Перайсці да зместу

Вішэград

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Горад
Вішэград
венг.: Visegrád
47°47′ пн. ш. 18°59′ у. д.HGЯO
Краіна  Венгрыя
Медзье Пешт
Рэгіён Цэнтральная Венгрыя
Мэр Андраш Феледзьхазі
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка 1009
Плошча 33,27 км²
Вышыня цэнтра 110 м
Часавы пояс UTC+1, летам UTC+2
Насельніцтва
Насельніцтва 1 783 чалавек (2014)
Шчыльнасць 56,03 чал./км²
Афіцыйная мова венгерская
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код (+36)26
Паштовы індэкс 2025
Код KSH 28413

visegrad.hu (венг.)
Паказаць/схаваць карты


Вішэград (Венгрыя)
Вішэград
Вішэград


Мапа

Ві́шэград (венг.: Visegrád) — горад у цэнтральнай частцы Венгрыі, у медзье Пешт. Насельніцтва — 1783[1] чалавекі (2014).

Назва Вішэград мае славянскае паходжанне, азначае высокі град, або «верхні замак». У сучасным славацкім і чэшскім правапісе Vyšehrad.

З такой жа назвай існуюць: горад Вішаград у Босніі і Герцагавіне; горад ва Украіне побач з Кіевам з назвай Вышгарад; гарадок у Польшчы з назвай Вышогруд і замак Вышаград у Празе.

Замак Вішэград называецца па-венгерску Fellegvár, што літаральна азначае «хмарныя вежы»[2]. Па-нямецку горад называецца Plintenburg.

Замак у часы кіравання караля Мацьяша
Руіны Вішэградскага замка на карціне Марка Каролі, 1826 год.
Вішэград ў 16 стагоддзі (1595), малюнак Ёрыса Хуфнагеля

Вішэград упершыню згадваецца ў 1009 годзе як камітацкі горад, у якім знаходзіўся архібіскуп. Пасля спусташальнага мангольскага ўварвання ў Еўропу ў 1242 годзе, горад быў адноўлены ў трохі іншым месцы на поўдні. У XIII стагоддзі ў Вішэградзе была пабудавана Вішэградская крэпасць. Кароль Карл I Роберт зрабіў Вішэград сваёй каралеўскай рэзідэнцыяй, з 1325 года ён стаў сталіцай Венгрыі.

У 1335 годзе Карл правёў у Вішэградзе двухмесячны з'езд з чэшскім каралём, Янам Люксембургам, і польскім каралём, Казімірам III. Гэта падзея мела вырашальнае значэнне ва ўсталяванні міру паміж трыма каралеўствамі і стварэнні саюзу паміж Польшчай і Венгрыяй супраць Габсбургаў у Аўстрыі. Другі з'езд адбыўся ў 1338 годзе.

Сігізмунд, імператар Святой Рымскай імперыі і кароль Венгрыі і Харватыі, перанёс каралеўскую рэзідэнцыю ў Буду паміж 1405 і 1408 гадамі. Венгерскі кароль Мацвей Корвін, выкарыстоўваў Вішэград як загарадную рэзідэнцыю.

Вішэград страціў значэнне пасля падзелу Венгерскага каралеўства, якое адбылося пасля бітвы пры Мохачы ў 1526 годзе.

У XVIII стагоддзі Вішэградская крэпасць і палац былі разбураны войскамі Габсбургаў падчас вайны за Венгрыю. Да нашага часу цалкам захавалася толькі адна вежа крэпасці — Вежа Саламона. Паводле легенды, менавіта ў гэтай вежы ў свой час сядзеў Улад Цэпеш.

У 1991 годзе вядучыя палітычныя дзеячы Венгрыі, Чэхаславакіі і Польшчы сустрэліся тут, каб сфармаваць перыядычныя форумы, Вішэградскую групу з наўмысным намёкам на сустрэчы, што праходзілі тут шмат стагоддзяў таму.

У 2000 годзе Вішэграду былі вернуты гарадскія прывілеі.

ГодКолькасць
2013 1 795 [3]
2014 1 783 [4]
2018 1 841 [5]
ГодКолькасць
2021 1 847 [6]
2022 1 794 [7]
2023 1 789 [8]
ГодКолькасць
2024 1 793 [9]
2025 1 775 [10]
2026 1 722 [11]

Гарады-пабрацімы

[правіць | правіць зыходнік]
Вежа Саламона
Вішэградскі замак
Каралеўскі палац

Зноскі

  1. ↑ Штогадовае выданне «Адміністрацыйная Венгрыя», Цэнтральнае Статыстычнае Бюро, 2014.
  2. ↑ Antal Papp: Magyarország (Hungary), Panoráma, Budapest, 1982, ISBN 963 243 241 X, p. 860, pp. 229—236
  3. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2013. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2013 — KSH, 2013. Праверана 13 студзеня 2014.
  4. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2014. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2014 — KSH, 2014. Праверана 1 верасня 2014.
  5. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2018. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2018 — KSH, 2018. Праверана 4 верасня 2018.
  6. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary — KSH. Праверана 16 снежня 2022.
  7. ↑ A népesség adatai településenként, Population data by settlement — KSH, 2023. Праверана 7 кастрычніка 2023.
  8. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary — KSH, 2023. Праверана 5 лістапада 2023.
  9. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary — KSH, 2024. Праверана 23 верасня 2024.
  10. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary — KSH, 2025. Праверана 1 кастрычніка 2025.
  11. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary — KSH, 2026. Праверана 7 кастрычніка 2026.
  12. ↑ https://www.cetinje.me/cetinje/site_mne/public/index.php/index/artikli?id=40