Ганс Хрысціян Эрстэд

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Ганс Хрысціян Эрстэд
дацк.: Hans Christian Ørsted
Ørsted.jpg
Дата нараджэння

14 жніўня 1777(1777-08-14)[1][2]

Месца нараджэння

Рудкёбінг[d], Лангелан[d], Данія, Каралеўства Данія

Дата смерці

9 сакавіка 1851(1851-03-09)[1][2] (73 гады)

Месца смерці

Капенгаген, Сталічная вобласць[d], Данія, Каралеўства Данія[3]

Грамадзянства

Flag of Denmark.svg Данія

Навуковая сфера

фізіка

Месца працы

Капенгагенскі ўніверсітэт

Альма-матар

Універсітэт Капенгагена

Навуковы кіраўнік

Jacob Baden[d]

Узнагароды і прэміі:
Подпіс

Подпіс

Commons-logo.svg Ганс Хрысціян Эрстэд на Вікісховішчы

Ганс Хрысціян Эрстэд, таксама Ханс Крысціян Эрстэд[4] (дацк.: Hans Christian Ørsted, 14 жніўня 1777 — 9 сакавіка 1851) — дацкі навуковец, фізік, даследчык з'яў электрамагнетызму.

Раннія гады[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся 14 жніўня 1777 г. у маленькім гарадку Рудкёбінге, размешчаным на дацкай востраве Лангелан. Яго бацька быў аптэкарам, грошай у сям'і не было. Пачатковая адукацыя браты Ханс Крысціян і Андэрс атрымлівалі дзе прыйдзецца: гарадскі цырульнік вучыў іх нямецкай, яго жонка — дацкай; пастар маленькай царквы навучыў іх правілах граматыкі, пазнаёміў з гісторыяй і літаратурай; каморнік навучыў складанню і адніманню, а прыезджы студэнт упершыню распавёў ім аб уласцівасцях мінералаў.

З 12 гадоў Ханс дапамагае свайму бацьку ў аптэцы. Тут ён заахвочвае натуральнымі навукамі і вырашае паступаць ва ўніверсітэт.

Вучоба ў Капенгагенскім універсітэце[правіць | правіць зыходнік]

Hans Christian Ørsted, Der Geist in der Natur, 1854

Універсітэт у сталіцы Даніі Капенгагене быў заснаваны яшчэ ў 1478 г., але агульнаадукацыйная культура яго была яшчэ вельмі нізкая. Дастаткова сказаць, што з пачатку XVIII стагоддзя кафедра фізікі ў ім была ліквідаваная з той мэтай, каб узмацніць курс багаслоўя.

У 1794 г. (17 гадоў) Эрстэд ў якасці абітурыента выязджае ў Капенгаген і цэлы год рыхтуецца да іспытаў, якія затым паспяхова вытрымлівае. Яго брат рушыў услед за ім у Капенгаген і вывучаў там юрыспрудэнцыю. Падчас вучобы Эрстэд займаецца практычна ўсімі магчымымі дысцыплінамі. Залатая медаль універсітэта была прысуджана яму за эсэ «Межы паэзіі і прозы».

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118786784 // Общий нормативный контроль — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011.
  3. Эрстед Ханс Кристиан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. гл. ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. Напісанне імя і прозвішча ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах. Т.18., кн.1, Мн., 2004, С.154.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 18. Кн. 1.: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. — С. 154. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (Т. 18. Кн. 1.).