае больш за 200 карыстальнікаў, увазе якіх прапануе свае інфармацыйныя рэсурсы — 8,4 тыс. кніг і перыядычных выданняў.
  • Дом культуры.

Славутасці[правіць | правіць зыходнік]

Сацыяльная сфера[правіць | правіць зыходнік]

Адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

  • У вёсцы калісьці працавала Арэшкавіцкай школы. Арэшкавіцкае аднагадовае народнае вучылішча было заснавана ў 1912 г. У 20-я гг. школа знаходзілася ў доме Янкі Сухоцкага, які бясплатна ахвяраваў сваю маёмасць на патрэбы арэшкаўскай дзятвы. Настаўнікам у 1921 г. быў Пётр Паўловіч, 1894 года нараджэння, родам з вёскі Барок Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета. У 1923 г. на сродкі жыхароў пачалі будаваць новую школу. З 1926 г. настаўнікам стаў Ярмак Мікалай Лявонавіч, якога з сям’ёй перавялі з Суціна. У Арэшкавічах ён працаваў аж да 1946 г. За некалькі год да вайны Арэшкавіцкая чатырохгадовая школа была пераведзена ў сямігодку. У пасляваенны час у в. Арэшкавічы была сямігадовая школа, а потым васьмігадовая. Дырэктарам доўгі час працаваў Прохар Нічыпаравіч Пятруша, а затым Людміла Сяргееўна Мартынчык — настаўніца рускай мовы i літаратуры. Настаўнікамі таксама былі: Барыс Іосіфавіч Пашкоўскі выкладаў матэматыку, Вера Іванаўна Стаўрова — беларускую мову i літаратуру, Леанід Сцяпанавіч Мартынчык — працу i фізкультуру, Антаніна Пятроўна Старавойтава — хімію, біялогію і геаграфію, Антаніна Іванаўна Пашкоўская вучыла пачатковыя класы, Сямён Яфімавіч Кац — нямецкую мову, Яўген Стаўроў — матэматыку i фізіку. Вольга Фёдараўна Ліннік працавала прыбіральшчыцай з 1946 г. аж да 1983-га. У 1983 г. школа была зачынена, а арэшкавіцкія дзеці сталі ездзіць у Тальку [4].

Медыцына[правіць | правіць зыходнік]

Фельчарска-акушэрскі пункт.

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
  2. http://talka.info/?page_id=270
  3. Рашэнне Мінскага абласнога савета дэпутатаў ад 30.10.2009 № 219 «Аб змяненні адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Мінскай вобласці»(руск.) 
  4. http://old.talka.info/sareshk.html

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 2. — Мінск, 1996.
  • Гарады і вёскі Беларусі : энцыклапедыя. Т. 8. Мінская вобласць, кн. 4. — Мінск, 2013.
  • Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь : Мінская вобласць : нарматыўны даведнік. — Мінск, 2003.
  • Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9