Вільгельм Дзільтэй

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Вільгельм Дзільтэй
ням.: Wilhelm Dilthey
Dilthey1-4.jpg
Імя пры нараджэнні:

ням.: Wilhelm Christian Ludwig Dilthey[1]

Дата нараджэння

19 лістапада 1833(1833-11-19)[2][3]

Месца нараджэння

Biebrich[d], Grand Duchy of Hesse[d], Германскі саюз

Дата смерці

1 кастрычніка 1911(1911-10-01)[4][2][3] (77 гадоў)

Месца смерці

Seis am Schlern[d], County of Tyrol[d], Аўстра-Венгрыя[5]

Краіна:

Flag of the German Empire.svg Германія[6][7]

Месца працы

Уроцлаўскі ўніверсітэт
Базельскі ўніверсітэт
Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта
Універсітэт імя Хрысціяна Альбрэхта

Альма-матар:

Гейдэльбергскі ўніверсітэт
Берлінскі ўніверсітэт імя Гумбальта

Школа/традыцыя:

філасофія жыцця, герменеўтыка

Кірунак:

Заходняя Філасофія

Перыяд:

Філасофія XX стагоддзя

Асноўныя інтарэсы:

тэорыя літаратуры, інтэлектуальная гісторыя

Аказалі ўплыў:

І. Кант, Ф. Шлеермахер, Гегель, Дж. С. Міль

Зведалі ўплыў:

М. Шэлер, К. Ясперс, М. Хайдэгер, Георг Міш, Х. Артэга-і-Гасет, Г. Г. Гадамер, Г. Нуль, Ю. Хабермас

Commons-logo.svg Вільгельм Дзільтэй на Вікісховішчы

Вільгельм Дзільтэй (ням.: Wilhelm Dilthey; 19 лістапада 1833 — 1 кастрычніка 1911) — нямецкі філосаф, псіхолаг, гісторык культуры. Вядучы прадстаўнік філасофіі жыцця, заснавальнік філасофскай герменеўтыкі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Вывучаў тэалогію ў Гейдэльбергскім і Берлінскім універсітэтах. Прафесар філасофіі Базельскага ўніверсітэта (1866).

Выказваў ідэю аб узаемасувязі культурных з'яў у грамадстве, якія аб'яднаны ў кожны дадзены гістарычны момант у адзінае, арганічнае цэлае. Лічыў, што ў аснове ўсіх форм культурнай творчасці ляжаць розныя светапогляды, якія ён падзяляў на тры тыпы: натуралізм (пазітывізм), аб'ектыўны ідэалізм (пантэізм), ідэалізм свабоды (тэізм). Прытрымліваўся меркавання аб інтуітыўным спасціжэнні духоўнай цэласнасці асобы і культуры. Разглядаў гісторыю культуры як шэраг твораў «аб'ектыўнага духу», да якога ён адносіў мастацтва, філасофію, рэлігію. Прапанаваў паняцце «навук аб духу».

Аўтар шматлікіх прац па гісторыі заходняй цывілізацыі, нямецкай філасофскай думцы, псіхалогіі: «Уводзіны ў навукі аб духу» (1883), «Ідэя апісальнай і аналітычнай псіхалогіі» (1894), «Узнікненне герменеўтыкі» (1900), «Будова гістарычнага свету ў навуках аб духу» (1910) і інш.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Культуралогія: Энцыкл. даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6