Перайсці да зместу

Генрыета Тодарава

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Генрыета Тодарава
балг.: Хенρиета Тодорова
Дата нараджэння 25 лютага 1933(1933-02-25)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 12 красавіка 2015(2015-04-12) (82 гады)
Месца смерці
Грамадзянства
Бацька Theodor Blank[d]
Дзеці Іван Вайсаў[d]
Род дзейнасці археолаг, гісторык, выкладчыца ўніверсітэта
Альма-матар
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Генрыета Тодарава (нар. Генрыета Тэадор Бланк, 25 лютага 1933 — пам. 12 красавіка 2015) — балгарская археолаг і прафесар дагістарычнай археалогіі. Працавала ў Нацыянальны археалагічны інстытут і музей (Сафія) і спецыялізавалася на неаліце і халкаліце Балканаў.[2][3]

Яна была членам-карэспандэнтам Балгарскай акадэміі навук, Член-карэспандэнт Нямецкага археалагічнага інстытута і замежным членам Лейбніцкім таварыстве навук у Берліне.[4]

Тодарава нарадзілася ў Сафіі ў нямецка-балгарскай сям’і. Яе бацька — Тэадор Бланк, маці — Марыя Статкава. Яна мела малодшую сястру Эльзу. Пасля дзяржаўнага перавароту 9 верасня 1944 года змяніла форму прозвішча з Тэадор (Theodor) на Тодарава (Todorova).

У пачатку 1950-х гадоў выйшла замуж за Аўгустына Вайса са Славакіі. У шлюбе нарадзіўся сын Іван, які пазней стаў археолагам.[5] Шлюб быў скасаваны, аднак яна захавала прозвішча Вайсова. У другім шлюбе з Ёрданам Сімяонавым нарадзілася дачка Івета; гэты шлюб таксама распаўся.

Універсітэцкую адукацыю пачала ў Сафійскім універсітэце і скончыла ў 1954 годзе ў Універсітэце Каменскага ў Браціславе (гісторыя і філасофія). У 1964 годзе абараніла дысертацыю ў Археалагічным інстытуце Славацкай акадэміі навук у Нітры, прысвечаную энеалітычнай кераміцы Фракіі і паўночна-ўсходняй Балгарыі.

З 1967 года працавала ў Археалагічным інстытуце Балгарскай акадэміі навук. У 1978 годзе абараніла хабілітацыйную працу пра медны век у Балгарыі і атрымала ступень доктара гістарычных навук.

Навуковая і даследчая дзейнасць

[правіць | правіць зыходнік]

Даследаванні Тодаравай былі сканцэнтраваныя на дагісторыі паўночна-ўсходняй Балгарыі і заходняга Прычарнамор’я. Яна апублікавала шматлікія манаграфіі, артыкулы і даследаванні ў Балгарыі і за мяжой.

Яе навуковыя інтарэсы ўключалі неаліт, халкаліт і бронзавы век Паўднёва-Усходняй Еўропы, раннюю металургію, сацыяльную структуру дагістарычных грамадстваў, культурныя кантакты і ўплыў кліматычных змен на сацыяльныя трансфармацыі.[6]

Яна ўдзельнічала і кіравала доўгатэрміновымі археалагічнымі даследаваннямі, у тым ліку ў Дуранкулаку, а таксама выкладала ў балгарскіх і еўрапейскіх універсітэтах у якасці запрошанага прафесара.

Узнагароды і ўшанаванні

[правіць | правіць зыходнік]
  • У 2003 годзе Генрыета Тодарава была ўнесена ў Кнігу пашаны горада Дабрыч (рашэнне № 139 ад 5 сакавіка 2003 г.).[7]
  • У 2003 годзе выдадзены мемарыяльны том, прысвечаны ёй (№ 21 часопіса Sbornik Dobrudzja).
  • У 2007 годзе апублікавана фэстшрыфт-выданне PRAE: In honorem Henrieta Todorova.[8]
  • У 2016 годзе ў Румыніі апублікаваны зборнік In Memory of Henrieta Todorova.[9]

Выбраныя працы

[правіць | правіць зыходнік]
  • Todorova, Henrieta (1978). The Eneolithic Period in Bulgaria in the Fifth Millennium B.C. Oxford: British Archaeological Reports (BAR International Series, 49). ISBN 0-86054-027-8.
  • Todorova, Henrieta; Vajsov, Ivan (1993). Neolithic Period in Bulgaria (End of the Seventh–Sixth Millennium BC). Sofia: Nauka i izkustvo. ISBN 954-02-0074-X.
  • Todorova, Henrieta (1981). Die kupferzeitlichen Äxte und Beile in Bulgarien. München. ISBN 9783406080678.
  • Todorova, Henrieta (1982). Kupferzeitliche Siedlungen in Nordostbulgarien. München: C. H. Beck. ISBN 978-3406090578.
  • Todorova, Henrieta; Vajsov, Ivan (2001). Der kupferzeitliche Schmuck Bulgariens. Stuttgart: Franz Steiner Verlag. ISBN 978-3-515-07616-6.
  • Todorova, Henrieta (1989–2016). Durankulak I–III. Berlin—Sofia: Bulgarian Academy of Sciences. [10]
  • Todorova, Henrieta et al. (2011). History of Dobrogea. Volume 1. Veliko Tarnovo: Fabre. ISBN 978-619-00-0089-1.
  1. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 30 снежня 2019.
  2. Krauß, R. (2016). Henrieta Todorova (1933–2015). Prähistorische Zeitschrift(ням.). 91: 220–224.
  3. Nikolov, Vasil (2003). Jubilej na prof. d.i.n. Henrieta Todorova (PDF). Archeologia(балг.). 44 (1): 67–68.
  4. Mitglieder der Leibniz-Sozietät der Wissenschaften (ням.). Leibniz-Sozietät der Wissenschaften zu Berlin.
  5. Ivan Vajsov – bibliografi.
  6. Todorova, Henrieta. Klimawandel und Kulturkollaps (ням.).
  7. У 2003 годзе была ўнесена ў Кнігу пашаны горада Дабрыч (балг.). Община град Добрич. Праверана 21 студзеня 2026.
  8. Stefanovich, Mark; Angelova, Christina, рэд-ры (2007). PRAE: In honorem Henrieta Todorova(англ.). Sofia: National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences. ISBN 978-954-91587-8-6.
  9. Ursu, Constantin Emil; Poruciuc, Adrian; Lazarovici, Cornelia-Magda, рэд-ры (2016). Between Earth and Heaven: Symbols and Signs(англ.). Suceava: Editura Karl A. Romstorfer. ISBN 978-606-8698-10-6.
  10. «Durankulak – iDAI.publications». Deutsches Archäologisches Institut.

Знешнія спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]