Годфры Харалд Хардзі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Годфры Харалд Хардзі
англ.: Godfrey Harold Hardy
Ghhardy@72.jpg
Дата нараджэння

7 лютага 1877(1877-02-07)[1][2][3][4][5]

Месца нараджэння

Кранлі[d], Waverley[d], Сурэй[d], Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі[1][6]

Дата смерці

1 снежня 1947(1947-12-01)[1][6][2][3][5] (70 гадоў)

Месца смерці

Кембрыдж, акруга Кембрыдж[d], Кембрыджшыр[d], Англія, Вялікабрытанія[1][6]

Грамадзянства

Вялікабрытанія

Род дзейнасці

матэматык, вучоны, прафесар універсітэта

Навуковая сфера

матэматыка

Месца працы

Кембрыджскі ўніверсітэт
Оксфардскі ўніверсітэт

Альма-матар

Кембрыджскі ўніверсітэт

Навуковы кіраўнік

Огастэс Эдвард Хаф Лаў[d][7] і Эдмунд Тэйлар Уітэкер[d][7]

Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Годфры Харалд Хардзі на Вікісховішчы

Го́дфры Ха́ралд Ха́рдзі (англ.: Godfrey Harold Hardy 7 лютага 1877, Кранлі, Вялікабрытанія1 снежня 1947, Кембрыдж, Вялікабрытанія) — англійскі матэматык, вядомы сваімі працамі ў тэорыі лікаў і матэматычным аналізе.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзіўся ў невялікім мястэчку на поўдні Англіі ў сям'і настаўнікаў, абое бацькоў мелі схільнасць да матэматыкі, хоць і выкладалі іншыя прадметы. Матэматычныя здольнасці самога Хардзі пачалі праяўляцца яшчэ ва ўзросце двух гадоў.

У 1896 годзе ён паступіў у Трыніці-каледж Кембрыджскага ўніверсітэта. Усяго пасля двух гадоў вучобы ён заняў чацвёртае месца на конкурсе выпускнікоў.

У 1900 годзе Хардзі становіцца супрацоўнікам факультэта, а з 1906 года становіцца лектарам з нагрузкай у 6 гадзін у тыдзень, што давала шмат вольнага часу для ўласных даследаванняў. У 1919 годзе ён заняў пасаду прафесара матэматыкі ў Оксфардскім універсітэце. У 1931 Хардзі вярнуўся ў Кембрыдж, дзе прабыў на пасадзе прафесара да 1942 года.

Адным з самых сваіх вялікіх адкрыццяў сам Хардзі называў адкрыццё індыйскага матэматыка Рамануджана, з якім пасля напісаў шмат работ.

Пачынаючы з 1911 года Хардзі вельмі плённа супрацоўнічае з Джонам Літлвудам. Большасць работ Хардзі напісана іменна ў сааўтарстве з Літлвудам. Хадзіў нават жарт, што ў Англіі жыве тры вялікія матэматыкі — Хардзі, Літлвуд і Хардзі-Літлвуд, прычым трэці з іх самы вялікі.

Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1910).

Матэматычная работа[правіць | правіць зыходнік]

Хардзі аддаваў перавагу называць сваю працу чыстай матэматыкай, у адрозненне ад матэматыкі якая мела прыкладное, асаблівае ваеннае значэнне. У сваёй кнізе «Апалогія матэматыка» ён кажа:

Я ніколі не рабіў чаго-небудзь «карыснага». Ні адно маё адкрыццё не прынесла і не магло б прынесці, яўна ці не яўна, да дабра ці да зла, найменшай змены ў добраўпарадкаванні свету.

У тэорыі лікаў ён займаўся тэорыяй простых лікаў і тэорыяй дзэта-функцыі, а таксама праблемай Варынга. Разам з Літлвудам яны даказалі некалькі ўмоўных вынікаў, а таксама прапанавалі дзве важныя гіпотэзы аб размеркаванні простых лікаў. Сумесна з M.Райт знайшоў два рашэнні задачы аб чатырох кубах (формулы Хардзі і Райт). Хардзі і Рамануджан сумесна атрымалі асімптотыку колькасці разбіццяў .

У тэорыі функцый займаўся тэорыяй трыганаметрычных радоў і даследаваннем няроўнасцей. Рад работ прысвечан тэорыі інтэгральных пераўтварэнняў і тэорыі інтэгральных ураўненняў.

Хардзі таксама з'яўляецца адным з аўтараў закона Хардзі — Вайнберга ў папуляцыйнай генетыцы.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Творы[правіць | правіць зыходнік]

  • «Неравенства», М., 1948 (сумесна з Д. І. Літлвудам і Д. Полія)
  • Курс чистой математики, М., 1949
  • Расходящиеся ряды, М., 1951
  • Ряды Фурье, М., 1959 (сумесна з В. В. Рагазінскім)

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Godfrey Harold Hardy (untranslated), 1768. — ISBN 978-1-59339-292-5
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011.
  3. 3,0 3,1 Архив по истории математики Мактьютор
  4. Комитет исторических и научных работ — 1834.
  5. 5,0 5,1 (unspecified title)
  6. 6,0 6,1 6,2 Харди Годфри Харолд // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1978. — Т. 28 : Франкфурт—Чага. — С. 198.
  7. 7,0 7,1 G. H. (Godfrey Harold) Hardy — 1997.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Wikiquote-logo.svg
У Вікіцытатніку ёсць старонка па тэме :en:G. H. Hardy