Гальская вайна

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Гальская вайна
Bellum Gallicum animation (lite version).gif

Гальская вайна (анімаваная карта з крокам 4 секунды)      — Рымская рэспубліка да пачатку вайны — дзеянні Цэзара
 — дзеянні гальскіх плямёнаў і іх саюзнікаў
X — бітвы; спачатку паказваецца старажытны тапонім, у дужках — сучасны (калі ёсць)
Шэрым колерам пазначаны гарады, праз якія праходзіў шлях Цэзара; сучасная назва горада даецца ў дужках
Шэрым курсівам пазначаны нейтральныя і саюзныя Рыму плямёны
Сінім колерам пазначаны варожыя плямёны, палкаводцы і гарады

Дата 5850 да н.э.
Месца Галія, Германія і Брытанія[камент. 1]
Вынік перамога Рымскай рэспублікі, далучэнне Галіі да рымскіх уладанняў
Праціўнікі
Рымская рэспубліка; асобныя гальскія плямёны Гальскія, аквітанскія, асобныя германскія плямёны
Камандуючыя
праконсул:
Гай Юлій Цэзар;
легаты:
Ціт Лабіен,
Марк Антоній,
Квінт Тулій Цыцэрон,
Публій Ліцыній Крас,
Квінт Цітурый Сабінаў†,
Марк Ліцыній Крас Малодшы,
Луцый Мунацый Планк,
Гай Трэбоній
Арыявіст (58 да н.э.),
Касівелаўн (54 да н.э.),
Амбыёрыг (54—53 да н.э.),
Індуцыямар† (54—53 да н.э.),
Верцынгетарыг (52 да н.э.),
Комій (52—50 да н.э.)
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы
 
Гальская вайна
АрарБібрактаВагезыАксонаСабісАктадурМарбіянАдуатукаАварыкГерговіяЛютэцыяАлезіяУкселадун

Гальская вайна (лац.: Bellum Gallicum; нярэдка кажуць пра гальскія войны ў множным ліку) — канфлікт Рымскай рэспублікі з гальскімі плямёнамі (5850 да н.э.), які працякаў у некалькі этапаў і скончыўся заваяваннем апошніх.

Гай Юлій Цэзар, які ўвайшоў у Галію па запрашэнні мясцовых плямёнаў, паступова падпарадкаваў усе іх землі і здушыў шэраг вызваленчых паўстанняў, уключаючы ўсеагульнае выступленне галаў у 52 годзе да н.э. Акрамя таго, палкаводзец двойчы здзяйсняў паходы ў Германію і Брытанію з карнымі, заваявальнымі і паказальнымі мэтамі. Падчас вайны палкаводзец, увесь час сутыкаючыся з перавышаючымі сіламі галаў, неаднаразова ўжываў тактычныя хітрасці і выкруты, выкарыстоўваў складаныя інжынерныя збудаванні, а ў кульмінацыйнай аперацыі вайны — аблозе Алезіі — адначасова разбіў абаронцаў горада і падмацаванні, якія прыйшлі ім на дапамогу . Па выніках вайны палкаводзец далучыў да Рымскай рэспублікі тэрыторыю плошчай у 500 тысяч квадратных кіламетраў, якую насяляла некалькі мільёнаў чалавек. Дзякуючы сваім перамогам Цэзар дамогся папулярнасці ў Рыме і здолеў назапасіць велізарныя багацці, што дазволіла яму паспяхова пачаць грамадзянскую вайну ў 49 годзе да н.э.

Ваенныя дзеянні апісаны Цэзарам у падрабязных «Запісках пра Гальскую вайну». З уздымам нацыяналізму ў XIX стагоддзі вайна пачала тлумачыцца ў Францыі як адна з найважнейшых падзей нацыянальнай гісторыі, а правадыр паўстанцаў галаў Верцынгетарыг стаў лічыцца адным з найвялікшых герояў Францыі.

Каментарыі і цытаты[правіць | правіць зыходнік]

Каментарыі
  1. У наш час гэтыя тэрыторыі ўваходзяць у склад сучасных Францыі, Бельгіі, Нідэрландаў, Люксембурга, Германіі, Швейцарыі і Вялікабрытаніі.
Цытаты

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Войны Старажытнага Рыма