Чарлёна

З пляцоўкі Вікіпедыя
(Пасля перасылкі з Вёска Чарлёна)
Jump to navigation Jump to search
Вёска
Чарлёна
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1515
Аўтамабільны код
4
Чарлёна на карце Беларусі ±
Чарлёна (Беларусь)
Чарлёна
Чарлёна (Гродзенская вобласць)
Чарлёна

Чарлёна[1] (трансліт.: Čarliona, руск.: Черлёна) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубненскага сельсавета.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Першымі вядомымі ўласнікамі вёскі Чарлёна былі Масальскія. Ваўкавыскі падстароста Міхал Масальскі (які быў паслом на сойм 1748 г.) прадаў маёнтак Чарлёна князю Міхалу Сапегу (1711—1760), падканцлеру ВКЛ.

У князёў Сапег у 1799 г. маёнтак Чарлёна купіў князь Францішак Друцкі-Любецкі (1741—1802), і з той пары Чарлёна да 1939 г. належала прадстаўнікам роду Друцкіх-Любецкіх. Менавіта князь Францішак Друцкі-Любецкі пабудаваў у маёнтку шыкоўны і ўтульны драўляны палац, пакрыты гонтай і якім карысталіся больш за 100 год. Над ганкам ганарова быў размешчаны герб князёў Друцкіх-Любецкіх.

Ад Францішка Друцкага-Любецкага маёнтак перайшоў да яго сына — князя Фрацішка Ксаверыя Францішкавіча (1778—1846), а пасля да сына апошняга — князя Аляксандра Ксавер'евіча Друцкага-Любецкага (1827—1898). У выніку сялянскай рэформы ў Расійскай Імперыі ў 1861 г. вызваленыя ад прыгону сяляне атрымалі ў сваю прыватную ўласнасць часткі зямлі ад маёнтка Чарлёна, а большая частка маёнтка засталася ў князя Друцкага-Любецкага.

Пасля смерці князя Аляксандра Ксавер'евіча Друцкага-Любецкага маёнтак у спадчыну атрымаў яго сын — князь Уладзіслаў Аляксандравіч Друцкі-Любецкі (1864—1913), які быў жанаты з графіняй Марыяй Здзіславаўнай Замойскай (1868—1939). Іх дочкі князёўны Тэрэза і Яніна Друцкія-Любецкія сталі апошнімі ўласніцамі маёнтка Чарлёна, бо з уключэннем у 1939 г. Заходняй Беларусі ў склад БССР усе землі (як князя, так і дробных уласнікаў-вяскоўцаў) былі нацыяналізаваны савецкай уладай без кампенсацыі былым уласнікам.

Да 2013 г. вёска ўваходзіла ў склад Харціцкага сельсавета[2].

Страчаная спадчына[правіць | правіць зыходнік]

Палац Друцкіх-Любецкіх[правіць | правіць зыходнік]

Будынак палаца князёў Друцкіх-Любецкіх уяўляў сабой аднапавярховы, шырокі і выцягнуты простакутны зрубны аб’ём, накрыты надзвычай высокім паўвальмавым гонтавым дахам. Па баках выступалі алькежы, крытыя самастойнымі нізкімі чатырохсхільнымі дахамі. Галоўны фасад у сярэдняй частцы вылучаўся ганкам на чатырох тонкіх драўляных калонах, якія падтрымлівалі шчыт з аркатурай. У яго полі знаходзіўся невялікі гербавы картуш. Да тыльнага боку дома прымыкала вялікая тэраса. Анфіладную планіроўку дома пацвярджае інвентар 1759 г. Сцены ўпрыгожвалі зялёныя атласныя шпалеры з раслінным арнаментам. Дэкор дапаўнялі люстры ў разных пазалочаных рамах, мармуровыя і драўляныя столікі, крэслы, шафы з мастацкай коўкай і распісной абіўкай. У доме захоўвалася вялізная калекцыя родавых рэліквій і твораў мастацтва. Адзін пакой служыў дамавой капліцай. Ашклёная галерэя злучала дом з суседнім будынкам кухні і пральні.

Стары «італьянскі» рэгулярны парк быў абнесены высокай мураванай агароджай з брамай. На двары знаходзіўся круглы газон з кветкавымі клумбамі. У парку стаялі капліца, дзве відавыя вежы. Акрамя гэтага, сядзібны комплекс уключаў флігелі, гаспадарчыя будынкі, стайню з вазоўняй, трох’ярусную скарбніцу, накрытую гонтавым дахам, завершаным купалам.

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

У манастыры базылянаў быў пахаваны вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч Фрыдэрык Сапега (да 15991650).

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9 (DJVU).
  2. Решение Гродненского областного Совета депутатов от 28.08.2013 N 252 О некоторых вопросах административно-территориального устройства Мостовского района Гродненской области(руск.) 

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]