Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі, якую можа правіць кожны. праект «тарашкевіцай» знаходзіцца тут

8 лютага 2024 года У раздзеле 239 165 артыкулаў на беларускай мове Парталы

Зборы асноўных правіл Вікіпедыі • Як шукаць інфармацыю • Як пісаць артыкулы

Артыкул дня

Соф’я Гальшанская

Соф’я Гальшанская (каля 1405 — 1461) — князёўна з роду Гальшанскіх, каралева польская, з 1422 года чацвёртая і апошняя жонка караля польскага Уладзіслава II Ягайлы.

Была каранавана ў 1424 годзе. Разам з мужам дамагалася замацавання польскага трона за сваім сынам Уладзіславам. Пасля смерці Ягайлы 1 чэрвеня 1434 года Уладзіслаў стаў каралём, але Соф’я так і не стала рэгентам. У 1440 годзе Уладзіслаў стаў таксама каралём Венгрыі, а малодшы сын Казімір — вялікім князем літоўскім. Пасля гібелі старэйшага сына ў бітве пад Варнай 10 лістапада 1444 года Соф’я адстойвала правы Казіміра, які, па патрабаванні маці, 25 чэрвеня 1447 года быў каранаваны на польскі трон. Выступіла ініцыятарам першага перакладу Бібліі на польскую мову, вядомага як Біблія каралевы Соф’і (далей…).

Артыкулы дня · Выдатныя артыкулы · Добрыя артыкулы · Выдатныя спісы

Ці ведаеце вы, што…

• Самае старажытнае знойдзенае драўлянае збудаванне папярэднічае з’яўленню Homo sapiens на сто тысяч гадоў.
• Гісторык Бартальд Георг Нібур прапанаваў тэорыю пра паходжанне патрыцыяў і плебеяў у выніку заваявання рымскімі царамі лацінскіх пасяленняў.
• Першы беларускамоўны раман пісаўся на працягу 1914—1929 гадоў.
• Пасля закрыцця чыгункі станцыю ў Навагрудку перапрафілявалі ў аўтамабільную.
• Ад буйнога нафта- і газаноснага басейна, што знаходзіцца сярод адкладаў пермскага перыяду, атрымаў назву ўніверсітэт у Тэхасе.
• Амерыканскі жакей дваццаць дзевяць гадоў валодаў сусветным рэкордам па колькасці прафесійных перамог у скачках.
• Пераважная колькасць ахвяр цыклона «Даніэль» загінула ад абвальвання дзвюх плацін.

Падрыхтоўка · Прагляд · Архіў

Выява дня

Мост цераз канал у Баварыі.

Выявы дня

Актуальныя падзеі

Актуальная тэма: Вайна Ізраіля з ХАМАС

• Аляксандр Сырскі змяніў Валерыя Залужнага на пасадзе галоўнакамандуючага Узброенымі сіламі Украіны. (8 лютага)
• Спявачка Тэйлар Свіфт у чацвёрты раз стала пераможцай цырымоніі «Грэмі» ў катэгорыі «Альбом года». (4 лютага)
• Былога прэм’ер-міністра Пакістана Імрана Хана і яго жонку прысудзілі да пазбаўлення волі за хуткае вяселле пасля разводу. (3 лютага)
• Арына Сабаленка ў другі раз запар выйграла жаночы Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па тэнісе. (27 студзеня)

Іншыя актуальныя падзеі · Падрыхтоўка · Прагляд · Архіў

Дзень у гісторыі

8 лютага

• 421: Канстанцый III стаў імператарам Заходняй Рымскай імперыі.
• 1587: У Англіі пакаралі смерцю былую шатландскую каралеву Марыю Сцюарт.
• 1649: У Расіі юрыдычна замацавана прыгоннае права.
• 1708: Падчас Паўночнай вайны шведскі атрад на чале з Карлам XII узяў Гродна і адбіў контратаку рускіх войскаў.
• 1724: Пётр I заснаваў у Расіі Акадэмію навук.
• 1837: Адбылася дуэль паміж Пушкіным і Дантэсам.
• 1863: Расія і Прусія падпісалі пагадненне аб узаемадапамозе ў барацьбе супраць паўстанцаў у Польшчы, Літве і Беларусі.
• 1904: Японскі флот атакаваў рускую эскадру, пачатак Руска-японскай вайны.
• 2002: Пачаліся ХІХ зімовыя Алімпійскія гульні ў Солт-Лэйк-Сіці.

Іншыя падзеі · Прагляд

Вікістужка

• 24 кастрычніка 2023 — Агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў Беларускай Вікіпедыі дасягнула 135 000.
• 12 верасня 2023 — У Беларускай Вікіпедыі створаны 235 000-ы артыкул.

Прагляд  · Архіў

Тэмы

Вікіпраекты

	Вікіслоўнік Слоўнікі і тэзаўрус		Вікікнігі Падручнікі і дапаможнікі		Вікіданыя Інфармацыйныя элементы		Вікіцытатнік Зборнік цытат		Вікікрыніцы Крыніцавыя дакументы
	Віківіды Слоўнік біялагічных відаў		Вікінавіны Свабодныя навіны		Вікісховішча Мультымедыйныя файлы		Метавікі Каардынацыя Вікіпраектаў