Геральдычныя фігуры

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Геральдычныя фігуры — асноватворныя гербавыя фігуры, уласцівыя найбольш старажытным гербам. Спачатку гэта былі ўмоўныя абазначэнні праяўленых гераічных учынкаў, напрыклад, кроква абазначала раненне. Геральдычныя фігуры падзяляюцца на першарадныя (ганаровыя), крыжы і другарадныя (звычайныя)[1][2].

У беларускай геральдыцы таксама ўжываліся геральдычныя фігуры, хаця ў чыстым выглядзе яны сустракаюцца не вельмі часта. Значна большы аб'ём займаюць фігуры негеральдычныя[2].

Першарадныя фігуры[правіць | правіць зыходнік]

Першарадныя выявы найбольш часта сустракаюцца ў гербах і ствараюцца гарызантыльнымі, вертыкальнымі лініямі падзелаў[1].

Геральдычная фігура Назва Апісанне
Chief demo.svg
Вяршыня[1][3], або чало[2] Верхняя трэцяя[2] частка поля тарчы, якую адсякае гарызантальная лінія[1].
Champagne demo.svg
Падножжа[3], падножак[1], або ногі[2] Ніжняя трэцяя[2] частка поля тарчы, якую адсякае гарызантальная лінія[1]. Ніжнюю сёмую частку тарчы займае «пята»[2].
Fess demo.svg
Пас[3][1] Паласа, якая знаходзіцца паміж дзвюма лініямі, што перасякаюць тарчу[1].
Pale demo.svg
Слуп[3][1] Паласа, якая знаходзіцца паміж дзвюма лініямі, што рассякаюць тарчу[1], і займае сярэднюю трэцюю частку тарчы[2]. Калі слуп займае менш трэцяй часткі, ён называецца слупок, а калі менш сёмай часткі — прут[2].
Bend demo.svg
Bend Sinister demo.svg
Перавязь[3][1] Дыяганальная паласа праз усю тарчу. Можа ісці як з правага боку, так і левага[1]
Chevron demo.svg
Chevron inverted demo.svg
Кроква[3][1][2] і перакуленая кроква[1] Дзве перавязі, якія сутыкаюцца з сабою і не даходзяць да верху тарчы. Кроква, якая выходзіць з ніжняй часткі тарчы называецца перакуленай[1]

Крыжы[правіць | правіць зыходнік]

Геральдычная фігура Назва Апісанне
Cross demo.svg
Геральдычны крыж Злучэнне слупа з пасам[1]
Saltire demo.svg
Касы крыж (дзве перавязі)[1], або андрэеўскі крыж[2] Злучэнне дзвюх перавязей[1][2]
Pall demo.svg
Вілападобны крыж[1][2] Спалучэнне дзвюх перавязей і слупа[1][2]
Blason ville fr Verzeille (Aude).svg
Мыліца[2] Т-падобны крыж, спалучэнне вяршыні і слупа[2]

Другарадныя фігуры[правіць | правіць зыходнік]

Геральдычная фігура Назва Апісанне
Bordure demo.svg
Шляк[1] або ліштва, бардзюр[2]
Lakineliö demo.svg
Квадрат[1]
Blason Jean Chandos.svg
Вастрыё[1]
Lebegő pólya.svg
Брусок[1]
Billet demo.svg
Гонт[1]
Lozenge demo2.svg
Ромб[1]
Blason ville fr Baziège (Haute-Garonne).svg
Верацяно[1] Варыянт ромбу[1]
Blason de la ville de Walheim (68).svg
Круг[1]
Canton demo.svg
Вольная частка[1] Квадрат або трохвугольнік (клін) размешчаны ў адным з чатырох кутоў тарчы[1]
Ecu d'argent à un lambel à cinq pendants de gueules.svg
Турнірны каўнер[1] Умоўны элемент рыцарскай амуніцыі[1]
Inescutcheon demo.svg
Шчыт, сэрца[1] або шыльд[2] Малая тарча, размешчаная ў цэнтры галоўный тарчы[1]

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 Аляксей Шаланда. Таямнічы свет беларускіх гербаў: Шляхецкая геральдыка Вялікага княства Літоўскага. — Мінск: Янушкевіч. — 220 с., [12] л. іл. с. — ISBN 978-985-90346-1-9.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 Цітоў А. К. Геральдыка Беларусі. — Мн.: МФЦП, 2010.— 144 с.: іл. ISBN 978-985-454-500-4.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Герб. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 5: Гальцы — Дагон / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — 576 с.: іл. ISBN 985-11-0090-0 (т. 5), ISBN 985-11-0035-8

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]