Вікіпедыя на эсперанта

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Favicon Вікіпедыі Вікіпедыя на эсперанта
Vikipedio en Esperanto
Лагатып раздзела
Eo.wikipedia.org.png
URL:

eo.wikipedia.org

Камерцыйны:

Дабрачынны

Тып сайта:

Сеткавая энцыклапедыя

Рэгістрацыя:

Неабавязковая

Мова:

эсперанта

Уладальнік:

Фонд Вікімедыя

Пачатак працы:

лістапад 2001

Колькасць артыкулаў:

229 079

Колькасць старонак:

500 418

Колькасць правак:

6 013 912

Зарэгістраваных удзельнікаў:

119 942

Актыўных удзельнікаў:

376

Адміністратараў:

20

Глыбіня:

16.9

Вікіпедыя на эсперанта (на эсперанта: Vikipedio en Esperanto) — раздзел Вікіпедыі на мове эсперанта. Адкрыты ў лістападзе 2001 года. Па стану на май 2016 года ў раздзеле амаль 230 000 артыкулаў; тым самым раздзел займае 32-ю пазіцыю сярод усіх раздзелаў па гэтаму параметру[1].

Статыстыка[правіць | правіць зыходнік]

Па стану на 28 мая 2016 года раздзел Вікіпедыі на эсперанта утрымлівае 229 079 артыкулаў. Зарэгістравана 119 942 удзельнікаў, з якіх 376 здзейснілі якое-небудзь дзеянне за апошнія 30 дзён, 20 удзельнікаў маюць статус адміністрарара. Агульная колькасць правак складае 6 013 912

Гісторыя раздзела[правіць | правіць зыходнік]

Вікіпедыя на эсперанта была створана адным з актывістаў эсперанта-руха, Чакам Смітам (англ.: Chuck Smith), грамадзянінам ЗША, які ў той час працаваў добраахвотнікам ў Ратэрдаме, у штаб-кватэры Сусветнай асацыяцыі эсперанта (UEA). Праект быў падтрыманы адным з заснавальнікам Вікіпедыі Брайанам Віберам (Brion Vibber), які добра валодае мовай эсперанта. Пазней, да праекта далучыўся іншы эсперантыст, сябра Джымі Вэйлза (англ.: Jimmy Wales), Арно Лагранж (фр.: Arno Lagrange), які доўгі час быў сцюардам у Вікіпедыі, а зараз з'яўляецца бюракратам і адміністратарам эсперантамоўнай Вікіпедыі[2].

Вялікае значэнне для папулярызацыі Вікіпедыі на эсперанта мела тое, што Чак Сміт асабіста ездзіў на моладзевыя эсперанта-сустрэчы, расказваючы аб важнасці свабоднай энцыклапедыі для рассеянага моўнага грамадства з абмежаванымі рэсурсамі, якім з'яўляецца эсперанта-грамадства. Захавалась яго інтэрв'ю эсперанта-службы міжнароднага польскага радыё (Радыё Палонія) ад 28 красавіка 2002 года[3]. Пазней намаганні Чака Сміта падрымалі і іншыя актывісты. На эсперанта былі выданы брашуры з кіраўніцтвам для карыстальніка Вікіпедыі-пачаткоўца (гл. раздзел «Літаратура»).

Удзельнікі эсперантамоўнай Вікіпедыі перакананы, што гэты раздзел асабліва добра адпавядае ідэалам свабоднай энцыклапедыі, таму што дазваляе носьбітам розных моў і культур сумесна працаваць над артыкуламі, робячы іх сапраўды нейтральнымі, што не заўсёды атрымліваецца ў раздзелах на этнічных мовах, дзе агульнапрызнаныя ў дадзенай культуры стэрэатыпы могуць фіксавацца ў энцыклапедычных артыкулах як факты. Акрамя таго, удзельнікі з розных краін ужываюць больш шырокае кола крыніц інфармацыі, практычна недаступнае карыстальнікам з якой-небудзь адной краіны. Гэтая ж перавага праяўляецца падчас праверкі краіназнаўчай інфармацыі, якую часта ажыццяўляюць удзельнікі з адпаведнай краіны, лепш знаёмыя з сітуацыяй.

Цікавым эфектам ранняй папулярнасці раздзела на мове эсперанта стала ўзнікненне раздзелаў на этнічных мовах, заяўкі на стварэнне якіх давалі мясцовыя эсперантысты. Напрыклад, вядома, што грузінскі раздзел быў створаны ў 2003 годзе паводле заяўкі тбіліскага эсперантыста Аўтандзіла Абуладзэ[4]. Заснавальнікам Чэшскай Вікіпедыі і першым яе актыўным рэдактарам стаў эсперантыст з Брно Міраслаў Малівец[5][6]. Эсперантысты з вопытам правак у эсперантыстскім раздзеле мелі непасрэднае дачыненне да стварэння ці ранняга развіцця рускага, асецінскга, чувашскага і, магчыма, іншых раздзелаў Вікіпедыі.

Вікіпедыя на эсперанта мае вялікае значэнне для эсперанта-грамадства. абмеркаванні таго, што адбываецца ў эсперанта-раздзеле Вікіпедыі нярэдка выліваецца ў сродкі масавай інфармацыі на мове эсперанта, як гэта было, напрыклад, у 2006 годзе, калі на выдаленне быў выстаўлены артыкул «Носьбіты эсперанта з нараджэння» (Denaskaj Esperanto-parolantoj) — вялікі аналітычны артыкул аб становішчы спраў з захаваннем прыватнасці ў эсперанта-Вікіпедыі з'явілась тады ў «Libera Folio», найбольш чытаемым інтэрнэт-выданні на эсперанта[7]. З 2004 года[8] матэрыялы аб Вікіпедыі рэгулярна з'яўляюцца ў часопісе «Esperanto» (орган Сусветнай арганізацыі эсперанта, UEA.

Дзякуючы аўтаматычнаму заліванню артыкулаў-нарыхтовак па гарадам Германіі, муніцыпалітэтам Італіі, гарадам Бразіліі і астранамічным аб'ектам раздзел двойчы хутка павялічваў колькасць артыкулаў. Але на ўзроўні 80 тысяч артыкулаў грамадства вырашыла, што дадзенае аўтаматычнае заліванне дыскрэдытуе якасць энцыклапедыі і было вырашана болей яго не выкарыстоўваць.

15 чэрвеня 2008 года вікіпедыя на эсперанта дасягнула адметкі 100 000 артыкулаў[9].

18 лістапада 2008 года ў раздзеле быў уведзены механізм правркі артыкулаў.

10 жніўня 2011 года Вікіпедыя на эсперанта дасягнула адзнакі 150 000 артыкулаў, 23 студзеня 2013 года — 175 000 артыкулаў, 13 жніўня 2014 года — 200 000 артыкулаў.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. List of Wikipedias
  2. Арно Лагранж нават балатаваўся ў Савет папячыцеляў Фонда Вікімедзяі, але заняў 8-у месца з 17. У сваёй праграме Лагранж заклікаў ажыццявіць меры па большай інтэрнацыяналізацыі грамадства Вікіпедыі [1].
  3. La unua intervjuo kun chuck smith. la fondinto de la Vikipedio en Esperanto. la 28-an de aprilo 2002 de Radio Polonia (mp3, ogg)
  4. Па яго асабістаму сведчанню ў ka.wikipedia.org
  5. «Česká Wikipedie vznikla v průbĕhu roku 2002» Otcem zakladatelem a prvním správcem se stal Miroslav MALOVEC // LUPA.cz
  6. старонка Мірослава маловеца ў чэшскім раздзеле Вікіпедыі
  7. Libera Folio: Puflika listo de denaskuloj kaŭzas disputon (эсп.) 
  8. Esperanto (2004. januaro. p. 6/7/12): Arno Lagrange k.a.: Esperanta Vikipedio atingis 10 000 artikolojn (інтэрв'ю з актывістамі эсперанта-раздзела ў сувязі са з'яўленнем 10-тысячнага артыкула ў раздзеле)
  9. Заяўленне для прэсы