Гасцінец (дарога)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Гасці́нец, бальша́к — вялікая дарога, шырокі ўезджаны шлях з упарадкаванай праезнай часткай.

Тэрмін «гасцінец» паходзіць ад стараславянскага слова «госць» — падарожнік, купец.

Гасцінцы будавалі для руху коннага транспарта. Яны праходзілі асноўнымі гандлёвымі шляхамі, былі галоўнымі магістралямі, злучалі вялікія гарады і суседнія землі. Звычайна, гасцінец з абодвух бакоў абсаджвалі дрэвамі. Часам уздоўж дарогі будавалі вадаадводныя збудаванні.

Асаблівай прыкметай гасцінца былі размешчаныя ўздоўж яго заезныя дамы з памяшканнямі для купцоў, кузні, карчмы, мытні, іншыя гаспадарчыя будынкі, прызначаныя для абслугоўвання падарожных.

Гасцінцы будавалі за кошт дзяржаўнай казны пры актыўным удзеле мясцовага насельніцтва.

Вялікалітоўскі статут 1588 года замацоўваў памеры гасцінца і рэгламентаваў парадак руху па ім.

Некаторыя гасцінцы мелі свае ўласныя назвы: напрыклад, Вітаўтава дарога на паграніччы Валыні і Палесся (14—17 стагоддзя).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Крупка О. В., Прышляк В. В. Гасцінец // Энцыклапедыя гісторыі Україны. — Т. 2. — К.: Навуковая думка, 2005. — С. 176—177.